جهان آینده از بحران آب تا نیروی کار روباتیک

اطلاعات، قدرت می‌آورد. این جمله معروفی است که همچون ضرب‌المثل در همه جای دنیا پذیرفته شده است و در هر جایی به تناسب فرهنگ و موقعیت، مورد توصیه و استفاده قرار می‌گیرد. یکی از جنبه‌های اهمیت اطلاعات، پیش‌بینی آینده است. با پیش‌بینی آینده می‌توان مسیر بهتری در عرصه سیاست‌گذاری‌های کلان یا حتی سیاست‌گذاری خرد برای معیشت درون خانواده انتخاب کرد. به همین خاطر است که موسسات سرمایه‌گذاری و مشاوره اقتصادی در سال‌های اخیر در دنیا رونق گرفته‌اند و گزارش‌های سالانه آنها که حاوی تحلیل و پژوهش است، مورد توجه قرار می‌گیرد. موسسه تحقیقات و مشاوره سرمایه‌گذاری مریل‌لینچ در آمریکا در یکی از این گزارش‌های تحقیقاتی و پژوهشی خود، بر اساس آمار و اطلاعاتی که در دست داشته، چند پیش‌بینی برای سال‌های آینده دنیا کرده‌است. در گزارش این موسسه درباره دنیای درحال دگرگونی ما طی دو دهه آینده، پنج شاخص در نظر گرفته شده‌است: مردم (به خاطر اهمیت منابع انسانی)، نوآوری (به خاطر نقش تعیین‌کننده‌اش در تکنولوژی)، بازارها (به خاطر اختصاص سرمایه)، دولت (به خاطر نقش سیاست‌گذاری) و بالاخره کره زمین (به خاطر سهم منابع طبیعی). این موسسه با ارزیابی اطلاعاتی که از هر کدام از این پنج بخش در دسترس داشته یا جمع‌آوری کرده، جهان تغییر یافته دو دهه آینده را پیش‌بینی کرده‌است. این گزارش با نگاهی به این پیش‌بینی‌هاتهیه شده است.


افزایش نقش روبات‌ها
شرکت تولیدی نایک در سال گذشته بیش از ۱۰۰ هزار نفر از کارگرانش را کاهش داده‌است. دلیل این کاهش نیرو، افزایش نقش ماشین‌ها و دستگاه‌های خودکار در روند تولید این شرکت بوده‌است. این نمونه‌ای از وضعیتی است که صنعت و تولید جهان در آینده خواهد داشت. بر اساس پیش‌بینی‌ها، استفاده از روبات‌ها و ماشین‌ها در دنیا هر سال ۱۲ درصد افزایش خواهد یافت. تمرکز تولید و صنعت در جهان بیشتر به سمت افزایش توان رقابت در بازار پیش می‌رود و به همین دلیل استفاده از روبات‌ها و ماشین‌های خودکار سرعت خواهد گرفت.

امنیت سایبری
تعداد حملات سایبری در دنیا در سال گذشته به شدت افزایش یافته‌ و مثلا در آمریکا همه بخش‌های تجاری نظامی و سیاسی را دربرگرفته‌ است. میزان خسارات حملات سایبری برای اقتصاد جهان سالانه رقمی معادل نیم تریلیون دلار برآورد می‌شود. اکنون حملات سایبری یکی از ۵ خطر عمده‌ای است که جهان را تهدید می‌کند. با افزایش این حملات، جهان در آینده سرمایه‌گذاری بیشتری روی امنیت سایبری خواهد کرد و این موضوع می‌تواند دنیای تکنولوژی رامتحول کند.

اینترنت اشیا
در سال ۲۰۰۳، تنها ۵۰۰ میلیون وسیله مرتبط با هم و درون شبکه‌ای در جهان وجود داشت. در سال ۲۰۱۵ این رقم به ۲/۷ میلیارد رسید و پیش‌بینی می‌شود که در سال ۲۰۲۰ این رقم به ۵۰ میلیارد برسد. یعنی هر نفر بیش از ۶ وسیله مرتبط با شبکه و اینترنت خواهد داشت. همین روند رو به شتاب باعث شده که پدیده اینترنت اشیا مطرح شود و درباره‌اش تحقیقات و پیش‌بینی‌ها و تحلیل‌هایی صورت گیرد. ارزش این بازار در سال ۲۰۱۷ به ۳۶ میلیارد دلار می‌رسد. این بازار، حوزه‌های دیگر مانند اطلاعات، بازاریابی و فن‌آوری را هم تحت تاثیر خود قرار خواهد داد.

