شاهنامه پس از ۱۰۰ سال با ویرایش جدید در ایتالیا منتشر شد
نماد درهمشکستن موانع
اخیرا نسخهای تازه از این ترجمه توسط انتشارات «لونی» و با هدف بازگرداندن شأن و منزلت این اثر سترگ، در ایتالیا منتشر شده است. به گزارش ایبنا، در این بازنشر، پروفسور سیمون کریستوفورتی از دانشگاه کافوسکاری ونیز، که از متخصصان برجسته مطالعات فردوسی است، ترجمه پیتزی را با دقت بازنگری کرده و با تضمین انسجام اصطلاحشناختی و وفاداری مفهومی، امکان بهرهگیری خواننده معاصر را بدون کاستن از جذابیت روایت شاعرانه قرن نوزدهم فراهم کرده است.
این مجموعه در قالب شش جلد پیوسته و در مجموع چهارهزار و ۱۱۲صفحه عرضه شده است. جلد نخست این کتاب شامل یک ضمیمه رنگی ۱۶صفحهای است که بازتولیدهایی از کهنترین مینیاتورهای شناختهشده مرتبط با داستانهای شاهنامه را در بر میگیرد.
سیمون کریستوفورتی، ویراستار چاپ جدید ترجمه کلاسیک پیتزی از شاهنامه، میگوید: «انتشار دوباره پس از گذشت بیش از یکصد سال از نخستین چاپ آن (تورین، انتشارات وینچنزو بونا، ۱۸۸۸–۱۸۸۶) ترجمه کامل منظوم شاهنامه که به قلم ایتالو پیتزی انجام شده است، رویدادی مهم در چشمانداز پژوهشهای ایرانشناسی و بهطور کلی، در حوزه ادبیات تطبیقی به شمار میآید. این انتشار، افزون بر آنکه اثری با اهمیتی بنیادین برای فهم فرهنگ ایرانی را در اختیار طیف گستردهای از مخاطبان قرار میدهد، نوعی رویکرد ترجمهای بسیار خاص را نیز به خواننده ایتالیایی عرضه میکند. متن ایتالیایی نهتنها به نظم است، بلکه از حیث سبک نیز بر الگوی ترجمههای نامدار سدهنوزدهمی از آثاری بنیادین همچون ایلیاد هومر و انهاید ویرژیل شکل گرفته است.»
او توضیح داد: «در خصوص پیامدهایی که این انتشار میتواند در محیط دانشگاهی داشته باشد، بر این باورم که برای دانشجویان، پژوهشگران و استادان، دسترسی به ترجمه ایتالیایی اثری به این گستردگی امری اساسی است؛ چراکه خواندن متن در زبان اصلی فارسی همواره برای همگان آسان نیست. تجربه شخصی من بهعنوان مدرس در دانشگاه کافوسکاری ونیز نشان داده است که شاهنامه متنی با ظرفیتهای بسیار بالاست؛ هم از نظر آموزشی و هم از منظر پژوهشهای تاریخی و فرهنگی.»
ماتئو لوتریانی، ناشر ایتالیایی این اثر، نیز گفته است: «سالهاست که من در راه انتشار آثار فاخر کلاسیک گام نهادهام؛ بهویژه آثاری از مناطقی از جهان که دستکم در ایتالیا تقریبا ناشناخته بوده و هستند، مانند چین، هند، ژاپن، ایران باستان و جهان عرب. شاهنامه، از دیدگاه شخصی من، در زمره والاترین آثار ادبی قرار میگیرد که بشر تاکنون توانسته است خلق کند. فردوسی تنها مردی است که هزار سال پیش، یکی از باورنکردنیترین دستاوردهای تاریخ بشریت را به نگارش درآورد و محقق ساخت: شصت هزار بیت که وقف تاریخ ایران شده است؛ اثری بیهمتا.»
او گفت: «بهندرت تا این اندازه به انتشار اثری افتخار کردهام: شاهنامه، در شش جلد شامل ۴۰۰۰ صفحه ترجمه و ۱۲۰ صفحه پیشگفتار و توضیحات، شاهکاری ناشناخته برای ایتالیاست؛ این اثر «پلی حقیقی» میان تمام فرهنگها محسوب میشود و نماد درهمشکستن موانع و تمایزات فرهنگی است؛ اثری که صنعت نشر ایتالیا بیش از حد آن را نادیده گرفته و پنهان کرده بود، و امروز انتشارات «لونی» (Luni Editrice) سرانجام آن را در قالب تنها نسخه تماما منظوم (به شعر) به یک زبان غربی در جهان، در دسترس همگان قرار میدهد. به همین دلیل، انتشار این اثر توسط ما و با قرار دادن آن در اختیار پژوهشگران، کتابخانهها و خوانندگان، یک خلأ فرهنگی باورنکردنی را پر میکند. تنها آرزویم این است که این اثر به قلب همه انسانها راه یابد. ما بذرهایی کاشتهایم که برای نسلهای آینده ثمر خواهند داد. و بیتردید، این وظیفه آغازین و فرجامینِ هر ناشر است.»
