زیر و بم قطعهسازان بورسی
دنیایاقتصاد : صنعت قطعهسازی شامل ۲۹ شرکت با مجموع ارزش بازار حدود ۵/ ۲۷هزار میلیارد تومان است که ۴۶/ ۰ درصد ارزش کل بازار (بورس تهران) را به خود اختصاص میدهد. این زیرگروه به دلیل مسائل گوناگون از جمله تاخیر چند ماهه در دریافت مطالبات، قیمتگذاری دستوری در صنعت خودرو و مدیریت غیرکارآمد با مشکل سودسازی روبهرو است و مانند صنایع بورسی دیگر امکان جذابیت بالا در دستیابی به P/ E های جذاب را فعلا در اختیار ندارد. نوسانات قیمت مواد اولیه، افزایش قیمت جهانی فولاد و ابهام در نوسانات نرخ ارز و افزایش غیرمنطقی تعرفههای گمرکی در ۳سال اخیر از مهمترین عوامل تاثیرگذار بر بهای تمام شده محصولات این شرکتها بوده است.

با این حال فروش فصلی شرکتهای صنعت حدود ۵/ ۵ هزار میلیارد تومان است که حاکی از یک گردش مالی بالاست. همانطور که گفته شد این صنعت در ایران به دلیل مشکلاتی که به آنها اشاره شد، حاشیه سود پایینی نسبت به دیگر صنایع و گروههای بورسی دارد. طبق آمارها در حال حاضر حاشیه سود ناخالص این صنعت ۱۴درصد و حاشیه سود خالص آن ۸درصد است. اما موضوع مهم این است که روند تاریخی حاشیه سود ناخالص گروه قطعه طی ۱۰ فصل گذشته نشان میدهد که این شاخص تا اندازهای صعودی بوده است.
شرکتهای گروه
همانطور که گفته شد ۲۹ شرکت بورسی در این صنعت فعال هستند که هر کدام طیف متنوعی از محصولات را تولید میکنند. در اینجا به برخی از شرکتهای مهم این گروه اشاره میشود.
خپویش
شرکت سازه پویش در سال ۱۳۷۶ به صورت شرکت سهامی خاص تاسیس و در تاریخ ۱۸/ ۰۶/ ۱۳۸۳ به شرکت سهامی عام تبدیل شد و در حال حاضر جزو واحدهای تجاری فرعی شرکت سرمایهگذاری عظام است.
این شرکت در تولید انواع بردهای الکترونیکی مورد مصرف در انواع خودرو و سایر وسایل برقی و الکترونیکی اعم ازصوتی و تصویری، تولید انواع قطعات کلیدهای فرمان الکتریکی، تولید انواع قطعات مدیریت موتور (انواع سنسورها، انژکتورهای گاز و بنزین، دریچه گاز، شیر کنترل منبع انبساط، کویل، ریلهای سوخت بنزین وگاز، رگلاتور فشار گاز، شیر سرمخزن و پدال گاز) مورد مصرف درخودرو، مجموعه قفلهای سوئیچی خودرو و سایر موارد الکترونیکی و الکترومکانیکی خودرو فعالیت میکند. سازه پویش به عنوان یک بازیگر بزرگ صنعت در حوزه سنسورها و سیستمهای الکترونیکی به شمار میرود و بیش از ۶۵درصد بازار را در اختیار دارد.
حاشیه سود ناخالص شرکت از ۲۰ درصد در ابتدای دهه ۹۰ به ۶درصد در سال مالی قبل رسیده است. عمده دلیل آن است که قطعات الکترونیکی در داخل کشور تولید نمیشود و افزایش نرخ متناسب با رشد هزینهها نبوده است. با این حال شرکت یادشده به دلیل اخذ مجوز افزایش قیمت و کاهش هزینه تولید خود در سال جدید توانسته هم حاشیه سود خود را افزایش دهد و هم سودسازی خوبی داشته باشد. شرکت سازهپویش در دوره ۶ ماهه منتهی به تاریخ ۳۱ شهریور ۱۴۰۰ به ازای هر سهم ۱۵۰۰ ریال سود محقق کرده که نسبت به دوره مشابه سال قبل ۲۷۳۰درصد افزایش داشته است. سود خالص این شرکت طی ۶ ماه ابتدایی امسال ۶/ ۴۸ میلیارد تومان بوده که ۲۷۳۳درصد رشد داشته است. نسبت حاشیه سود خالص و ناخالص این شرکت طی دوره یادشده به ترتیب ۰۷/ ۴ و ۱۹/ ۹ درصد بوده است.
