بازندگان بورسی سه فصل گذشته
دنیای‌اقتصاد - لیلا لامعی : در حالی که سه فصل از سال ۱۴۰۰ گذشته و کمتر از سه‌ماه تا پایان سال‌جاری باقی مانده است، همچنان شاهد نابسامانی در وضعیت بورس به‌رغم وعده‌‌‌های بسیار سیاستگذاران هستیم. این بازار که همواره پیشتاز بازارهای موازی بوده، در سه‌فصل گذشته به رشد ۲ درصدی شاخص کل بورس اکتفا کرده است. بر همگان روشن است که وضعیت عمومی عمده نمادها، به‌ویژه نمادهای کوچک، با رنگ سبز نماگر اصلی بورس همخوانی ندارد و افت ۶/ ۱۹درصدی شاخص کل هموزن به عنوان دماسنج نمادهای کوچک‌تر تا حدودی شمای واقعی وضعیت بازار سهام را نشان می‌دهد؛ هرچند بسیاری از سهامداران، افت بیش از ۵۰درصدی را به واسطه روند نزولی بسیاری از سهام شرکت‌ها به‌ویژه کوچک‌ترها متحمل شده‌‌‌اند. بر این اساس، از میان صنایع ۳۹گانه تنها ۶صنعت که البته صنایع بزرگ بازار سهام هستند، بازدهی نسبتا خوبی داشته‌‌‌اند. البته در این گزارش با فاکتور گرفتن از صنایع سبزپوش، به بررسی چرایی افت صنعت «سایر مالی» به عنوان سومین صنعت دارای بیشترین میزان افت در سه‌فصل گذشته پرداخته شده است.
صنعت «سایر مالی» در بورس
صنایع لیزینگی، شرکت‌هایی هستند که مجموعه وسیعی از کالاهای ملموس مانند اتومبیل، رایانه، کالاهای مصرفی و ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی را در ازای پرداخت اجاره دوره‌‌‌ای در اختیار مشتریان قرار می‌دهند. در بورس اوراق بهادار تهران این شرکت‌ها در گروه «سایر واسطه‌‌‌گری‌‌‌های مالی» قرار دارند. در حال حاضر، در بازار سهام ۱۳نماد در گروه «سایر واسطه‌‌‌گری‌‌‌های مالی» در بازارهای بورس و فرابورس فعالیت دارند. از این ۱۳نماد، هشت‌نماد بورسی و باقی نمادها فرابورسی هستند. ارزش بازار هشت‌نماد «ولساپا»، «ولصنم»، «ولیز»، «ولکار»، «ولپارس»، «ولغدر»، «ولملت» و «وایران» در مجموع ۸/ ۵هزار میلیارد تومان (چیزی حدود ۱/ ۰درصد کل ارزش بازار بورس) است. در این بین «ولساپا» با ۲۰۳۴میلیارد تومان، بیشترین ارزش بازار را در میان هفت‌نماد دیگر بورسی دارد. «وایران» نیز با ارزش بازار ۴۳۰میلیارد تومان، کمترین سهم را از صنعت «سایر واسطه‌‌‌گری‌‌‌های مالی» بورسی دارد. آمارها نشان می‌دهد، در میان صنایع ۳۹گانه، صنعت «سایر واسطه‌‌‌گری‌‌‌های مالی» با افت ۴۶درصدی، سومین صنعت دارای بیشترین میزان افت از ابتدای سال‌جاری تاکنون بوده است. از طرفی با نگاه کلی به گزارش عملکرد ماهانه آذرماه شرکت‌ها متوجه می‌‌‌شویم که نمادهای بورسی «سایر واسطه‌‌‌گری‌‌‌های مالی» در سال‌جاری نه‌تنها افزایش قابل قبولی در رشد درآمدها نداشته‌‌‌اند (تا پایان آذرماه)، بلکه رشد هزینه‌‌‌های آنان می‌‌‌تواند حاشیه سود ناخالص شرکت‌ها را تحت‌الشعاع قرار دهد. یکی از بزرگ‌ترین مشکلاتی که شرکت‌های لیزینگی در ایران با آن مواجه هستند، تامین مالی شرکت‌ها برای ارائه خدمات است. این تامین مالی به‌طور عمده از طریق اخذ تسهیلات بانکی صورت می‌گیرد. از آنجا که نرخ سود بازپرداخت تسهیلات دریافت‌شده از بانک‌ها نسبت به نرخ سود تسهیلات اعطایی شرکت‌ها که از سوی بانک مرکزی تعیین می‌شود، کاهش چندان معقولی ندارد، در نتیجه اخذ تسهیلات از بانک‌های داخلی جز اینکه هزینه‌‌‌های مالی را افزایش می‌دهد و حاشیه سود شرکت‌ها را به چالش می‌‌‌کشد، صرفه اقتصادی برای این شرکت‌ها ندارد. اخذ تسهیلات با نرخ ارزان‌‌‌تر از بانک‌های خارجی نیز به دلیل محدودیت‌هایی که وجود دارد، چندان میسر نیست. به همین دلیل صنعت لیزینگ در ایران، برخلاف کشورهای توسعه‌یافته، رونق چندانی ندارد و احتمالا همین امر به رویگردانی سهامداران از نمادهای این صنعت منجر شده است.
