«شصدف» در آینه اعداد
دنیایاقتصاد - امیرعلی جراحی : «شصدف» یا شرکت صنعتی دودهفام (صدف) در تاریخ ۱۴/ ۱۱/ ۱۳۸۳ به صورت شرکت سهامیخاص تاسیس شد. این شرکت، تنها شرکت دانشبنیان در میان شرکتهای دودهساز در کشور است. شرکت صنعتی دودهفام در دزفول واقع است و به تولید و فروش دوده میپردازد. شرکت صنعتی دودهفام در گروه صنایع شیمیایی واقع شده است و جزو شرکتهای بااهمیت این صنعت به شمار میرود. در صنعت دوده، شرکتهای تایرساز مشتریان اصلی و شرکتهای پالایشی و پتروشیمی از تامینکنندگان مواد اولیه محسوب میشوند. این شرکت با داشتن بیشترین ظرفیت اسمی تولید دوده در ایران توانسته است تولید ۴۰درصد دوده را در ایران به نام خود ثبت کند. از طرفی نیز شرکت صنعتی دودهفام، بیشترین صادرات دوده را در بین شرکتهای همگروه خود دارد و بهتنهایی ۵۰درصد دوده صادراتی ایران را در اختیار دارد.

محصولات شرکت
موضوع اصلی فعالیت شرکت صنعتی دودهفام، تولید انواع دوده صنعتی است. به طور کلی محصولات شرکت به دو گروه دودهسخت و دوده نرم تقسیم میشوند.
تولید شرکت صنعتی دودهفام در سال ۱۴۰۰ نسبت به مدت مشابه سال گذشته به میزان ۱۹درصد افزایش یافته است. بخش قابلتوجهی از بهای تمامشده در صنعت دوده صنعتی شامل مواد اولیه و در واقع، روغن آروماتیک سنگین است. در سال ۱۴۰۰ حدود ۸۸درصد بهای تمامشده تولید محصولات مربوط به مواد اولیه بود. طبیعتا افزایش نرخ روغن بر بهای تمامشده و در نتیجه، سود شرکت تاثیر مستقیم دارد. متوسط نرخ روغن در سهماه نخست سال ۱۴۰۱ نسبت به متوسط نرخ سال ۱۴۰۰ حدود ۵۳درصد رشد کرده است. از آنجا که این روغن از محصولات نفت است، در نتیجه با نوسان قیمت نفت، شاهد تغیرات نرخ روغن آروماتیک هستیم. بهمنظور کاهش ریسک این موضوع متناسب با پیشفروش دوده، قراردادهای خرید روغن نیز منعقد میشوند.
تحلیل سود ۱۴۰۱
اگر بخواهیم تحلیلی از سودسازی شرکت در سال آینده ارائه دهیم، ابتدا باید نگاه کلی نسبت به مفروضات سال آینده داشته باشیم. در تحلیل هر سهم اگر سعی کنیم بیشتر بر فاکتورها یا مفروضات بااهمیتتر تمرکز کنیم و از جزئیات که اهمیت کمتری دارند، چشمپوشی کنیم، میتوانیم تحلیل کمریسکتری ارائه دهیم.
سعی شده است مفروضات مهم و تاثیرگذار بر این شرکت گردآوری شود. دلیل انتخاب هر یک از مفروضات به این شرح است:
- نرخ دوده داخلی براساس آخرین معاملات بورسکالا و همینطور گزارش ماهانه منتهی به تیرماه فرض شده است.
- نرخ دوده صادراتی براساس آخرین گزارشهای شرکت و پیشبینی وجود ثبات در نرخ نفت برنت در نظر گرفته شده است.
- نرخ آروماتیک سنگین به دلیل مواد اولیه بودن در گزارش ماهانه شرکت موجود نبود؛ در نتیجه شرکت تامینکننده روغن سنگین را که قطران است پیدا کرده و با بررسی گزارش ماهانه آن و افزودن ۶درصد به آن، نرخ خرید را تعیین کردیم (با بررسی گزارشهای اخیر این عدد ۶درصد به دست آمده است).
- شرکت یک طرح توسعه دارد که به واسطه آن، تولیداتش به میزان ۲۰هزار تن افزایش مییابد. به دلیل اینکه این طرح در تاریخ ۱۹مرداد سال ۱۴۰۰ به بهرهبرداری رسیده و تاکنون حدود ۹۲درصد آن اجرا شده است. در نتیجه، رشد تولید را برابر با رشد پیشبینیشده در بودجه شرکت در نظر میگیریم.
- نرخ افزایش حقوق براساس مصوبات ۳۵درصد بوده است؛ اما به دلیل مزایا و پاداش و... رشد ۴۰درصدی را در نظر میگیریم تا بدبین باشیم.
- نرخ تورم احتمالی را ۴۰درصد در نظر گرفتهایم؛ اما به دلیل اینکه فروش شرکت و مواد اولیه آن که جزء اصلی بهای تمامشده و در نتیجه فروش و بهای تمامشده سود شرکت را تشکیل میدهد ارتباطی با تورم ندارد، اگر تورم بین ۳۰ تا ۵۰درصد باشد، نسبت سود به قیمت نوسان خاصی نخواهد داشت.