خموتور
شرکت موتورسازان تراکتورسازی ایران به عنوان تولیدکننده موتورهای دیزلی و گازسوز کشور با بیش از ۳۰ سال سابقه در ساخت انواع موتورهای سه، چهار و شش سیلندر، و... فعال است. ظرفیت اسمی این شرکت ۳۶ هزار دستگاه موتور در دو شیفت کاری است که شامل بیش از۵۰ نوع موتور با کاربردهای مختلف میشود. مشتری اصلی این شرکت، شرکت تراکتورسازی ایران است که بیش از ۹۰درصد تولیدات خود را به این مشتری ارائه میکند. سایر موتورهای تولیدی مستقیما از طریق شرکتهای خریدار به بازار عرضه میشوند. این شرکت در مرداد ماه امسال با تصویب هیاتمدیره نرخ فروش محصولات خود به گروه صنایع تراکتورسازی را به طور متوسط ۳۲درصد بالا برد. شرکت موتورسازان در دوره ۶ ماهه منتهی به تاریخ ۳۱ شهریور ماه ۱۴۰۰ به ازای هر سهم ۱۷۸ ریال سود محقق کرده است که نسبت به دوره مشابه سال قبل (۲۵/ ۸ درصد) کاهش داشته است. سود خالص شرکت طی این دوره ۵/ ۲۵ میلیارد تومان بوده که ۲۷/ ۸ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل افت داشته است. حاشیه سود خالص و ناخالص این شرکت به ترتیب ۶ و ۵/ ۱۰ درصد بوده است.
خاهن
شرکت آهنگری تراکتورسازی ایران در زمینی به مساحت حدود ۱۱ هکتار و فضای سرپوشیده ۱۰۰هزار مترمربع، ظرفیت تولید سالانه (باتوجه به تنوع قطعات) حدود۲۰هزار و ۱۰۰ تن را داراست و در سال ۱۳۷۶ همگام با برنامههای بلندمدت دولت در جهت واگذاری سازمانهای دولتی به بخش خصوصی و با تغییر ماهیت شرکت از سهامی خاص به سهامی عام، مقدمات لازم جهت عرضه سهام شرکت در بورس اوراق بهادار آماده شده و با پذیرفته شدن آن، نسبت به عرضه سهام به متقاضیان اقدام شد. نهایتا در سال ۱۳۸۰وارد تابلوی بورس و اوراق بهادار شده و در سال ۱۳۹۷ موفق به حضور در بازار اول تابلو شد.
شرکت آهنگری در دوره ۶ ماهه منتهی به تاریخ ۳۱ شهریور ۱۴۰۰ به ازای هر سهم ۲۶۶ ریال سود محقق کرده است که نسبت به دوره مشابه سال قبل (۷۸/ ۴۳درصد) افزایش داشته است. سود خالص شرکت ۵/ ۲۴۲ میلیارد تومان بوده که ۰۶/ ۴۴ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد داشته است. این شرکت از نظر حاشیه سود نسبت به دیگر شرکتهای همگروه از وضعیت بسیار بهتری برخوردار است. طبق آخرین صورتهای مالی میاندورهای شرکت، حاشیه سود خالص و ناخالص «خاهن» به ترتیب ۳۸ و ۴۶درصد بوده است.
خریخت
صنایع ریختهگری ایران تولیدکننده طیف زیادی از قطعات موتوری از جمله پوسته سیلندر و پوسته سرسیلندر است. شرکت ۷ پروژه با برآورد مخارج ۳۰میلیارد تومانی در دست اجرا دارد که قرار است تا انتهای سال ۱۴۰۱ به بهرهبرداری برسند. هرچند شرکت در یک سال گذشته شاهد بهبود در سودآوری بوده، اما با این حال این شرکت همچنان با مشکل زیان انباشته مواجه است. حدود ۶۰ تا ۷۰درصد فروش شرکت به گروه ایرانخودرو و سایپا انجام میشود و اخیرا دو افزایش نرخ را اعلام کرده که طبق توافق با خریدار حاصل شده است. شرکت صنایع ریختهگری ایران در دوره ۶ ماهه منتهی به تاریخ ۳۱ شهریور ۱۴۰۰ به ازای هر سهم ۲۶ ریال سود محقق کرده است که نسبت به دوره مشابه سال قبل ۸۹/ ۱۸۸درصد افزایش داشته است.