تحلیل بازار فروش در سینماهای جهان
دنياي اقتصاد : رقمهای میلیارد دلاری فروش، بیش از یک سال برای فیلمسازان سینمای آمریکا، دور از دسترس و در حد یک آرزو به نظر میآمد، چیزی که حالا در سه ماه اخیر و با ورود دوباره تماشاچیها به سالنهای نمایش فیلم، تا حدودی دست یافتنیتر به نظر میرسد.

مقایسه فروش فیلمهای صدرنشین بازار جهانی اکران در چهار سال ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱ نشان میدهد که بازارهای سینمایی پس از یک وقفه و گپ بحرانی در سال ۲۰۲۰ در حال نزدیک شدن به روزهای اوج خود هستند. البته همانطورکه در نمودار نیز مشخص است، فاصله میان صدرنشینان فروش در سه نمودار مربوط به سالها ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱ بسیار زیاد است. بنابراین نمیتوان امیدوار بود که در زمان کوتاهی این فاصله از میان برود.
روزهای اوج بازار
۲۰۱۹ آخرین سالی بود که فیلمها به فروش میلیاردی دست پیدا کردند، آخرین سالی که دوستداران سینما برای تماشای فیلمهای محبوبشان صف بستند و کنار هم فیلم تماشا کردند. در این سال در هنگام اکران فیلم «انتقامجویان: پایان بازی» صفهای طولانی در کنار درهای ورودی سینماهای آمریکا و بسیاری از کشورهای جهان شکل گرفت. سانسها یکی پس از دیگری با ظرفیت کامل اکران میرفت این فیلم توانست در سال ۲۰۱۹ با ثبت رقم ۲ میلیارد و ۷۹۸ میلیون دلار فروش در بازارهای جهانی، جایگاه خوبی برای خود در میان پرفروشترین آثار تاریخ سینما به دست بیاورد.
اما با پایان ۲۰۱۹ همه معادلات به هم ریخت و سینماها با شوک شکننده بزرگی مواجه شدند. همانطور که پیداست در سال ۲۰۲۰ بازار اکران شکست خورد.
شیوع کرونا به سرعت بساط سینما را جمع کرد؛ وقتی کرونا از راه رسید سالنهای سینما در سراسر دنیا از جمله ایالات متحده بسته شدند و برای مدتی طولانی حتی امکان تولید فیلمهای جدید هم وجود نداشت. در نتیجه تقریبا همه فیلمهای مهم ۲۰۲۰ تاخیر خوردند و اکرانهایشان به زمانهای نامعلوم موکول شد.
بعضی فیلمها هم مستقیما راهی شبکه نمایش خانگی شدند یا اینکه امتیاز پخش خود را به نتفلیکس و بقیه سرویسهای استریم واگذار کردند.
فیلمهای پرخرجی که به امید فروشهای میلیاردی به پرده آمده بودند نتوانستند آنچنان که انتظار میرفت درآمد درخوری از گیشه به دست آورند. در آن شرایط فروش نیم میلیارد دلاری هم یک معجزه محسوب میشد و البته هیچ فیلمی در این سال نتوانست فروش جهانی خود را به نیم میلیارد دلار هم برساند.
و اما ۲۰۲۱
فروش ناامیدکننده نیست. رضایت بخش هم نیست اما اگر سویههای جدید کرونا مجالی به سینماها بدهند و مردم بتوانند همچنان به سینماها بروند، اوضاع میتواند بهتر هم بشود. ۲۰۲۱ دستکم در نیمه اول خود تفاوت معنا داری با سال ۲۰۲۰ ندارد؛ اما بعید نیست که در پایان سال وضعیت فروشها، امیدوارکننده شود و بازار را به اصطلاح بتکاند.
در همین چند ماه اخیر چند بار رکوردهای افتتاحیه فیلمها در دوره کرونا شکسته شده و همین موضوع باعث شده تا فیلمهای در صف مانده رغبت بیشتری به اکران نشان بدهند. با این حال همچنان کارشناسان معتقدند که سال آغاز بازگشت به بازارهای میلیاردی ۲۰۲۲ است نه ۲۰۲۱.
به هر روی رقابت بر سر صدرنشینی بازار در این روزها در بازار سینماهای آمریکا و دیگر کشورهای جهان گرم است. در هفته اخیر هم «پیر» فیلم جدید «ام. نایت شیامالان» با فروش بیش از ۱۶ میلیون دلار در نخستین آخر هفته اکرانش گیشهها را گرفته است.
این فیلم که در سه روز اول اکرانش ۵/ ۱۶ میلیون دلار فروخته محصولی از کمپانی یونیورسال و با بازی آلکس وولف و توماسین مکنزی ساخته شده است. «پیر» فقط در روز جمعه ۸/ ۶میلیون دلار از اکران در ۳۳۵۵ سالن سینما کسب کرد. فروش تقریبا ۱۰ میلیون دلار دیگر در ۲ روز بعدی کافی بود تا این فیلم بتواند عنوان پرفروشترین فیلم هفته را از آن خود کند.
به این ترتیب «پیر» چهاردهمین فیلم شیامالان خوانده شده که توانسته بیش از ۱۵ میلیون دلار در نخستین آخر هفته اکرانش کسب کند و هفتمین فیلم وی شده که در صدر فروش گیشه جای گرفته است. «پیر» درباره خانوادهای در تعطیلات است که در یک ساحل اقامت میکنند و به سرعت پیر میشوند و همه زندگیشان در یک روز سپری میشود.
پیشبینی شده بود که این فیلم بتواند کارش را با فروش ۱۵ میلیون دلاری آغاز کند و مانند «بیوه سیاه» و «هرج و مرج فضایی ۲» ظاهر شود.
این در حالی است که شیوع نوع دلتای ویروس کرونا بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته و ضرورت استفاده از ماسک ممکن است برخی از سینماروها را از سالنها دور کند. «چشم مار» با بازی هنری گلدینگ با فاصله نزدیکی پس از «پیر» قرار گرفته و این فیلم که محصول پارامونت است فروشی ۴/ ۱۳ میلیون دلاری را ثبت کرده است. پیش بینیها این بود که این فیلم بتواند ۲/ ۱۴ میلیون دلار بفروشد. فروش این فیلم از نمایش در ۳۵۲۱ سالن سینما تنها در روز جمعه ۴۷/ ۵ میلیون دلار بود.
«بیوه سیاه» و «آشوب فضایی ۲» نیز در مکانهای سوم و چهارم باکس آفیس قرار گرفتهاند. «سریع و خشمگین ۹» نیز هر چند در مکان پنجم باکس آفیس جای گرفته اما این هفته موفق شد تا رقم فروشش را در مجموع از مرز ۶۰۰ میلیون دلار فراتر ببرد.