گام بهگام ایجاد یک شرکت «هوشمصنوعیمحور»
مترجم: سید حسین علوی لنگرودی alavitarjomeh@gmail.com
بعد از توجیه و متقاعدسازی ذینفعان سازمان در زمینه لزوم تبدیل شدن به یک شرکت هوش مصنوعیمحور، نوبت میرسد به پیادهسازی اصول بنیادین شکلدهی به چنین شرکتی و برداشتن گامهای عملی در این مسیر. در ادامه به پنج گام اصلی برای ایجاد یک شرکت هوش مصنوعیمحور اشاره خواهد شد.
گام اول: استراتژی دادهای خود را تقویت کنید
داده را میتوان بنیان اصلی و شاهکلید هر اقدامی در زمینه هوش مصنوعی دانست. نخستین گام برای ایجاد یک شرکت هوش مصنوعیمحور باید این باشد که حجم بزرگی از دادههای مرتبط با محصولات، مشتریان و عملیات شرکت را جمعآوری، پردازش و تحلیل کرد و در اختیار هوش مصنوعی قرار داد تا با استفاده از آنها بتوان مدلهای قدرتمند مبتنی بر هوش مصنوعی را شکل داد. بهطور کلی، فرآیند تقویت استراتژی دادهای شرکتهای مشتاق تبدیل شدن به شرکتهای هوش مصنوعیمحور باید شامل موارد زیر باشد:
معماری داده: در شرکتهای هوش مصنوعیمحور باید زیرساختهای مناسبی وجود داشته باشد که به آنها این امکان را بدهد تا رویکردشان برای منظم کردن چرخه حیات داده را تقویت کنند و فرآیندهای جمعآوری، پردازش و تحلیل داده را در قالب یک معماری منسجم و هدفمند شکل دهند.
ساختار داده: شرکتها باید به طور دقیق مشخص کنند که چگونه میتوان داده را برای استفاده شدن در سیستمهای هوش مصنوعی سازماندهی کرد و آن را کاملا قابل دسترسی و قابل استفاده نگه داشت.
دسترسی به داده: باید مشخص کرد که چه فرد یا افرادی باید امکان دسترسی به داده و ابزارهای هوش مصنوعی شرکت را داشته باشند تا جلوی نشت اطلاعات و ایجاد حفرههای امنیتی گرفته شود.
حاکمیت داده: قواعد و سیاستهایی باید وجود داشته باشند تا تضمینکننده استفاده مسوولانه و کامل از داده در سازمان باشند و زمینه مساعدی را برای حاکمیت و محوریت داده در کل سازمان فراهم آورند.
گام دوم: موارد استفاده تجاری از هوش مصنوعی را شناسایی کنید
در گام بعدی شما باید تعیین کنید که هوش مصنوعی چگونه میتواند از اهداف تجاری شما پشتیبانی کند. برای انجام این کار لازم است فعالیتها و فرآیندهایی را که هوش مصنوعی میتواند آنها را تقویت کند و توسعه دهد شناسایی کنید. بهترین روش برای شناسایی کاربردهای تجاری هوش مصنوعی در یک شرکت این است که جلسات متعدد بارش فکری و توفان مغزی با مشارکت تمام بخشها و کلیه کارکنان و کارشناسان و سایر ذینفعان برگزار شود و اجرای تعدادی از فعالیتها و فرآیندها به هوش مصنوعی سپرده شود. پرطرفدارترین فرآیندها و وظایفی که انجامشان معمولا به هوش مصنوعی سپرده میشود عبارتند از: ارسال ایمیلهای پیگیری بعد از دیدارها و جلسات؛ تنظیم متن پیشنویس انواع قراردادهای کاری؛ پیشبرد پروژههای تحقیقاتی و خلاصهسازی نتایج؛ بررسی رعایت شدن الزامات انجام کارها؛ پیشبینی سطح تقاضا برای محصولات و بهینهسازی موجودی کالاها و انبار؛ بهبود فرآیند برنامهریزی لجستیک و تعیین زمان تحویل سفارشها؛ تحلیل عملکرد بازاریابی و بازگشت سرمایهگذاری.
