قصه سیمرغ سرگردان
دنیایاقتصاد : جشنواره فیلم فجر همچنان حاشیهساز است. بسیاری از سینماگران معتقدند که دولتی بودن این جشنواره باعث شده همه سینماگران از برگزاری آن توقعاتی بیش از یک جشنواره صرف داشته باشند. دولت متعلق به همه است و طبیعی است که همه هم انتظار دارند عقاید، نگاه، سلیقه و البته فیلمشان در جشنواره دیده شود. اما هر سال با تغییر تیم داوران، سلایق مختلفی در ارزیابی فیلمها دخیل میشود و همین موضوع کار این جشنواره را گاهی به تنگنا میکشاند. با این حال، تنها عامل حاشیههای بیشمار جشنواره، هویت دولتیاش نیست. جشنواره فیلم فجر همیشه با حاشیه و در برخی موارد تنشهای بسیاری روبهرو بوده است. از چیدمان سلیقهای رسانهها در نشستهای خبری پیش از برگزاری جشنواره و اختتامیه و... که در دو سه سال گذشته از سوی روابط عمومی این جشنواره تشدید شده تا حرف و حدیثهای بسیاری که سینماگران ایرانی پشت میکروفنهای فیلم فجر درباره همدیگر میگویند. این دوره البته با موضوع تحریم جشنواره از سوی برخی هنرمندان از جمله مسعود کیمیایی نیز همراه بود؛ موضوعی که تا همین امروز نیز حاشیههای زیادی را پیرامون جشنواره فیلم فجر ایجاد کرد.
اما بیشتر حاشیهها در محل نشستهای نقد وبررسی فیلمها شکل گرفت. از کارگردان مطرح سینما که بیبهانه و به یکباره به خبرنگاران تاخت و بر سرشان فریاد زد، تا بازیگر مطرحی که یک نمایش برای فیلم خارج از مسابقهاش گرفته بود تا بر سر آنها که پس از حمایتش از حضور در جشنواره بر او تاخته بودند فریاد بکشد. چنان که خبرگزاری خبرآنلاین نوشته همه انگار آمده بودند تا هر آنچه فریاد دارند بر سر خبرنگاران بکشند که چه جایی بهتر از نشست رسانهای با حضور بیش از ۱۰۰ خبرنگار برای مطرح شدن و وایرال شدن صدای فریاد و رگ گردن برآمده و صورت سرخ از خشم! واکنشها به حرفهای تند و تیز شهاب حسینی درباره کیمیایی و حاشیههای دنبالهدار دیگری همچون انتقادهای نشست بررسی فیلمهای آتابای، خروج، درخت گردو و... همچنان نیز بازار گرمی دارد و در رسانهها مورد توجه است.
داستان تحریم اختتامیه
اعتراض عوامل سازنده فیلم «روز صفر» به مدیریت جشنواره و تحریم اختتامیه در حالی که این فیلم برنده سیمرغ «نگاه نو» و چهار جایزه دیگر شده بود، به مهمترین خبر جنجالی جشنواره در روزهای پس از برگزاری تبدیل شد. اعتراض آنها به تصمیم دبیر جشنواره برای داوری فیلم برخی از چهرههای تحریمی جشنواره و همچنین پذیرفتن فیلم «خورشید» به کارگردانی مجید مجیدی بود که با تاخیر بسیار زیاد و در زمان برگزاری جشنواره مورد پذیرش قرار گرفت و داوری هم شد. فیلم خورشید در نهایت بهعنوان بهترین فیلم جشنواره هم از داوران این دوره جایزه گرفت.
ابراهیم داروغهزاده دبیر این دوره جشنواره فیلم فجر در گفتوگو با یکی از رسانهها رفتار عوامل فیلم «روز صفر» را «بیسابقه و تاسفبار» خواند. اما ماجرا ادامه پیدا کرد و سعید ملکان برای دریافت جایزهاش مراجعه نکرد. این در حالی بود که مجری در مراسم اختتامیه چنین وانمود میکرد که سعید ملکان در حال آمدن به مراسم اختتامیه است و همچنان موفق نشده خودش را برساند. پس از پایان مراسم و بالا گرفتن جنجالها، خبرهایی درباره پس گرفتن سیمرغ نگاه نو از سعید ملکان منتشر شد اما این خبرها از سوی دبیرخانه فجر تکذیب شد. سرانجام روز گذشته تیم داوران بخش نگاه نو اعلام کردند که جایزه را به دبیر جشنواره تحویل دادهاند و برای اهدای جایزه به کارگردان فیلم «روز صفر» شرط تعیین کردند. آنها در بیانیهای نوشتند: «هیات داوران بخش «نگاه نو» جشنواره فیلم فجر، با انگیزه عبور سریعتر از حواشی تلخ و شیرین مراسم اختتامیه سیوهشتمین دوره از این جشنواره، به اتفاق آرا تصمیم گرفت سیمرغ بلورینِ بهترین فیلم اول جشنواره را به دبیر جشنواره، آقای دکتر ابراهیم داروغهزاده، تحویل دهد و صرفا توصیه کند که این جایزه ارزشمند، بعد از عذرخواهی رسمی جناب آقای سعید ملکان، بهخاطر رفتار غیرحرفهایشان با جشنواره فیلم فجر - که عملا زمینه نمایش تواناییهای کلیه عوامل فیلم «روز صفر» و معرفی شخص وی بهعنوان یک کارگردان جدید را فراهم کرد- به ایشان اهدا شود.»
دیگر غایبان اختتامیه
اختتامیه جشنواره سیوهشتم، علاوه بر آنها که اصطلاحا تحریمش کرده بودند، غایبان دیگری هم داشت. آنها که چون میدانستند جایزه نمیگیرند در این مراسم حضور نداشتند! اتفاقی که شاید تنها در جشنواره فیلم فجر رخ میدهد و اگر قرار بود نمونههای خارجی آن را هم ببینیم باید مارتین اسکورسیزی و لئوناردو دیکاپریو و رابرت دنیرو و... هم مراسم اسکار امسال را تحریم میکردند و در آن حاضر نمیشدند! اما جشنواره فیلم فجر سالهاست در این زمینه منحصربهفرد است. سینماگران ایرانی وقتی نامشان در میان نامزدها نباشد یا خبرهای درِ گوشی به گوششان رسیده باشد که سیمرغ بر شانهشان نمینشیند، نیازی به حضور در اختتامیه نمیبینند و ترجیح میدهند در تشویق همکارشان که جایزه را در رقابت با آنها میبرد، سهیم نباشند. نمونههایی مثل ابراهیم حاتمیکیا، فرامرز قریبیان و جواد عزتی که امسال غایبان مهم اختتامیه بودند. هرچند بودند افرادی مثل هادی حجازیفر که با وجودی که در بخش بازیگری و فیلمنامه بهرغم واکنش مثبت منتقدان، کاندیدا نشده بود ولی در اختتامیه حضور یافت و همکارانش را تشویق کرد.