نگاهی به توقف روند صعودی عرضه‌های اولیه
دنیای اقتصاد- امیرعباس کلهر : در ستون شماره گذشته «عرضه اولیه» مطرح شد که نمادهای صبا‌تامین، شستا و غگیلا جزو سه عرضه اولیه امسال بودند که کمترین خریدار را داشتند. اما همزمان شاهد روندی صعودی در خریداران این عرضه‌های اولیه بودیم. این بار نگاهی داریم به سه عرضه اولیه‌ای که در بازه زمانی آخر اردیبهشت‌ماه، اول خرداد ماه و اول تیرماه عرضه شدند و اتفاق‌های آن‌زمان و آنچه بر این عرضه‌ها گذشته است را مرور می‌کنیم.
پیزد: تعداد کل معاملات بورس در ۳۱ اردیبهشت‌ماه امسال بیش از ۴۴۳ هزار بار بود که طی آن ۳ میلیارد و ۷۷۴ میلیون سهم با ارزشی بالغ بر ۳۷ هزار میلیارد ریال دادوستد شد. ارزش معاملات فرابورس هم از مرز ۱۱ هزار میلیارد ریال عبور کرد. در این روز یعنی ۳۱ اردیبهشت‌ماه چهارمین عرضه اولیه سال‌جاری با عرضه ۱۰ درصد از سهام شرکت مجتمع صنایع لاستیک یزد در نماد معاملاتی پیزد و با مشارکت ۳میلیون و ۱۲۳ هزار و ۲۰۸ کد معاملاتی رقم خورد و هر سهم این شرکت ۴۰ هزار و ۳۵۳ ریال کشف قیمت شد. هرچه می‌گذشت افراد بیشتری برای دریافت کد بورسی اقدام می‌کردند. در آن روزها همچنین به‌خاطر شیوع کرونا و استقبال مردم از بورس، برخی از شرکت‌های نرم‌افزاری به تبلیغ احراز‌هویت آنلاین رو آوردند و گوشه و کنار شبکه‌های اجتماعی هم پُر بود از تبلیغ کارگزاری‌های بورس و احراز‌هویت آنلاین. این تشویق‌ها و تبلیغ‌ها باعث شد که حدودا تعداد دو میلیون و ۸۰۰ هزار کد معاملاتی در چهارمین عرضه اولیه امسال مشارکت کنند.
آریا: ششم خردادماه امسال شاخص کل بورس تهران با افتی۵/ ۳درصدی، در حال تجربه چهارمین روز متوالی سقوط خود بود. هفتم خردادماه اما زمان عرضه اولیه آریاساسول بود؛ روزی که در مرحله پیش‌گشایش بازار سهام، صف‌های سنگینی در طرف عرضه تشکیل شده بود. در چنین شرایطی آریاساسول عرضه شد و با پایان یافتن زمان ثبت‌سفارش عرضه اولیه آریا، میزان مشارکت ۳ میلیون و ۳۵۰ هزار و ۴۲ نفر اعلام شد. در عرضه اولیه شرکت آریاساسول که به‌عنوان پنجمین عرضه اولیه سال ۹۹ وارد بازار سهام شده است بیش از ۳ میلیون و ۳۵۰ هزار نفر مشارکت داشتند تا رکوردی جدید از حضور مردم در عرضه اولیه به ثبت برسد. در همین زمان‌ها بود که در شبکه‌های اجتماعی صحبت‌هایی درباره اختلال هسته معاملاتی و هنگ‌کردن سیستم معاملاتی کارگزاری‌ها مطرح شد. اما با این وجود آریا توانست مقام پنجمین عرضه صعودی امسال را به خود اختصاص بدهد.
وپویا: شرکت سرمایه‌گذاری پویا با نماد وپویا، ششمین عرضه اولیه در سال ۹۹ و نخستین عرضه اولیه تابستان امسال بود. عرضه اولیه‌ای که چهارشنبه ۴ تیر ماه شروع شد. اما مشکلی که در عرضه اولیه آریاساسول پیش آمده بود و خیلی از سهامداران از خرید این عرضه اولیه جا مانده بودند، این‌بار به‌صورت جدی‌تر و گسترده‌تری تکرار شد. به‌خاطر قطعی سرورهای یکی از کارگزاری‌های معروف، در عرضه اولیه وپویا کم‌تر از ۵/ ۲میلیون نفر موفق به دریافت سهام شدند و به هر نفر حدود۴۹۰ هزار تومان سهم تعلق گرفت. در عرضه اولیه شرکت پلیمر آریاساسول ۳ میلیون و ۳۸۸ هزار نفر مشارکت داشتند، اما در عرضه اولیه شرکت سرمایه‌گذاری پویا تنها ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر شرکت داشتند که یعنی حدودا یک‌میلیون نفر از خرید این عرضه اولیه جا مانده بودند. اما با تمام اختلال‌ها در هسته معاملاتی و سامانه‌های کارگزاری در همان روزی که وپویا در بورس عرضه شده بود، حسن روحانی در جلسه هیات‌دولت بار دیگر درباره حمایت از بورس صحبت کرد و گفت: «بورس را محکم و مستحکم نگاه می‌داریم.» در نهایت اینکه در روند صعودی عرضه‌های اولیه، وپویا به علت اختلال در سامانه معاملاتی نتوانست ادامه‌دهنده راه صعودی عرضه‌های اولیه باشد و با افت چشمگیری در روند عرضه‌های اولیه تعداد خریدارانش به حدودا دو میلیون و ۵۰۰ هزار نفر رسید.
