پتانسیل بنیادی تامین‏ سرمایه‌‏ها

مجموع درآمد عملیاتی شرکت‌های تامین سرمایه از دو بخش اصلی درآمد ارائه خدمات و درآمد حاصل از سرمایه‌گذاری تشکیل شده است. براساس صورت‌های مالی منتهی به سال مالی۱۳۹۹، سهم درآمدهای سرمایه‌گذاری متوسط صنعت از کل درآمد عملیاتی شرکت‌های تامین سرمایه ۶۵درصد بوده است؛ اما در سال۱۴۰۰ تقریبا درآمد حاصل از سرمایه‌گذاری و درآمد ارائه خدمات سهم برابری را داشته‌اند.

درآمد ارائه خدمات شامل درآمد تعهد پذیره‌نویسی، درآمد بازارگردانی، درآمد مدیریت صندوق‌های سرمایه‌گذاری، درآمد سبدگردانی و درآمد خدمات تامین مالی است. براساس سال مالی۱۴۰۰، به ترتیب درآمد بازارگردانی (۴۰درصد)، درآمد تعهد پذیره‌نویسی (۳۲درصد) و درآمد مدیریت صندوق‌ها (۲۶درصد) بیشترین سهم از مجموع درآمد خدمات را به خود اختصاص داده‌اند.

بیشترین درآمد بازارگردانی به ترتیب توسط تامین سرمایه تمدن (۲۲درصد)، امین (۱۶درصد) و کاردان (۱۳درصد) محقق شده است. در بخش درآمد تعهد پذیره‌نویسی تامین سرمایه‌های لوتوس (۲۴درصد)، نوین، امین (هرکدام ۱۷درصد) و کاردان (۱۶درصد) بیشترین سهم را به خود اختصاص داده‌اند و در مدیریت صندوق‌ها تمدن (۲۱درصد)، لوتوس (۲۰درصد) و کاردان (۱۵درصد) بهترین عملکرد را داشته‌اند. تامین سرمایه‌های لوتوس با ۱۸درصد، تمدن ۱۷درصد، کاردان ۱۴درصد، امین ۱۳درصد، نوین ۱۲درصد، سپهر ۹درصد، امید ۷درصد، ملت ۶درصد و مسکن ۳درصد از سهم درآمد ارائه خدمات در صنعت را محقق کرده‌اند.

درآمد سرمایه‌گذاری شامل سرمایه‌گذاری در اوراق مشارکت، صکوک، سود سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها و سود سپرده‌های بانکی است. از مجموع درآمد سرمایه‌گذاری در صنعت، ۵۶درصد مربوط به سود سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها است و پس از آن سود سرمایه‌گذاری در اوراق مشارکت (۲۵درصد) و سود سپرده بانکی (۱۹درصد) قرار دارند. براساس صورت‌های مالی منتهی به پایان سال۱۴۰۰ بیشترین سود سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها توسط تامین سرمایه‌های لوتوس (۲۱درصد)، نوین (۲۰درصد) و تمدن (۱۵درصد) محقق شده است. بیشترین سهم از سود سرمایه‌گذاری در اوراق مشارکت و صکوک به ترتیب متعلق به تامین سرمایه‌های ملت (۲۹درصد)، امین (۲۰درصد) و لوتوس (۱۵درصد) بوده است. در بخش سود حاصل از سپرده‌های بانکی با اختلاف تامین سرمایه‌های نوین (۴۰درصد) و سپهر (۲۵درصد) بیشترین سهم از صنعت را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین به ترتیب تامین سرمایه نوین (۲۱درصد)، لوتوس (۱۶درصد)، سپهر (۱۴درصد)، ملت، تمدن امین (هرکدام ۱۱درصد)، امید و کاردان (هرکدام ۶درصد)، مسکن (۳درصد) و دماوند (۲درصد) سهم از درآمد سرمایه‌گذاری محقق‌شده در صنعت را به خود اختصاص داده‌اند.