گام سوم: برای فرصتهای اثربخش و کلیدی اولویت ارزش قائل شوید
بعد از شناسایی کاربردهای عملی و موثر هوش مصنوعی نوبت به اولویت دادن به آنها میرسد. در این مرحله باید اولویت را به پروژههایی داد که مهمتر و حساستر هستند. در اینجا لازم است که به یک سری سوالات پاسخ داده شود از جمله اینکه:
آیا وظیفه محول شده به هوش مصنوعی در چارچوب اهداف اصیل شرکت است؟
چه ریسکهایی در ارتباط با انجام وظیفهای خاص توسط هوش مصنوعی ممکن است اتفاق بیفتد؟
شاخصهای سنجش میزان موفقیت هوش مصنوعی در اجرای یک وظیفه توسط هوش مصنوعی کداماند؟
آیا هوش مصنوعی، کار عامل انسانی را تقویت میکند یا اینکه آن را کاملا به صورت خودکار و مستقل انجام میدهد؟
آیا شرکت از داده و زیرساختهای دادهای کافی و مناسب برخوردار است؟
کدام ملاحظات اخلاقی و امنیتی در خصوص بهکارگیری هوش مصنوعی در شرکت باید مورد توجه قرار گیرد؟
به هر حال، اولویت دادن به تعدادی از پروژههای واگذاری کارها به هوش مصنوعی و اجرای زودتر و سریعتر آنها اقدامی است که باید با دقت بالایی صورت پذیرد، چرا که وقتی صحبت از سپردن کارها به هوش مصنوعی در شرکتها به میان میآید، انبوهی از ایدهها و پیشنهادها بر روی میز رهبران سازمان قرار میگیرد که امکان اجرای همزمان همه آنها وجود ندارد. مدیران ناگزیر به اولویت دادن به بعضی از آنها و اجرای زودتر آنها خواهند بود و بهتر است که اولویت اصلی به پروژههایی داده شود که دارای اثربخشی بهتر و سریعتر هستند.
گام چهارم: در زمان وارد کردن هوش مصنوعی به کارها به شکلی واقعگرایانه و منطقی عمل کنید
بعد از انتخاب کارکردهایی که هوش مصنوعی در آنها اولویت است، باید مشخص کنید که آیا امکانات و سیستمهای هوش مصنوعی موجود در درون سازمانتان جوابگوی اجرای پروژههای منتخب شما هستند یا اینکه باید سراغ برونسپاری رفت. بهطور کلی، اگر شرکت شما در حال گذراندن مراحل اولیه فرآیند تبدیل شدن به یک شرکت هوش مصنوعیمحور است، برونسپاری و از بیرون سازمان کمک گرفتن گزینه بهتری خواهد بود. دلیلش این است که از این طریق هم مشکل کمبود امکانات و زیرساختهای هوش مصنوعی شما برطرف خواهد شد و هم راهحلهای سریعتری در اختیارتان قرار میگیرد.
گام پنجم: به طور پیوسته دست به سنجش عملکردها بزنید و سازگارپذیری را تشویق کنید
بعد از نهایی شدن اولویتها و تصمیمگیری برای شروع فرآیندها و اجرایی شدن آنها، باید به دنبال مانیتورینگ و کنترل شاخصهای عملکردی بود و در فواصل زمانی کوتاه و با بهرهگیری از ابزارهای نوین سنجش عملکرد، نسبت به بررسی عملکرد هوش مصنوعی اقدام کرد. بعد از سنجش پیوسته عملکردها و مشخص شدن نقاط قوت و ضعف و فرصتها و تهدیدهای مرتبط با اجرایی شدن ایده شرکت هوش مصنوعیمحور، باید دورههای آموزش ضمن خدمت برای کارکنان برگزار کرد.
در نهایت، باید دانست هر گونه نقشآفرینی و تاثیرگذاری کلیدی ماشینها و هوش مصنوعی در شرکتها بدون همکاری و نظارت عامل انسانی راه به جایی نخواهد برد و باعث منحرف شدن سازمان از مسیر درست میشود. به همین دلیل هم هست که باید فرآیند سنجش و پایش هوش مصنوعی و افزایش تطبیقپذیری فردی و سازمانی با این همکار تازهوارد و توانا را جدی گرفت و برای آن برنامهریزیهای منسجم و هدفمندی داشت.
منبع: HBS


