کشاورزان هند؛ برنده مذاکرات با آمریکا
بر اساس اعلام دولت هند، این پیمان تجاری میتواند دسترسی صادرکنندگان هندی به بازاری به ارزش ۳۰ تریلیون دلار را فراهم کند. چارچوب موقت تجاری که از سوی آمریکا و هند اعلام شد، پس از نزدیک به یک سال مذاکرات فرسایشی، نشانهای از بازتنظیم روابط اقتصادی دو کشور است. این چارچوب چند روز پس از آن اعلام شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بهطور علنی از دستیابی دو طرف به یک توافق تجاری خبر داده بود. توافق جدید، تفاهمی مهم در زمینه تعرفهها، دسترسی به بازار و همکاریهای بخشی ایجاد میکند، هرچند جزئیات نهایی به مذاکرات آتی موکول شده است.
چارچوب توافق
بر اساس این چارچوب، آمریکا تعرفه موسوم به «تعرفه متقابل» بر کالاهای هندی را کاهش داده و نرخ موثر آن را به ۱۸درصد خواهد رساند. مهمتر از آن، تعرفه اضافی ۲۵درصدی که پیشتر بهطور مشخص در واکنش به خرید نفت روسیه از سوی هند اعمال شده بود، بهطور کامل حذف میشود. بیانیه مشترک آمریکا و هند همچنین تصریح میکند که اگرچه واشنگتن در برخی حوزهها به دسترسی تدریجی به بازار هند دست یافته، اما در نهایت از عبور از خطوط قرمز دهلینو در بخشهای کشاورزی و لبنیات، که حساسترین محور مذاکرات بودند، خودداری کرده است. مذاکرات برای دستیابی به یک توافق جامع تجارت دوجانبه ادامه خواهد یافت. با این حال، آنچه در این چارچوب گنجانده شده و بهویژه آنچه کنار گذاشته شده، تصویری روشن از توازن قدرت چانهزنی میان دو کشور ارائه میدهد.
کشاورزی، مواد غذایی و لبنیات دشوارترین بخش مذاکرات بوده و اصلیترین دلیل طولانی شدن گفتوگوها به مدت نزدیک به یک سال محسوب میشدند. هند با استناد به معیشت کشاورزان، ثبات قیمتها، امنیت غذایی و ملاحظات فرهنگی و بهداشتی، از عقبنشینی در خطوط قرمز خود بهویژه در حوزه لبنیات و محصولات اساسی کشاورزی خودداری کرد؛ موضعی که در متن چارچوب نهایی نیز منعکس شده است. هرچند در بیانیه رسمی به بخش کشاورزی اشاره شده، اما امتیازهای دادهشده بسیار محدود است. هند فقط با کاهش یا حذف تعرفه برخی اقلام مشخص آمریکایی (مانند خوراک دام، مغزها، میوهها، روغن سویا و نوشیدنیها) موافقت کرده است. محصولات لبنی بهطور کامل از این توافق کنار گذاشته شدهاند. حذف لبنیات اهمیت زیادی دارد، زیرا آمریکا سالها برای ورود به بازار لبنیات هند فشار آورده بود. این موضوع نشان میدهد واشنگتن در نهایت محدودیتها و حساسیتهای سیاسی و ساختاری هند در این بخش را پذیرفته است.
بررسی فهرست کالاهای مشمول توافق نشان میدهد آمریکا فقط در حوزههایی به بازار هند دسترسی بیشتری پیدا کرده که برای کشاورزی این کشور حساس محسوب نمیشوند. بسیاری از این اقلام، مانند تفاله خشک تقطیر غلات (DDGs) و خوراک دام هستند و نقشی در سبد غذایی اصلی مردم ندارند. برخی دیگر نیز کالاهاییاند که هند پیش از این هم در حجم قابلتوجهی وارد میکرده است.
همین موضوع درباره روغن سویا نیز صدق میکند. هند بخش عمده روغن سویای وارداتی خود را از کشورهایی مانند آرژانتین، برزیل و روسیه تامین میکند و سهم آمریکا در این بازار تاکنون محدود بوده است. بنابراین افزایش محدود واردات از آمریکا، بهتنهایی نمیتواند ساختار بازار داخلی هند را بهطور جدی تغییر دهد. در مجموع، این توافق یک مصالحه حسابشده است. هند در بخشهایی امتیاز داده که فشار داخلی کمتری داشتهاند و در مقابل، آمریکا از ورود به حوزههایی که میتوانست کل مذاکرات را به بنبست بکشاند، عقبنشینی کرده است.
آمار صادرات آمریکا به هند
بر اساس آمار وزارت کشاورزی آمریکا، ارزش صادرات محصولات کشاورزی و غذایی این کشور به هند در سال ۲۰۲۴ حدود ۲.۲۵میلیارد دلار بوده که بخش عمده آن به مغزها، بهویژه بادام، اختصاص داشته است. هند تنها در همین سال بیش از ۱.۱۲میلیارد دلار مغز از آمریکا وارد کرده است. در مقابل، صادرات کشاورزی و غذایی هند به آمریکا در سال ۲۰۲۴ حدود ۶.۲میلیارد دلار بوده؛ رقمی نزدیک به سه برابر واردات از آمریکا. این عدم توازن نشان میدهد چرا هند علاقهای به باز کردن گستردهتر بازار کشاورزی خود ندارد؛ زیرا در حال حاضر نیز مازاد تجاری قابلتوجهی در این بخش دارد.
با این حال، کاهش تعرفه تفاله خشک تقطیر غلات میتواند پیامدهایی در داخل هند داشته باشد. افزایش واردات این محصول ممکن است قیمت تولید داخلی تفاله خشک تقطیر غلات را که با گسترش تولید اتانول از غلات افزایش یافته، تحت فشار قرار دهد. این موضوع میتواند بهطور غیرمستقیم قیمت کنجاله سویا را نیز کاهش دهد؛ بازاری که پیشتر هم با کاهش تقاضا مواجه بوده و به ضرر کشاورزان سویا تمام شده است. ابهام دیگری که باقی مانده، به واردات میوهها، بهویژه سیب، مربوط میشود. سیب سهم مهمی در صادرات میوه آمریکا به هند دارد و هرگونه افزایش محسوس واردات میتواند به تولیدکنندگان داخلی فشار وارد کند. به همین دلیل، نحوه اجرای این بخش از توافق از اهمیت بالایی برخوردار است.
در مجموع، چارچوب موقت تجاری نشان میدهد آمریکا برای رسیدن به یک توافق کلیتر، خواستههای خود در حوزه کشاورزی و لبنیات را تعدیل کردهاست. هند نیز با امتیازدهی محدود و کنترلشده، بدون عبور از خطوط قرمز سیاسی خود، مسیر توافق را هموار کرده است. حذف کامل محصولات لبنی از توافق و تمرکز بر نهادهها و کالاهای با حساسیت کمتر، نشان میدهد واشنگتن در این مرحله از عبور از خطوط قرمز دهلینو صرفنظر کرده است. با این حال، در ادامه مذاکرات برای توافق جامعتر، کشاورزی و لبنیات همچنان از مهمترین محورهای اختلاف خواهند بود. فعلا اما هند توانسته بخش بزرگی از بازار کشاورزی خود را حفظ کند و همزمان سیگنالهایی محدود از همکاری به آمریکا بدهد.