- رشد نرخ حملونقل طبق مصوبات ۳۵درصد است.
- عدد ۲۸هزار تومان بهعنوان میانگین دلار نیمایی نیز طبق تخمین شخصی منطقی است.
* با انتشار اخبار جدید و گزارشهای ماهانه، این مفروضات بهروز میشود و در آخر سود شرکت با مفروضات موجود تطبیق مییابد.
سود تحلیلی برای این سهم ۶۱۵ تومان در سال ۱۴۰۱ است که با قیمت امروز این سهم نسبت قیمت به سود آن برابر با ۶/ ۵ است که اگر بخواهیم ببینیم این نسبت خوب است یا خیر، باید نگاهی به سابقه P/ E این سهم و سهمهای همگروه آن بیندازیم.
تحلیل جدول
در جدول بالا سهام دودهساز براساس ارزش بازار مرتب شدهاند. در ستون سوم شاهد نسبت قیمت به سود تحلیلی این شرکتها هستیم و در ستون آخر میانه P/ E این شرکتها در تاریخچهشان آورده شده است. با نگاهی به اختلاف میانگین دو نسبت، میتوان دریافت که این صنعت جزو صنایع پرپتانسیل برای رشد است و سهام آن حوالی کف قیمتی پرسه میزنند. شرکت «شصدف» از نظر P/ E در میان رقبای خود عملکرد ضعیفتری دارد؛ اما اگر آن را نسبت به گذشته خودش بسنجیم، از عملکرد خوبی برخوردار است و سهم پرپتانسیلی محسوب میشود.
ریسکهای شرکت «شصدف»
از ریسکهای موجود برای شرکت «شصدف» میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- شرکت قصد دارد از محل اخذ تسهیلات، منابع موردنیاز برای تکمیل طرح توسعه ۲۰هزار تنی را تامین کند. اخذ تسهیلات موجب افزایش هزینه مالی میشود و شرکت باید بتواند از پس پرداخت بهره آن برآید. در ضمن، در طرح توسعه ریسکهای پنهانی مانند نوسان قیمت دستگاهها به دلیل تغیرات نرخ ارز یا محقق شدن طرح توسعه در زمان برنامهریزیشده نیز وجود دارد.
- بر اساس نسبتهای مالی شرکت میتوان گفت که حاشیه سود خالص و ناخالص آن روند نزولی داشته است که این موضوع باعث اهرمی شدن شرکت میشود. وقتی حاشیه سود پایین باشد، با تغییر اندک یکی از اجزای بهای تمامشده مانند سربار، سود شرکت به میزان زیادی نوسان میکند که این موضوع، هم میتواند خوب و هم بد باشد. اکثر نسبتهای خوب شرکت مانند ROA یا ROE و حتی گردش موجودی کالا روند نزولی داشتهاند که خوب نیست. دوره وصول مطالبات روند کاهشی داشته که از طرف اینکه رتبه اعتباری شرکت بالا میرود، نکته مثبت است و از طرف اینکه نرخ تورم زیاد است و ارزش آن پول رو به افول است، شرکت میتوانست سود بیشتری با افزایش طول دوره کسب کند. نسبت آنی نزولی بوده و این امر به معنای آن است که داراییهای کوتاهمدت تقسیم بر بدهیهای کوتاهمدت کم بوده و دلیل آن افزایش تسهیلات مالی در خصوص اجرای طرح توسعه است و احتمالا از سال آینده شاهد کاهش این نسبت نخواهیم بود.
- با توجه به اینکه ظرفیت اسمی تولید دوده در کشور ۱۴۸هزار تن و میزان تقاضا برای این محصول در کل کشور ۹۵هزار تن است، شرکت باید برای حفظ سهم بازار صادراتی و کسب سرمایه در گردش و نقدینگی موردنیاز بهمنظور خریدهای بهینه خود نسبت به اختصاص نیمی از محصولات خود به صادرات اقدام کند. باتوجه به اینکه این شرکت از مشتریان خارجی خود قبل از ارسال محصول پیشدریافت دارد، بنابراین در خصوص نقدینگی و رقابت در خرید مواد اولیه با مشکل خاصی مواجه نبوده است.
- درصورت تشدید تحریمها که موجب کاهش ورود ارز به کشور و به تبع آن، کاهش صادرات خواهد شد و همچنین در صورت ادامه سیاست کنترلی دولت در خصوص ثبات نرخ ارز با توجه به افزایش تورم، نرخ مواد اولیه و بهای تمامشده، شرکت بنا به ضرورت به بازار داخل متمایل میشود.
- ریسک اعتباری به ریسکی اشاره دارد که طرف قرارداد در ایفای تعهدات قراردادی خود ناتوان باشد که به زیان مالی شرکت منجر شود. در خصوص کنترل این ریسک شرکت تدابیری اندیشیده است؛ مانند اینکه تنها با طرفهای قرارداد معتبر وارد معامله میشود یا از شرکت طرف قرارداد وثیقه کافی اخذ میکند. شرکت با استفاده از اطلاعات مالی و سوابق معاملاتی، مشتریان خود را رتبهبندی میکند.
- شرکت از سال ۱۳۹۸ در لیست صنایع آلاینده قرار گرفته و مشمول پرداخت یکدرصد عوارض آلایندگی است.