«ولساپا»: لیزینگ رایان سایپا در ۹ماه سال‌جاری ۱/ ۶۲۹ میلیارد تومان درآمد شناسایی کرده که این رقم نسبت به سال مال گذشته حدود ۴۳درصد افزایش داشته است. بیشترین میزان درآمد شرکت در سه‌فصل گذشته در خصوص سود اقساط مربوط به قراردادهای سال‌جاری به میزان ۵۲۸میلیارد تومان بوده است. از طرفی جمع هزینه‌‌‌های محقق‌شده از ابتدای سال مالی تا پایان آذرماه ۲۵۷میلیارد تومان بوده که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۱۰۰درصدی داشته است. این میزان رشد بیشتر به خاطر بازپرداخت تسهیلات بانکی است که شرکت در سال‌جاری دریافت کرده است.
«ولصنم»: لیزینگ صنعت و معدن از ابتدای سال مالی تا پایان آذرماه ۱/ ۹۲میلیارد تومان درآمد شناسایی کرده است. این درحالی است که شرکت در دوره مشابه سال قبل ۶/ ۸۳میلیارد تومان درآمد داشته که از رشد ۱۰درصدی درآمدها در سال‌جاری حکایت دارد. با توجه به بروز تورم در کشور و رشد هزینه‌‌‌ها (گرچه در گزارش مالی شرکت هزینه‌‌‌ها لحاظ نشده) به نظر می‌رسد رشد ۱۰درصدی درآمدها چندان قابل قبول نخواهد بود.
«ولیز»: لیزینگ ایران در ۹ماه سال‌جاری ۶۹/ ۵میلیارد تومان درآمد شناسایی کرده که این رقم نسبت به سال مال گذشته حدود ۵/ ۱۳درصد کاهش یافته است. از طرفی جمع هزینه‌‌‌های محقق‌شده از ابتدای سال مالی تا پایان آذرماه ۲/ ۳۹میلیارد تومان بوده که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۵/ ۲۴درصدی داشته است. در یک نگاه کلی رشد هزینه‌‌‌ها در کنار افت درآمدها وضعیت شرکت را نامطلوب کرده است.
«ولکار»: لیزینگ کارآفرین در ۹ماه سال‌جاری ۹۲میلیارد تومان درآمد شناسایی کرده که این رقم نسبت به سال مال گذشته رشد ۱۰درصدی داشته است. از طرفی جمع هزینه‌‌‌های محقق‌شده از ابتدای سال مالی تا پایان آذرماه حدود ۵۰میلیارد تومان بوده که نسبت به دوره مشابه سال قبل افت ۵/ ۶درصدی داشته است.
«ولپارس»: لیزینگ پارسیان از ابتدای سال مالی تا پایان آذرماه، ۲/ ۱۸۴میلیارد تومان درآمد شناسایی کرده که این رقم نسبت به سال مال گذشته ۵/ ۲۴درصد افزایش یافته است. از طرفی جمع هزینه‌‌‌های محقق‌شده از ابتدای سال مالی تا پایان آذرماه ۱/ ۹۵میلیارد تومان بوده که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۱۵۲درصدی داشته است. در یک نگاه کلی رشد هزینه‌‌‌ها در کنار افت درآمدها وضعیت این شرکت را نیز نامطلوب کرده است.
«ولغدر»: لیزینگ خودرو غدیر از ابتدای سال مالی تا پایان آذرماه، ۱/ ۳۳میلیارد تومان درآمد شناسایی کرده که این رقم نسبت به سال مال گذشته رشد ۱۰درصدی داشته است. با توجه به تورم ایجادشده در کشور و رشد هزینه‌‌‌ها (گرچه در گزارش مالی شرکت هزینه‌‌‌ها لحاظ نشده) به نظر رشد ۱۰درصدی درآمدها چندان قابل قبول نخواهد بود.
«ولملت»: واسپاری ملت در ۹ماه سال‌جاری ۷/ ۶۳میلیارد تومان درآمد شناسایی کرده که این رقم نسبت به سال مال گذشته ۲۰درصد کاهش یافته است. از طرفی جمع هزینه‌‌‌های محقق‌شده از ابتدای سال مالی تا پایان آذرماه ۱/ ۳۲میلیارد تومان بوده که نسبت به دوره مشابه سال قبل افت ۵/ ۴درصدی داشته است.
«وایران»: لیزینگ ایرانیان در ۹ماه سال‌جاری ۳/ ۷۵میلیارد تومان درآمد شناسایی کرده که این رقم نسبت به سال مال گذشته حدود ۶۴درصد افزایش یافته است. از طرفی جمع هزینه‌‌‌های محقق‌شده از ابتدای سال مالی تا پایان آذرماه ۷/ ۲۳میلیارد تومان بوده که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد حدود ۴۳درصدی داشته است. در این شرکت نیز در یک نگاه کلی رشد هزینه‌‌‌ها در کنار افت درآمدها وضعیت را نامطلوب کرده است.
