دو شکست پیاپی تیم ملی و اوجگیری انتقادات؛
بحران عمیق
مسیر مبهم
به عنوان مثال خبرگزاری تسنیم در بخشی از تحلیل بلند خود مینویسد: دو شکست متوالی مقابل ازبکستان و روسیه، پنج گل خورده و تنها یک گل زده؛ این شاید در نگاه اول فقط بخشی از نتایج بازیهای تدارکاتی تیم ملی باشد، اما وقتی این نتایج را کنار اتفاقات سالهای اخیر، وعده جوانگرایی، نبود یک الگوی تاکتیکی مشخص و نوع واکنش تیم در مسابقات مهم قرار میدهیم، مساله دیگر فقط نتیجه دو بازی نیست، هرچند همین باختها، گلخوردنها و نداشتن کلینشیت میتواند در تمام ابعاد و زوایای شخصیتی و کاریزماتیک یک تیم موثر باشد اما تیم ملی ایران با بحران بزرگتری روبهروست؛ بحران هویت، شخصیت و مسیر آینده. ۹۹ روز تا جام ملتهای آسیا باقی مانده است و در چنین شرایطی، شاید بدترین اتفاق برای یک تیم ملی این باشد که هنوز مشخص نیست دقیقا قرار است چه تیمی باشد.
ایران سالها یکی از قدرتهای اصلی فوتبال آسیا بود، نهفقط بهدلیل تعداد ستارهها یا جایگاه بازیکنانش در فوتبال اروپا، بلکه بهدلیل تصویری که از خودش ساخته بود. حریف آسیایی وقتی مقابل ایران قرار میگرفت، میدانست با تیمی روبهروست که شکست دادنش هزینه دارد، این ویژگی را نمیتوان در جدول ردهبندی یا تعداد ستارهها اندازه گرفت، این همان چیزی است که میتوان از آن بهعنوان «شخصیت تیم» یاد کرد، امروز اما این شخصیت بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازسازی است. پرسش اینجاست که تیم ملی چهچیزی برای ارائه داشت؟ چهالگویی در بازی دیده شد؟ چهبرنامهای برای حمله وجود داشت؟ در زمان از دست دادن توپ چهاتفاقی افتاد؟ بعد از دریافت گل چهتغییری ایجاد شد؟ مهمتر از همه؛ آیا تیم توانست حریف را مجبور کند مطابق خواسته ایران بازی کند؟
نظر کارشناسان
در ساعات بعد از بازی، انبوهی از اظهارنظرهای تند و انتقادی علیه کادرفنی و بازیکنان تیم ملی منتشر شد. از آن جمله میتوانید بخشی از سخنان جلال چراغپور، مربی فوتبال را بخوانید. چراغپور با اشاره به نشان دادن چهره مغموم امیر قلعهنویی توسط کارگردان تلویزیون روسیه میگوید: «وقتی یک کارگردان تلویزیونی از پشت دوربین متوجه میشود مسائل روحی تیم از چهرهها بیرون زده و دوربین را روی صورت فرد میبرد، باید بدانیم که قضیه خیلی برملا شده است. این مرحله اول است؛ پس یک اشکال روانی در تیم به وجود آمده است. میتوانیم از این جنبه بررسی کنیم که چرا این اشکال به وجود آمده و آن چیست؟ وقتی یک مربی، فرقی نمیکند گواردیولا باشد یا زیدان؛ درازمدت با یک تیم کار میکند دادههایش تمام میشود. هر انسان جمعی از دانشها و کاریزماها دارد که بعد از مدتی تمام میشود. حرفهای نو او تمام میشود. بعضی از حرفهایی که اوایل زیبا بوده کمکم قدیمی میشوند.
در بین نسل بازیکنان در درون تیم هم تغییر ایجاد میشود. نسل جدید با نسل قدیم کنار هم قرار میگیرند و هر کدام میخواهند یک نوع بازی کنند. مربی هم نمیداند به هر کدام چه بگوید. قلعهنویی خودش به تنهایی تمام شده، دستیارانش نیز همگی تمام شدهاند. تصاویر این را به وضوح نشان میدهد. فدراسیون اگر دوست دارد همچنان قلعهنویی در تیم ملی باشد باید حمایت کند و دستیار باسواد برای او بیاورد. نمیگویم داخلیها که کنارش هستند بیسوادند، ولی سوادشان پایان یافته است.»
سقوط آزاد
در این میان خبرگزاری ایسنا هم از سقوط رتبه ایران در رنکینگ فیفا خبر میدهد. بر اساس این گزارش، تیم ملی فوتبال ایران با شکست مقابل ازبکستان و روسیه، در جدیدترین ردهبندی فیفا یک پله سقوط کرد و به رتبه بیستوسوم جهان رسید؛ جایگاهی که در سه سال اخیر بیسابقه بوده است. اکنون اتریش با صعود به رده بیست و دو، جای ایران را گرفت. ایران از ژوئن ۲۰۲۳ تاکنون یعنی بیش از ۳ سال اخیر همواره بین بیست و دو تیم برتر ردهبندی فیفا بوده است. آمار نشان میدهد ایران از آغاز جامجهانی ۲۰۲۶ تاکنون فقط امتیاز از دست داده است. سه بازی مرحله گروهی جام جهانی (تساوی با نیوزیلند، بلژیک و مصر) در مجموع ۸ امتیاز منفی برای ایران به همراه داشت. سپس دو شکست در فیفادی مهر ماه (مقابل ازبکستان و روسیه) ۱۲ امتیاز دیگر از ایران کسر کرد. جام ملتهای آسیا ۲۰۲۷، قرار است کمتر از ۱۰۰ روز دیگر به میزبانی عربستان برگزار شود و میدان مهم بعدی برای تیم ملی ایران محسوب میشود.
