تراکم ساختمانی در تهران آینده

دو جنگ اخیر یعنی جنگ ۱۲روزه و جنگ اسفند تاب‌آوری پایین تهران در مقابل بحران و عدم اجرای مبحث ۲۱ مقررات ملی ساختمان (پدافند غیرعامل) در شهر و ساختمان‌ها را نمایان کرد. مدیریت شهری برای جبران خسارات دو جنگ اخیر نسبت به افزایش تراکم واحدهای مسکونی فراتر از طرح تفصیلی اقدام کرد؛ موضوعی که با مخالفت رئیس شورای شهر تهران پس از جنگ ۱۲ روزه مواجه شد و در ادامه قرار شد تا اعطای تراکم مازاد تنها مربوط به واحدهای آسیب‌دیده از جنگ باشد. با این وجود بررسی آمار صدور پروانه‌ در شهر تهران نشان از آن دارد که ظرف سال گذشته بر تراکم ساخت‌وساز در شهر تهران افزوده شده است. این درحالی است که براساس گزارش اخیر کمیسیون شهرسازی و معماری، افزایش تراکم از دلایل افزایش خسارت در جنگ است.

به تازگی کمیسیون شهرسازی شورای شهر تهران در گزارشی، افزایش تراکم و عدم رعایت نسبت ارتفاع به عرض معبر را عاملی در جهت تشدید خسارات جنگ عنوان تشخیص داده و این گزارش به مدیریت شهری ارائه شده است. البته این گزارش مخالفانی نیز دارند که معتقدند تمرکز بر پناهگاه‌سازی به جای مقابله با احداث ساختمان‌های بلندمرتبه، می‌تواند امنیت بهتری را برای شهر و شهروندان رقم بزند.

مهدی چمران، رئیس شورای شهر تهران، و عضو کمیسیون شهرسازی شورای شهر در پاسخ به سوال خبرنگار «دنیای‌اقتصاد» مبنی بر تاثیر ساخت پناهگاه یا کاهش تراکم در افزایش ایمنی یا لزوم اجرای همزمان گفت: عمل به سقف تراکم تعیین شده در طرح جامع لازمه ارتقای ایمنی شهرها است. چمران می‌گوید هرچه ارتفاع ساختمان‌ها کمتر باشد، طبیعتا شدت خسارات کمتر می‌شود، اما این گذاره به مفهوم آن نیست که همه خانه‌ها یک یا دو طبقه احداث شوند، بلکه به این مفهوم است که رعایت سقف تراکم مطابق با طرح جامع ضروری است.

وی ادامه می‌دهد: ساخت پناهگاه برای ارتقای ایمنی شهرها ضروری است؛ اما هواپیماهای امروزی رادارگریز هستند و تا زمانی که به شهرها نرسند، امکان شناسایی و اطلاع به شهروندان برای فرار به پناهگاه وجود ندارد. پناهگاه‌های پیشنهادی در ساختمان‌های مسکونی که عمدتا در طبقه منفی یک باید احداث شوند، در مقابل موج انفجار ایمنی ایجاد می‌کنند؛ اصابت مستقیم موشک نیاز به پناهگاه‌های با عمق ۶۰ متری دارد. وی با اشاره به آخرین وضعیت پناهگاه‌ها در تهران تصریح کرد: تاکید کرده‌ام ساختمان‌هایی که بلند مرتبه هستند، باید پناهگاه داشته باشند. در خانه‌های مسکونی معمولی نیز باید پناهگاه وجود داشته باشد. البته نوع پناهگاه مهم است؛ درخانه‌های مسکونی نیاز به پناهگاهی است که مردم را از موج انفجار محافظت کند. در مصوبه جدید، پیش‌بینی، شناسایی و اصلاح پناهگاه‌ها را آورده‌ایم که در حال بررسی است.