یکی از جنبه‌های مورد اهمیت در بررسی بنیادی شرکت‌های تامین سرمایه توجه به دارایی‌های تحت مدیریت این شرکت‌ها است. دارایی تحت مدیریت بیانگر خالص دارایی‌های فعالیت‌های سبدگردانی، صندوق‌ها و سایر منابع تحت مدیریت شرکت‌های تامین سرمایه است. براساس موارد افشا شده در صورت‌های مالی منتشرشده شرکت‌های تامین سرمایه در سامانه کدال، مجموع دارایی‌های تحت مدیریت صنعت در سال۱۳۹۹ برابر با ۱.۹۸۲ هزار میلیارد ریال بوده که با رشد حدود ۴۹درصدی به رقم ۲.۹۴۵هزار میلیارد ریال درسال ۱۴۰۰ رسیده است. بیشترین سهم از دارایی‌های تحت مدیریت در سال۱۴۰۰ به ترتیب در مالکیت تامین سرمایه‌های لوتوس و تمدن (هرکدام ۲۲درصد)، تامین سرمایه نوین (۱۴درصد) و تامین سرمایه کاردان (۱۳درصد) بوده است.

میانگین نسبت جمع درآمدهای عملیاتی بر دارایی‌های تحت مدیریت در صنعت تامین سرمایه درسال مالی۱۴۰۰ این شرکت‌ها ۷/ ۳درصد بوده است که تامین سرمایه‌های امین با ۱۰درصد و ملت و امید هرکدام با ۵درصد بالاترین نسبت را در صنعت محقق کرده‌اند. نسبت درآمدهای عملیاتی به دارایی‌های تحت مدیریت در سال۱۳۹۹ برابر ۳/ ۴در میانگین صنعت بوده که در سال۱۴۰۰ حدود ۱۴درصد کاهش پیدا کرده است.

از منظر نسبت‌های کفایت سرمایه در بین تامین سرمایه‌ها که در واقع بیانگر توانایی این شرکت‌ها در فرآیند تامین مالی (آینده‌نگر) یا عدم استفاده بهینه از منابع در اختیار (گذشته‌نگر) بسته به سایر تغییرات صورت‌های مالی است شامل دو نسبت جاری تعدیل‌شده و نسبت بدهی و تعهدات تعدیل‌شده است. میانگین نسبت جاری تعدیل‌شده در سال ۱۴۰۰، برابر ۴واحد است که به ترتیب تامین سرمایه مسکن (۱۰واحد)، ملت (۵/ ۷واحد) و لوتوس (۸/ ۳واحد) بالاترین نسبت جاری تعدیل‌شده را گزارش کرده‌اند.

نسبت بدهی تعدیل‌شده در میانگین صنعت برابر با ۶۲/ ۰واحد است که تامین سرمایه‌های ملت، نوین، دماوند هرکدام با ۴/ ۰واحد در حد پایین صنعت قرار دارند. تامین سرمایه مسکن با ۶/ ۰واحد در میانگین صنعت قرار دارد و تامین سرمایه‌های لوتوس، امید، امین و کاردان با ۷/ ۰واحد در کرانه بالا قرار دارند. این نسبت در تامین سرمایه تمدن ۸/ ۰واحد است.

تنها بین هفت شرکت تامین سرمایه دارای ارزش بازار در ۱۰خرداد ۱۴۰۱ (تامین سرمایه های بورسی و فرابورسی)، لوتوس پارسیان ۲۱درصد از ارزش بازار، ۴۴درصد سهم از دارایی‌های تحت مدیریت و ۲۸درصد از کل درآمدهای محقق شده در سال ۱۴۰۱ (بین‌هفت شرکت) را به خود اختصاص داده است. تامین سرمایه امین با ۲۳درصد سهم از ارزش بازار صنعت، ۷درصد از دارایی‌های تحت مدیریت و ۲۱درصد از درآمد عملیاتی سال مالی۱۴۰۰ را به خود اختصاص داده است. تامین سرمایه امید و نوین هر کدام با ۱۷درصد از سهم بازار، به ترتیب ۹و ۲۸درصد از دارایی تحت مدیریت و ۱۱ و۲۶درصد از درآمد عملیاتی سال ۱۴۰۰ را محقق کرده‌اند. تامین سرمایه بانک ملت با ۱۱درصد از ارزش بازار، ۱۰درصد از منابع تحت مدیریت و ۱۲درصد از درآمد محقق‌شده را به خود اختصاص داده است و در نهایت تامین سرمایه دماوند با ۱۰درصد از ارزش بازار، ۲درصد از دارایی‌های تحت مدیریت و درآمد عملیاتی سال۱۴۰۰ را داشته است.