سه فصل با سه خودروساز بزرگ

مهم‌ترین چالش‌‌‌های خودروسازان

• تاثیر بسیار تحریم‌‌‌ها بر صنعت خودرو؛

• افزایش قیمت تمام‌شده قطعات به‌واسطه افزایش نرخ تورم و نرخ ارز؛

• کاهش قدرت خریداران محصولات؛

• کاهش عرضه و افزایش تقاضای کاذب که به دلیل شکاف قیمتی معنادار میان قیمت محصولات کارخانه و بازار آزاد رقم خورده است؛

• محدودیت در جذب سرمایه‌گذاری خارجی به‌واسطه تحریم‌‌‌ها و قطع همکاری با خودروسازان جهانی؛

• کمبود دانش فنی و تکنولوژی به‌واسطه قطع همکاری‌‌‌های بین‌المللی؛

• محدودیت در لجستیک و حمل‌ونقل مواد اولیه و قطعات وارداتی؛

• افزایش هزینه‌‌‌های تامین مالی و هزینه‌‌‌های تولید؛

• نحوه قیمت‌گذاری فروش محصولات از سوی نهادها و مراجع ذی‌ربط.

عملکرد ۹ماهه خودروسازان بورسی

بررسی عملکرد سه شرکت «خودرو»، «خساپا» و «خپارس» نشان می‌دهد، به‌رغم رشد درآمدها که به‌واسطه افزایش نرخ رقم خورده، شاهد رشد هزینه‌‌‌ها و بهای تمام‌شده هستیم که این امر خودروسازان را گرفتار زیان کرده است. بنابراین زیان ایجادشده، خودروسازان را به کاهش عرضه ترغیب کرده است. از طرفی به واسطه شکاف قیمتی محصولات از درب کارخانه تا بازار آزاد شاهد تقاضای بیش از پیش (تقاضای کاذب) برای محصولات خودروسازان هستیم. به عبارتی در حال حاضر این شکاف قیمتی نه به نفع تولیدکنندگان است و نه به نفع عموم مردم. تنها عده‌‌‌ای از اختلاف ایجادشده سود کسب برده‌‌‌اند که این امر صنعت خودروی ایران را بسیار ضعیف کرده است.

«خودرو»: ایران‌خودرو به‌عنوان یکی از سهام بزرگ بورسی با ارزش بازار ۸۴/ ۶۱‌هزار میلیارد تومان در بازار دوم بورس با قیمت هر سهم ۲۰۵۰ریال معامله می‌شود. بر اساس آخرین صورت‌های مالی ۹ماهه، «خودرو» با سرمایه ثبت‌شده ۱/ ۳۰‌هزار میلیارد تومان در سه فصل گذشته ۲/ ۷۴‌هزار میلیارد تومان درآمد عملیاتی داشته که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۷۰درصدی را محقق کرده است.

در گزارش تفسیری شرکت آمده است که مهم‌ترین دلایل افزایش مبلغ فروش در ۹ماه سال‌جاری تغییر روش‌های فروش با توجه به تقاضای بازار، بهینه کردن ترکیب تولید هر محصول در هر گروه از خانواده محصولات، افزایش نرخ فروش محصولات، تولید و عرضه کلاس‌‌‌های آپشنال محصولات و کاهش تعهدات معوق نسبت به دوره قبل است. از طرفی بهاى تمام‌شده درآمدهای عملیاتی با افزایش ۵۵درصدی همراه بوده است. رشد هزینه‌‌‌ها به‌رغم افزایش قابل‌توجه فروش زیان ناخالص ۶/ ۲‌هزار میلیاردی را رقم زده است؛ هرچند میزان زیان ناخالص شرکت نسبت به دوره مشابه ۵۵‌درصد کاهش داشته است. از طرفی شرکت در ۹ماه سال‌جاری زیان خالص ۸۹/ ۸‌هزار میلیارد تومانی به بار آورده که نسبت به دوره مشابه سال قبل کاهش ۲۲درصدی داشته است.

