عصرنبرد نتفلیکس و یوتیوب

نتفلیکس در سال ۲۰۱۳ با انتشار هم‌زمان تمام قسمت‌های فصل نخست سریال «خانه پوشالی» انقلابی در صنعت سرگرمی ایجاد کرد. کاربران می‌توانستند بدون تبلیغات و در هر زمان دلخواه، یک فصل کامل را تماشا کنند و همین موضوع به شکل‌گیری ارتباط عاطفی سریع‌تر با شخصیت‌ها و داستان کمک کرد.

این استراتژی در زمانی موفق بود که رقیب اصلی نتفلیکس تلویزیون کابلی و شبکه‌های سنتی بودند، اما به نوشته بلومبرگ، همان موفقیت، شرایط رقابت را تغییر داد. بر اساس آمار موسسه نیلسن، در ژوئن ۲۰۲۵ میزان تماشای محتوای نتفلیکس از مجموع تلویزیون‌های کابلی و شبکه‌ای پیشی گرفت؛ اتفاقی که نشان داد نبرد اصلی دیگر با تلویزیون نیست، بلکه با سرویس‌های دیجیتال جدید است.

امروزه کاربران برای سرگرمی بیش از هر زمان دیگری به ویدئوهای کوتاه روی آورده‌اند؛ محتوایی که رایگان، سریع و در حجم انبوه در اختیار مخاطب قرار می‌گیرد.

طبق آمار ای‌مارکتر، کاربران آمریکایی در سال ۲۰۲۴ به‌طور میانگین روزانه ۶۲.۱ دقیقه در نتفلیکس و ۵۸.۴ دقیقه در تیک‌تاک وقت گذرانده‌اند. در همین حال، فایننشال تایمز گزارش داده میانگین استفاده روزانه جهانی از تیک‌تاک به حدود ۹۵ دقیقه رسیده که بالاترین میزان در میان شبکه‌های اجتماعی بزرگ محسوب می‌شود.

از سوی دیگر، یوتیوب با ترکیب ویدئوهای کوتاه و بلند، جایگاه قدرتمندی پیدا کرده است. بر اساس گزارش دیجیتال‌آی، میانگین زمان تماشای روزانه یوتیوب در سال ۲۰۲۵ به ۹۹.۱ دقیقه رسید، درحالی‌که این رقم برای نتفلیکس ۹۳.۴ دقیقه بود. اگرچه روش‌های اندازه‌گیری متفاوت است، اما روند کلی نشان می‌دهد یوتیوب و پلتفرم‌های مشابه به رقیبان مستقیم نتفلیکس تبدیل شده‌اند.

نتفلیکس در ماه آوریل برای مقابله با این روند، رابط کاربری خود را به‌روزرسانی و بخشی مشابه فید تیک‌تاک برای کشف سریع‌تر محتوا اضافه کرد؛ قابلیتی که بیشتر به یافتن فیلم و سریال کمک می‌کند تا اینکه جایگزین تجربه اصلی تماشا شود.

همزمان، بازار میکرو‌دراما نیز با سرعت زیادی رشد کرده است. میکرودراما به فیلم‌ها یا سریال‌هایی گفته می‌شود که به طور خاص برای تماشا در موبایل و فضای عمودی (ورتیکال) طراحی شده‌اند. طبق آمار اپ‌فیگورز، سرویس ریل‌شورت در سال ۲۰۲۵ حدود ۱.۲‌میلیارد دلار درآمد ناخالص کسب کرد که نسبت به سال قبل ۱۱۹ درصد رشد نشان می‌دهد. همچنین دراماباکس نیز با ثبت ۲۷۶‌میلیون دلار درآمد، تقریبا دو برابر سال ۲۰۲۴ فروش داشت. حتی تیک‌تاک نیز برای سنجش تقاضای بازار، اپلیکیشن اختصاصی میکرو دراما راه‌اندازی کرده است.

بلومبرگ معتقد است نتفلیکس اکنون ناچار است مدل تولید و انتشار خود را بازنگری کند. یکی از گزینه‌ها تمرکز بیشتر برمینی‌سریال‌ها و آثار کوتاهی است که بدون نیاز به فصل‌های بعدی، داستان خود را به پایان می‌رسانند. گزینه دیگر، تقسیم فصل‌های طولانی به بخش‌های کوچک‌تر یا استفاده از قالب‌های کوتاه‌تر برای برخی برنامه‌ها و مسابقات سرگرمی است.

انتشار هفتگی قسمت‌ها نیز یکی دیگر از راهکارهای مطرح‌شده است؛ روشی که باعث شکل‌گیری گفت‌وگوهای گسترده در شبکه‌های اجتماعی می‌گردد. همچنین انتشار سریع اما مرحله‌ای قسمت‌ها از دیگر الگوهایی است که مورد توجه قرار گرفته است.در کنار این تغییرات، نتفلیکس سرمایه‌گذاری خود را در حوزه پادکست‌ها، برنامه‌های زنده و مسابقات ورزشی افزایش داده است؛ هرچند برخی پروژه‌های زنده نیز در این مدت لغو شده‌اند.

بلومبرگ در پایان نتیجه می‌گیرد که چالش اصلی نتفلیکس تنها حفظ مخاطبان تا فصل بعدی نیست، بلکه این شرکت باید تصمیم بگیرد آیا همچنان بر روایت‌های بلند و چند فصلی تکیه کند یا خود را با نسلی هماهنگ سازد که به داستان‌های کوتاه‌تر و تجربه‌های سریع‌تر عادت کرده است. به باور این رسانه، نتفلیکس بار دیگر باید مفهوم تلویزیون را بازتعریف کند؛ این بار نه در رقابت با تلویزیون سنتی، بلکه در نبرد با عصر تیک‌تاک و ویدئوهای کوتاه.