تشریح ژانرهای جدید شعر در کتاب «بوطیقا در انحنا»
دنیای اقتصاد : کتاب «بوطیقا در انحنا» با عنوان فرعی ژانرهای فرعی شعر نوشته محمد آزرم منتشر شد. این کتاب در شرایطی منتشر شده است که شعر ایران بیشتر از هر زمانی نیاز به انتشار چنین کتابهایی دارد. محمد آزرم در این اثر، شعر در موقعیتهای متفاوت را توضیح داده است. این کتاب شامل ۲۵ بخش است و در هر بخش یک موضوع مهم و قابلتوجه تشریح شده است. «شعر متفاوط»، «نگاهی تاریخی به پیشینه شعر صوتی»، «تنوع فرم در شعرهای حاد متن»، «ارتباط شعر با شهرها و وب شهرها»، «نگاهی به رویکردهای دادا در هنر»، «شعر عامهپسند چیست» و... عنوان برخی بخشهای این کتاب هستند.
محمد آزرم در مقدمه این کتاب نوشته: «مدتهاست که شعر محو شده و فقط همین کلمه، همین عنوان، از آن باقی مانده است؛ نامی که به هر چیزی اطلاق میشود، اما توان نامیدن خودش را ندارد. در چنین وضعیتی میتوان با این کلمه فرمهایی رندانه و رمززداییشده ساخت که چند تأویل ناپیوسته به دست دهد و مبتنی بر چشماندازهایی متعدد و نقاط محوشونده متفاوتی باشد و به یک جهانبینی یا متافیزیک واحد اشاره نکند. میتوان با این کلمه فرمهایی ساخت که به افراط، جهانی زبانی را همزمان ویران کند و بسازد و خوداندیشی خود را پنهان نکند یا وانمود نکند که میتواند بر تناقضهای درونیاش غالب آید و ادعای آوانگاردهای منقرضشده را تکرار کند؛ فرمی که معیارهای متعدد و متکثر وضع کند، اما در جبههای فراگیر و گسترده وارد نشود؛ کاری که آوانگارد دهه ۱۹۲۰ کرد. چنین فرمی تنها باید بر خودش غلبه کند و این موقعیت پارادوکسیکال شعر پستآوانگارد است که آوانگارد نیست؛ چون مسیری خطی را دنبال نمیکند و قائل به جهت خاصی برای پیشرفت نیست؛ بنابراین همهجا هست و هیچجا نیست، مجموعهای التقاطی از تجربههای پراکنده است، که از قبلهای متعدد میآید و هرچه را بخواهد، تسخیر میکند.»
نویسنده در بخش دیگری از مقدمه کتاب توضیح داده است: «گسترش فناوری ارتباطات باعث حضور شعر در «نت» شده است؛ اما فقط برخی از شعرها با آگاهی از ویژگیهای این فضا، آن را درونی شعر میکنند یا دستکم چنین خواستی دارند. چنین شعرهایی در حال به چالش کشیدن نظریه ادبی هستند و حتی فراتر از عرفهای ادبی و اجتماعی حرکت میکنند. بنابراین نقد پدیدارشناختی یا هر نقد دیگری هم امکانپذیر است.» محمد آزرم شاعر، منتقد و پژوهشگر از چهرههای مطرح و فعال شعر ایران در دو دهه اخیر است و کتابهای زیادی از او منتشر شده است. تازهترین کتاب این شاعر و منتقد با عنوان «بوطیقا در انحنا» با ۳۶۸ صفحه و قیمت ۹۸هزار تومان توسط انتشارات مانیا هنر منتشر شده است.