 میزان درآمدهای شرکت در سه فصل بهار، تابستان و پاییز به ترتیب ۴/ ۱۹درصد، ۹/ ۲۶درصد و ۷/ ۲۷‌هزار میلیارد تومان بوده است. از طرفی درآمدهای شرکت در پاییز ۱۴۰۰ با رشد ۳۶درصدی نسبت به پاییز ۹۹ همراه بوده است. بر اساس اطلاعات وزارت صمت در ۹ماه امسال ۶/ ۶۷۴‌هزار دستگاه خودرو تولید شده که ۵/ ۳۲۵‌هزار دستگاه خودرو توسط شرکت ایران‌خودرو تولید شده است. بر این اساس این شرکت سهم ۴۸درصدی از کل تولیدات دارد. در دوره مشابه سال گذشته این شرکت سهم ۵۳درصدی از تولیدات کل داشت. بیشترین میزان تولیدات شرکت در سه فصل گذشته از گروه پژو ۶/ ۲۱۴‌هزار دستگاه خودرو بوده که ۲/ ۲۱۱‌هزار دستگاه خودرو با میانگین نرخ ۵/ ۱۵۵میلیون تومان به فروش رسیده است. حدود ۶۸‌درصد فروش مقداری خودرو از خانواده پژو بوده است. شرکت در دوره مشابه سال گذشته ۶/ ۲۴۰‌هزار دستگاه از خانواده پژو به فروش رسانده که بیانگر افت ۱۲درصدی میزان فروش این دسته از محصولات در ۹ماهه سال‌جاری نسبت به دوره مشابه سال قبل بوده است. در ۹ماه امسال همچنین از گروه سمند ۷/ ۳۷‌هزار دستگاه خودرو تولید شده که ۰۸/ ۳۸‌هزار دستگاه خودرو با نرخ میانگین ۷/ ۱۷۴میلیون تومان به فروش رسیده‌‌‌اند.

میزان فروش این دسته از محصولات شرکت که ۱۲‌درصد از فروش امسال شرکت را دارند، نسبت به دوره مشابه سال قبل با افت ۶درصدی همراه بوده است. از طرفی شرکت در این ۹ماه ۷/ ۳۷‌هزار دستگاه دنا و ۲/ ۲۵‌هزار دستگاه رانا تولید کرده است.

از ۲/ ۷۴‌هزار میلیارد تومان فروش شرکت ۸/ ۷۳‌هزار میلیارد تومان مربوط به فروش داخلی بود و ۹/ ۴۱۳میلیارد تومان به فروش صادراتی اختصاص داشت. میزان فروش داخلی شرکت ۶۹‌درصد و میزان فروش صادراتی شرکت ۳۳۳‌درصد نسبت به دوره مشابه سال قبل افزایش داشته است.

«خساپا»: شرکت خودروسازی سایپا با ارزش بازار ۴/ ۳۲‌هزار میلیارد تومان دومین شرکت خودروسازی بزرگ در ایران است که در حال حاضر در قیمت هر سهم ۱۶۵۸ریال در بازار دوم بورس معامله می‌شود.

 این شرکت با سرمایه ثبت‌شده ۵/ ۱۹‌هزار میلیارد تومان در سه فصل گذشته ۲/ ۲۹‌هزار میلیارد تومان درآمد عملیاتی داشته که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۲۱۰درصدی داشته است. از طرفی بهاى تمام‌شده درآمدهای عملیاتی نیز با افزایش ۲۱۷درصدی همراه بوده است. رشد هزینه‌‌‌ها به‌رغم افزایش قابل‌توجه فروش، زیان ناخالص ۸/ ۲‌هزار میلیاردی را رقم زده است.به این ترتیب زیان ناخالص شرکت با رشد ۳۱۷درصدی نسبت به دوره مشابه سال قبل مواجه شده است.

شرکت علت رشد زیان عملیاتی را رشد فزاینده نرخ ارز و نهاده‌‌‌های تولید دانست و اعلام کرد که با توجه به استمرار آن در سه‌ماهه سوم سال‌جاری، زیان عملیاتی رشد داشته است. همچنین وجود تعهدات معوق با نرخ فروش قطعی به مشتریان باعث کاهش نرخ میانگین فروش در سال‌جاری شده است. همچنین شرکت در ۹ماه سال‌جاری زیان خالص ۲/ ۷‌هزار میلیارد تومانی به بار آورده که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۸۹درصدی داشته است.

میزان درآمدهای شرکت در سه فصل بهار، تابستان و پاییز به ترتیب ۳/ ۷، ۲/ ۹ و ۶۹/ ۱۲‌هزار میلیارد تومان بوده است. از طرفی درآمدهای شرکت در پاییز ۱۴۰۰ با رشد ۲۳۴درصدی نسبت به پاییز ۹۹ همراه بوده است. این شرکت در ۹ماهه سال‌جاری در مجموع ۵/ ۲۵۳‌هزار دستگاه خودرو تولید کرده که ۲۲۸‌هزار دستگاه از آن را به فروش رسانده است.

