روغنسازان بورسی زیر ذرهبین
دنیای‌اقتصاد - لیلا لامعی : روغن‌‌‌ها و چربی‌‌‌ها به‌عنوان بخش ضروری از رژیم غذایی مدرن، از دیرباز تاکنون برای تهیه غذا استفاده شده‌‌‌اند؛ بنابراین جزو کالاهای مهم سبد غذایی خانوارها هستند. بخشی از مواد اولیه این شرکت‌ها که متشکل از روغن‌خام و دانه‌‌‌های روغنی است، از طریق واردات تامین می‌شود. این مواد از سال ۹۷ تاکنون با دلار ۴۲۰۰تومانی وارد می‌‌‌شدند که ایجاد برخی مشکلات ناشی از قیمت‌گذاری دستوری برای تولیدکنندگان روغن‌نباتی، نارضایتی آنان را به دنبال داشت. با موافقت مجلس با حذف ارز ترجیحی (دلار ۴۲۰۰تومانی) و در نتیجه در صورت آزادسازی کامل قیمت‌ها، بهای فروش روغن خوراکی افزایش خواهد یافت که این موضوع موجب رشد سودآوری شرکت‌ها و پوشش هزینه‌‌‌های تولید برای آنان خواهد شد.
دلار ۴۲۰۰ تومانی بلای مال تولیدکنندگان
به طور کلی روغنهای خوراکی براساس منبع مواد اولیه به سه دسته روغنهای گیاهی، روغنهای حیوانی و روغنهای میکروبی تقسیم می‌‌‌شوند. عمده روغن موردنیاز مردم در کشور منشا گیاهی دارند و از دانه‌‌‌های روغنی تهیه می‌‌‌شوند. در این فرآیند پس از روغن‌‌‌کشی از دانه‌‌‌ها، روغن‌خام به دست می‌‌‌آید. پس از تهیه روغن‌خام و تصفیه آن، روغن خوراکی تولید می‌شود. بخشی از روغن‌خام موردنیاز شرکت‌ها از داخل کشور تامین می‌شود؛ اما به دلیل ضعف در داخلی‌‌‌سازی همچنان بخش قابل‌توجهی از روغن‌خام موردنیاز تولیدکنندگان (عمده‌‌‌ترین ماده اولیه در تهیه روغن خوراکی) از طریق واردات تهیه می‌شود. این مواد که از سال۹۷ با ارز ترجیحی با نرخ ۴۲۰۰تومان وارد شده است، برای شرکت‌ها چالش‌‌‌های فراوانی مانند دیرکرد تامین ارز از سوی دولت و رشد هزینه‌‌‌های تولید و عدم‌آزادسازی نرخ متناسب با آن (قیمت‌گذاری دستوری) را ایجاد کرده و بر حاشیه سود شرکت‌ها اثرگذار بوده است.
پس از ارائه بودجه ۱۴۰۱ دولت به مجلس و موافقت مجلسی‌‌‌ها با حذف دلار ترجیحی (۴۲۰۰تومانی) برای سال آینده (گرچه هنوز کاملا تعیین‌تکلیف نشده است) و واردات مواد اولیه براساس نرخ نیمایی، امیدواری‌‌‌ها به آزادسازی قیمت‌ها افزایش یافته است؛ هرچند به نظر می‌رسد دولت روش‌های کنترلی در قیمت‌ها داشته باشد. ممکن است آزادسازی قیمت‌ها به سبب حذف دلار ۴۲۰۰تومانی اثر مقطعی بر معیشت خانوار بگذارد، اما اثرات مثبت آن در اقتصاد کشور، در نهایت همزمان با تولیدکننده، مصرف‌کنندگان را نیز منتفع خواهد کرد. ضمن اینکه انتظار می‌رود این امر به افزایش توان تولیدی در داخل کشور بینجامد و در نتیجه از میزان واردات مواد اولیه کاسته شود. رشد تولید و عدم‌وابستگی به مواد اولیه موجب رشد اقتصادی خواهد شد. از طرفی وقتی قیمت‌ها واقعی‌‌‌تر شود، شرکت‌ها برای کسب سود بیشتر ترغیب به عرضه بیشتر و با کیفیت مطلوب‌‌‌تر خواهند شد و فضای رقابتی میان شرکت‌ها ایجاد خواهد شد. با این شرایط دست دلالان کوتاه‌‌‌تر و خاطره خالی شدن قفسه روغن خوراکی در فروشگاه‌‌‌ها دیگر تکرار نخواهد شد.
