بازار کتاب چگونه آب رفت؟
دنیای‌اقتصاد : بازار کتاب‌های چاپی با آمدن کرونا چالش بزرگی را تجربه کرد. از یکسو استقبال عمومی از خریدن و خواندن کتاب افزایش قابل توجهی پیدا کرد. این اتفاق طبیعی بود؛ زیرا اوقات فراغت بسیاری که افراد در دوران قرنطینه خانگی داشتند، تمایل به خواندن کتاب را بیشتر کرده بود. اما محافظه‌کاری ناشران و نگرانی‌شان از کاهش فروش، اتفاق دیگری را رقم زد. بررسی آمارهای منتشرشده از سوی سایت خانه کتاب و ادبیات ایران در این حوزه نشان می‌دهد در عین افزایش تقاضا، عرضه کتاب کاهش پیدا کرده است.
در واقع طرحهای فصلی فروش کتاب در سال ۱۳۹۹ برخلاف پیش‌بینی‌ها کاهش چشم‌گیری نداشت و از قضا در مقایسه با انتظاری که کارشناسان داشتند، بسیار قابل توجه بود. طرحهای فصلی فروش در کتاب در چهار دوره اخیر که هر چهار دوره در دوران کرونا بوده، افزایش و رکوردشکن بوده است.
اما همان‌طور که گفته شد در عرضه کتاب چاپی آمارها چیز متفاوت از بازار فروش را نشان می‌دهند. مطابق این اطلاعات جمع عناوین منتشرشده در ۱۲ زیرمجموعه شامل کلیات، فلسفه، دین، علوم‌اجتماعی، زبان، علوم طبیعی و ریاضیات، علوم عملی، هنر، ادبیات، تاریخ و جغرافیا کمک درسی و کودک در سال ۱۳۹۸، ۱۰۶.۲۰۹ عنوان و جمع شمارگان آن ۱۴۹.۶۱۸.۶۸۲ بوده است. در سال ۱۳۹۹ اما در همان ۱۲ زیرمجموعه شاهد انتشار ۹۳.۶۱۹ عنوان هستیم که مجموع شمارگان آن به ۱۱۷.۷۹۶.۹۵۱ می‌رسد. بر این اساس در سال ۱۳۹۹ کاهش ۱۲درصدی عناوین و ۲۱درصدی شمارگان را در مقایسه با سال ۱۳۹۸ می‌بینیم.
اگرچه در زمینه آمار نشر می‌توان از اطلاعات موجود در سایت خانه کتاب و ادبیات ایران بهره برد، اما برای به‌دست آوردن آمار فروش راهی پیش پایتان نیست.
در غیاب مرجعی رسمی که ناشران و کتاب‌فروشی‌ها را ملزم به اعلام آمار فروش خود کند، طی تماس تلفنی جداگانه با هرکدام تنها می‌توانید به اسامی کتاب‌های پرفروش‌شان در بازه زمانی مد نظرتان دسترسی داشته باشید و عدد و رقمی در اختیارتان قرار نمی‌گیرد؛ اما می‌توان تصور کرد که کاهش ۱۲درصدی عناوین و ۲۱درصدی شمارگان در سال ۱۳۹۹ در مقایسه با سال ۱۳۹۸ قطعا بر بازار فروش نیز تاثیرگذار بوده است. آنچه در ادامه می‌بینید آمار تفکیکی عناوین و شمارگان منتشرشده در ۱۲ ماه سال ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ و حاصل جمع آن است. لازم به ذکر است براساس اطلاعات ذکرشده در سایت خانه کتاب و ادبیات ایران، آماری از عنوان‌ها و شمارگان منتشرشده در فروردین ۱۳۹۹ وجود نداشت.