انرژی خورشیدی
انرژی خورشیدی در جهان، یک صنعت رو به رشد است. در سال گذشته، نزدیک به ۴۹ گیگاوات انرژی خورشیدی به شبکه جهانی انرژی اضافه شد و تخمین زده می‌شود که ظرفیت نصب شده سالانه این انرژی ۲۰ درصد رشد کند و به حدود ۵۹ گیگاوات برسد. تجهیزات، هزینه‌ها و تکنولوژی این انرژی هم رشد و توسعه وهم کاهش قیمت را تجربه می‌کند. در مقابل تقاضا برای آن رو به افزایش است. توجه به سرمایه‌گذاری و استفاده از این انرژی در کشورهای صنعتی دنیا رو به افزایش است. از آنجا که ۹۰ درصد از تولید برق در جهان از ناحیه تولید برق آبی است ومنابع آب جهان هم هر روز کمتر و کمتر می‌شود، تقاضا و توجه به انرژی خورشیدی و بادی هر روز افزایش می‌یابد. هر دوی این انرژی‌ها، کمترین میزان آب را در روند تولید برق نیاز دارند.

تنش آبی در جهان
ساکنان کره زمین باید منتظر یک توفان بزرگ باشند. این طوفان در راه است. تا سال ۲۰۳۰، تقاضاهای جهانی برای غذا ۵۰ درصد افزایش می‌یابد، تقاضا برای انرژی هم همین میزان بیشتر می‌شود. تقاضا برای آب با افزایش ۴۰ درصدی روبه‌رو خواهد بود. این مورد آخری از بقیه موارد خطرناک‌تر و حیاتی‌تر است. پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که بحران آب، تنش‌های ژئوپلیتیک اجتناب‌ناپذیری را به دنبال خواهد داشت و جهان باید خود را برای آن آماده کند. تنش ژئوپلیتیک بر سر آب و انرژی د‌ر کنار افزایش شدید خشکسالی در جهان، وضعیتی اضطراری به وجود خواهد آورد. امسال کالیفرنیا بزرگترین ایالت آمریکا که قطب کشاورزی این کشور است، با خشکسالی صد در‌صدی روبه‌رو شد. این نمونه‌ای از وضعیتی است که جهان در سال‌های آینده با آن روبه‌رو خواهد شد. برزیل هم امسال با بدترین وضعیت خشکسالی در ۸۰ سال گذشته روبه‌رو بود. تا سال ۲۰۳۰، تخمین زده می‌شود که نیمی از مردم جهان در وضعیت تنش آبی قرار بگیرند.
این پیش‌بینی نشان می‌دهد که اداره منابع آب و مدیریت زیرساخت‌ها و آماده شدن برای بحران بی‌آبی، باید در دستور کار نهادهای بین‌المللی و دولت‌ها در سراسر جهان قرار گیرد. با این شرایط، ارزش بازار آب در جهان تا سال ۲۰۲۰ به حدود یک تریلیون دلار می‌رسد.

بحران سالمندی
جمعیت جهان در حال پیر شدن است. این یک پدیده جهانی است. شمار شهروندان کره زمین با سن بالای ۶۰ سال از ۸۴۱ میلیون نفر در سال ۲۰۱۳ به ۲ میلیارد نفر در سال ۲۰۵۰ خواهد رسید. از این رقم ۸۰ درصد در کشورها و اقتصادهای در حال ظهور جهان زندگی می‌کنند. متوسط طول عمر مردم جهان ۲۰ سال افزایش یافته‌است. در پایان این قرن درجهان ۸ میلیون نفر شهروند صد ساله خواهیم داشت. با توجه به این شرایط، همه سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌های اقتصادی و اجتماعی جهان باید بر اساس همین چارچوب صورت گیرد. یعنی با در نظر گرفتن جهان پیر و سا لمند.