سه تولیدکننده روغن خوراکی در بورس
در بازار سهام سه شرکت مارگارین با نماد «غمارگ»، صنعتی بهشهر با نماد «غبشهر» و صنعت غذایی کوروش با نماد «غکورش» با مجموع ارزش بازار ۵/ ۱۹هزار میلیارد تومان معامله می‌‌‌شوند. این سه شرکت در ۱۱ماه ۱۴۰۰ در مجموع حدود ۸۰۰هزار تن روغن خوراکی تولید کرده‌‌‌اند. در ادامه به بررسی عملکرد این سه شرکت بر اساس آخرین صورت مالی و گزارش عملکرد ماهانه پرداخته شده است.
«غمارگ»: شرکت مارگارین (سهامی‌عام) درتاریخ دوازدهم دی‌ماه ١٣٣٢ با نام شرکت مارگارین تاسیس شد. فعلیت این شرکت در زمینه تولید روغن نباتی تصفیه‌شده با ظرفیت اسمی تولید ۲۷۰هزار تن روغن خوراکی در سال است. «غمارگ» در حال حاضر با ارزش بازار ۲/ ۲هزار میلیارد تومان با قیمت ۲۳۰۴ریال به ازای هر سهم در بازار اول (تابلوی فرعی) بورس معامله می‌شود و P/ E سهم در حال حاضر برابر با عدد ۳/ ۱۷ است. بر اساس صورت مالی سالانه (حسابرسی‌نشده) منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۰، شرکت در سال جاری ۱۳۴هزار تن روغن‌نباتی تولید کرده که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۲۳درصدی داشته است. شرکت یادشده برای تولید روغن شرکت ۱۶۰هزار تن ماده اولیه (روغن خام و دانه روغنی) مصرف کرده که حدود ۳۸درصد آن از طریق واردات تامین شده است. میزان درآمد شرکت در سال مالی مذکور حدود ۷/ ۱هزار میلیارد تومان بوده که نسبت به دوره قبل رشد ۸۸درصدی داشته است. شرکت در ۱۱ماه ۱۴۰۰، در مجموع ۱۱۱هزار تن روغن نباتی تولید کرده که رقم فروش آن در ۱۱ماه ۱۴۰۰ برابر با ۴/ ۱هزار میلیارد تومان بوده است. حاشیه سود ناخالص شرکت در سال مالی منتهی به ۳۰ آذرماه ۱۴۰۰، برابر با ۲۰درصد بوده است. در دوره مشابه سال قبل این عدد ۱۸درصد و میانگین حاشیه سود ناخالص شرکت طی پنج‌سال اخیر برابر با ۱۳درصد بوده است. در دوره مذکور شرکت ۱۳۳ریال سود خالص به ازای هر سهم محقق کرده که نسبت به دوره مشابه سال قبل افت ۶۲درصدی داشته است. بر اساس صورت مالی سالانه منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۰، بازده دارایی‌‌‌های شرکت (۲/ ۲هزار میلیارد تومان) برابر با ۶درصد است. این در حالی است که در دوره مشابه قبل این میزان ۲/ ۴درصد بوده است.