 بیشترین میزان فروش شرکت از

خانوادهX۲۰۰، ۶/ ۱۹۴‌هزار دستگاه خودرو بوده که با میانگین نرخ ۵/ ۸۸میلیون تومان به فروش رسیده است. در دوره مشابه قبل میزان فروش شرکت از این محصول ۹/ ۱۳۶‌هزار دستگاه بوده است. همچنین شرکت ۸/ ۱۴‌هزار دستگاه خودروی شاهین و ۵/ ۱۶‌هزار دستگاه وانت ۱۵۱ به فروش رسانده است.

از مجموع ۲/ ۲۹‌هزار میلیارد تومان فروش شرکت در ۹ماهه ۱۴۰۰، ۹/ ۲۸‌هزار میلیارد تومان در داخل کشور و ۱۴۷میلیارد تومان مربوط به فروش صادراتی شرکت بوده است. میزان فروش داخلی شرکت ۲۱۶‌درصد و میزان فروش صادراتی شرکت ۹۵‌درصد نسبت به دوره مشابه سال قبل افزایش داشته است.

«خپارس»: شرکت خودروسازی پارس‌‌‌ خودرو با ارزش بازار ۹۶/ ۱۱‌هزار میلیارد تومان سومین شرکت خودروسازی بزرگ در ایران است که در حال حاضر در قیمت ۱۰۵۳ریال در بازار دوم بورس معامله می‌شود. این شرکت با سرمایه ثبت‌شده ۳/ ۱۱‌هزار میلیارد تومان در سه فصل گذشته ۷/ ۵‌هزار میلیارد تومان درآمد عملیاتی و نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۱۶۶درصدی داشته است. از طرفی بهاى تمام‌شده درآمدهای عملیاتی نیز با افزایش ۱۷۷درصدی همراه بوده است. رشد فزاینده هزینه‌‌‌ها به‌رغم افزایش قابل‌توجه فروش زیان ناخالص ۷/ ۵۰میلیاردی به بار آورده است. این درحالی است که شرکت در دوره مشابه سال قبل سود ناخالص ۸/ ۷۲میلیارد تومانی داشته است.

شرکت علت تغییرات سود (زیان) خالص را موارد ذیل اعلام کرده است:

• افزایش مبلغ فروش به میزان ۱۶۶‌درصد نسبت به دوره مشابه سال قبل که عمدتا مربوط به فروش محصول کوییک‌آر و همچنین افزایش تولید و فروش محصولات حق‌الزحمه‌‌‌ای (کوییک معمولی و ساینا) برای شرکت سایپاست؛

• افزایش میانگین نرخ فروش محصول کوییک‌‌‌ آر و در نتیجه بهبود حاشیه سود ناخالص به‌رغم اثر تعهدات معوق؛

• افزایش نرخ حق‌الزحمه تولید هر دستگاه کوییک معمولی و ساینا از ۳۲میلیون ریال به ۱۳۸میلیون ریال؛

• ایفای قسمتی از تعهدات معوق و در نتیجه برگشت ذخیره مربوط به عنوان درآمدهای عملیاتی.

همچنین شرکت در ۹ماهه ۱۴۰۰ زیان خالص ۵/ ۶۲۷میلیارد تومانی به بار آورده که نسبت به دوره مشابه سال قبل افت ۵۰درصدی داشته است. میزان درآمدهای شرکت در سه فصل بهار، تابستان و پاییز به ترتیب یک هزار، ۳/ ۳ و ۳/ ۱‌هزار میلیارد تومان بوده است. از طرفی درآمدهای شرکت در پاییز ۱۴۰۰ با رشد ۶۰درصدی نسبت به پاییز ۹۹ همراه بوده است.

این شرکت در ۹ماهه سال‌جاری در مجموع ۱/ ۹۰‌هزار دستگاه خودرو تولید کرده که ۷/ ۹۱‌هزار دستگاه خودرو را به فروش رسانده است. بیشترین میزان فروش شرکت از خودرو کوییک‌آر، ۱/ ۴۸‌هزار دستگاه خودرو بوده که در دوره مشابه قبل میزان فروش شرکت از این محصول ۵/ ۲۴‌هزار دستگاه بوده است. همچنین شرکت ۴/ ۴۲‌هزار دستگاه خودروی پراید، ساینا و کوییک (حق‌الزحمه‌‌‌ای) به فروش رسانده است. از خانواده برلیانس نیز شرکت ۱/ ۱‌هزار دستگاه خودرو به فروش رسانده است. لازم به ذکر است که این شرکت در این ۹ماه فروش صادراتی نداشته است.