درمان کمآبی را در کشاورزی جستوجو کنیم
دنیایاقتصاد : اگر راندمان را بالا ببریم و با بالا بردن الگوی کشت و راندمان، ۱۵ تا ۲۰درصد از مصرف کشاورزی کم کنیم بدون اینکه لطمهای به کشاورزان وارد شود، میتوانیم بحران آب را حل کنیم. استاد دانشکده مهندسی آب و محیطزیست دانشگاه شهیدچمران اهواز در گفتوگو با «ایلنا»، درباره بارندگیها و تاثیر آن بر حل مشکل کمآبی در کشور اظهار کرد: پیشبینی اقلیمی در اکثر نقاط کشور نشان میدهد که سال نرمال و فرانرمال خواهیم داشت و امیدواریم بارندگیهای خوبی در سه ماه آینده داشته باشیم، اما پیشبینیها وضعیت را در حوضه کرخه همچنان بحرانی نشان میدهد، یعنی بهرغم اینکه وضع عمومی حوضهها فرانرمال است در این حوضه بارشهای زیر نرمال و تداوم خشکسالی نسبی را خواهیم داشت. به نظر میرسد اگر بخواهیم از هم اکنون به فکر باشیم باید به کرخه فکر کنیم که به خاطر خشکسالی دو سال گذشته وضعیت فوق بحرانی داشته و امسال هم حتی اگر بارشهای خوبی داشته باشد اوضاع بهتر نخواهد شد.
مهدی قمشی افزود: اگر شرایط کشور به سمت زیر نرمال باشد و بارشها خوب نباشد باید از اکنون برنامهریزی کنیم، یعنی در مناطقی که پیشبینی میشود با خشکسالی مواجه باشیم باید به اندازه مصارف حوضه آب داشته باشیم و اولویتبندی شود. در مورد آب شرب، بهداشت و صنایع نمیتوانیم محدودیت اعمال کنیم، مسائل زیستمحیطی هم با سلامت جامعه بشری و طبیعت گرهخورده و باید حقآبهاش تامین شود، بنابراین خود به خود مدیریت را باید به سمت کشاورزی ببریم و کاهش مصرف داشته باشیم. باید هماهنگی بین دستگاهی وزارت نیرو، جهاد کشاورزی، وزارت کشور، استانداری و نیروی انتظامی داشته باشیم تا مساله مصرف آب این بخش را مدیریت و نظارت کنند و به سمت الگوی کممصرف یا کاهش سطح کشت بروند و سعی کنند آب را در حوضه مدیریت کنند تا به تلاطم اجتماعی نرسد و مردم هم تکلیف خود را بدانند.
استاد دانشکده مهندسی آب و محیطزیست دانشگاه شهیدچمران اهواز گفت: پیشبینی این است که ما فقط در حوضه کرخه مشکل خواهیم داشت و بقیه کشور در حد خودش آب دریافت خواهد کرد. ولی اینکه این پیشبینی چقدر محقق شود مشخص نیست، زیرا پیشبینیهای اقلیمی حداکثر ۷۰درصد محقق میشود و ۳۰درصد خطا دارد، همانگونه که سالهای قبل هم این اتفاقات افتاده به طوری که پیشبینیها ترسالی بوده اما خشکسالی داشتهایم، در هر صورت مجبوریم اعتماد کنیم و امید داشته باشیم که تحقق یابد. در صورت درست بودن پیشبینی کرخه مشکل دارد بنابراین استانهای همدان، کرمانشاه، ایلام، لرستان و خوزستان که در حوضه کرخه هستند، چالش خواهند داشت. باید همه دستگاهها مدیریت کنند تا به انتهای حوضه که هورالعظیم است صدمه جدی وارد نشود و همه بتوانند به صورت نسبی از حوضه بهرهمند شوند.
وی با بیان اینکه وضعیت هوا و جبهههای ابری به نحوی است که در بهمن و اسفند هم بارشهای خوبی داشته باشیم، خاطرنشان کرد: حوضههایی هم که کاهش آورد داشتهاند از حد نرمال زیاد فاصله ندارند و مناطق بسیاری بالای نرمال هستند که امیدواریم همین وضعیت حفظ شود و در ادامه فصل بارش هم بارانهای خوبی دریافت کنند. قمشی در ادامه تاکید کرد: در حال حاضر ۹۰درصد آب کشور در حوزه کشاورزی مصرف میشود. در کشور ما بهصورت جهانی، هدررفت آب بخش کشاورزی زیاد و حدود ۲۰ تا ۲۵درصد و راندمان بهکارگیری آب در حوزه کشاورزی حدود ۳۰درصد است، در حالی که حد قابل قبول باید به ۵۰ تا ۵۵درصد برسد. اگر راندمان را بالا ببریم و با بالا بردن الگوی کشت و راندمان، ۱۵ تا ۲۰درصد از مصرف کشاورزی کم کنیم بدون اینکه لطمهای به کشاورزان وارد شود میتوانیم بحران آب را حل کنیم.
وی همچنین به موضوع آب در تهران اشاره و تصریح کرد: مساله تهران بیشتر شرب است. با توجه به آبهایی که منتقل میشود فعلا مشکلی ندارد اما از نظر تامین آب شرب و بهداشت یکی از استانهای بحرانی کشور است، یعنی اگر بحرانیترین استان را از نظر شرب و بهداشت اعلام کنیم حتما تهران است. کمترین آب را نسبت به جمعیت دارد و برای تامین نیاز شهر باید فکر جدی شود، در هر صورت فعلا از اطراف تهران انتقال صورت گرفته و مشکلی نیست؛ به شرطی که در اطراف از مدیریت آب کشاورزی نهایت استفاده شود.