«غبشهر»: شرکت صنعتی بهشهر «سهامی‌عام» در تاریخ ۱۹/ ۰۱/ ۱۳۳۰ به صورت شرکت سهامی خاص تاسیس و در تاریخ ۱۸/ ۱۱/ ۱۳۷۳ به سهامی عام تبدیل شد. ظرفیت اسمی تولید انواع روغن نباتی شرکت ۵۰۰هزار تن در سال است. این شرکت در حال حاضر با ارزش بازار ۷هزار میلیارد تومان با قیمت ۳۱۹۸ریال به ازای هر سهم در بازار اول (تابلوی اصلی) بورس معامله می‌شود. P/ E سهم در حال حاضر برابر با عدد ۰۳/ ۱۴ است. بر اساس صورت مالی سالانه (حسابرسی‌نشده) منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۰، شرکت در یک سال ۴۵۱هزار تن روغن نباتی (به همراه روغن نباتی کارمزدی) تولید کرده که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۴۶درصدی داشته است. شرکت برای تولید این میزان روغن ۴۹۲هزار تن ماده اولیه (روغن خام) مصرف کرده که حدود ۲۹درصد آن از طریق واردات تامین شده است. شرکت در سال مالی مذکور ۸/ ۵هزار میلیارد تومان درآمد داشته که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۱۱۸درصدی داشته است. شرکت در ۱۱ماه ۱۴۰۰، در مجموع ۴۱۷هزار تن روغن‌نباتی تولید کرده است که مبلغ فروش کل آن ۷/ ۵هزار میلیارد تومان بوده است. حاشیه سود ناخالص شرکت در سال مالی منتهی به ۳۰ آذرماه ۱۴۰۰، برابر با ۱۸درصد بوده است. در دوره مشابه سال قبل این عدد ۱۹درصد و میانگین حاشیه سود ناخالص شرکت طی پنج‌سال اخیر برابر با ۱۳درصد بوده است. در دوره مذکور شرکت ۲۲۸ریال سود خالص به ازای هر سهم محقق کرده که نسبت به دوره مشابه سال قبل افت ۵۹درصدی داشته است. بر اساس صورت مالی سالانه منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۰، بازده دارایی‌‌‌های شرکت (۷/ ۵هزار میلیارد تومان) برابر با ۹درصد است. این در حالی است که در دوره مشابه قبل این میزان ۷درصد بوده است.
«غکورش»: شرکت صنعت بسته‌بندی کورش (سهامی خاص) در تاریخ ۰۳/ ۰۳/ ۱۳۹۰ تاسیس شد و در تاریخ ۲۰/ ۱۲/ ۱۳۹۱ نام آن به صنعت غذایی کورش تغییر کرد. طبق مجمع عمومی فوق‌العاده مورخ ۳ اسفندماه ۱۳۹۸ تغییر شخصیت حقوقی از سهامی خاص به سهامی عام مصوب شده است. همچنین شرکت در تاریخ ۱۱/ ۰۵/ ۱۳۹۹ در بورس و اوراق بهادار تهران پذیرفته شده است. این شرکت در زمینه تولید انواع روغن‌نباتی تصفیه‌شده با ظرفیت اسمی تولید ۴۰۸هزار تن در سال فعال است. ظرفیت عملی شرکت حدود ۲۷۱هزار تن محصول است. «غکورش» در حال حاضر با ارزش بازار ۲/ ۱۰هزار میلیارد تومان با قیمت ۳۴هزار و ۱۴۰ریال در بازار دوم بورس معامله می‌شود. P/ E سهم در حال حاضر برابر با عدد ۳/ ۹ است. بر اساس صورت مالی ۹ ماه منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۰، شرکت در ۹ ماه ۱۴۰۰، ۲۳۶هزار تن انواع روغن تولید کرده، این در حالی است که در کل سال ۹۹ میزان تولیدات شرکت ۲۹۳هزار تن بوده است. شرکت برای تولید روغن ۲۳۶هزار تن ماده اولیه (روغن خام) مصرف کرده که حدود ۳۴درصد آن از طریق واردات تامین شده است. میزان درآمد شرکت در ۹ماه سال ۱۴۰۰ برابر با ۸/ ۴هزار میلیارد تومان بود که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۴۵درصدی داشته است. همچنین میزان درآمد شرکت در سال ۹۹ برابر با ۳/ ۵هزار میلیارد تومان بوده است. شرکت در ۱۱ماه ۱۴۰۰، در مجموع ۲۶۵هزار تن روغن خوراکی تولید کرده است. میزان درآمدهای شرکت در این ۱۱ماه برابر با ۴/ ۵هزار میلیارد تومان بوده است. حاشیه سود ناخالص شرکت در ۹ماهه ۱۴۰۰، برابر با ۲۴درصد بوده است. سال ۹۹ این عدد ۲۵درصد و میانگین حاشیه سود ناخالص شرکت طی پنج‌سال اخیر برابر با ۱۹درصد بوده است. در دوره مذکور شرکت ۲۵۳۸ریال سود خالص به ازای هر سهم محقق کرده که نسبت به دوره مشابه سال قبل افت ۵درصدی داشته است.
