آثار حذف ارز ترجیحی

تک‌نرخی کردن ارز یک ضرورت است

یوسف قاضی عسگر، رئیس انجمن صنایع بیسکویت، شیرینی و شکلات ایران و عضو هیات نمایندگان اتاق ایران در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد» درخصوص تبعات حذف ارز ترجیحی بر صنعت شیرینی و شکلات بیان کرد: حذف ارز ترجیحی در کوتاه‌مدت ممکن است تبعات منفی به دنبال داشته باشد، اما در بلندمدت به نفع صنعت و کشور است. چاره‌ای جز تک نرخی کردن ارز برای کشور وجود ندارد؛ چرا که اثر مثبتی که این تصمیم روی واردات و صادرات می‌گذارد به مراتب بیشتر از معایب آن است. به موضوعات اقتصادی باید نگاه فراجناحی داشت. تک نرخی کردن ارز یک ضرورت است.

قاضی عسگر افزود: با شرایطی که ایجاد شده در حال خرید مواد اولیه با دلار ۱۳۰ هزار تومانی هستیم. ارز ترجیحی به دست مصرف کننده و تولیدکننده نمی‌رسد و هیچ کمکی به آنها نمی‌کند. به همین دلیل بهتر است دولت در قالب ارز ترجیحی، یارانه و سوبسید ندهد و این مبلغ را مستقیم به مصرف کننده نهایی پرداخت کند تا هم قدرت خرید مردم افزایش یابد و هم رانت از بین برود.

وی در ادامه گفت: البته حذف ارز ترجیحی سبب افزایش قیمت برای تولیدکننده و مصرف کننده می‌شود. احتمالا ۲۰ تا ۳۰ درصد به قیمت نهایی مصرف کننده اضافه شود. البته این رقم حدودی است و بستگی به قیمت ارزی که در آن محدوده تک‌نرخی می‌شود، دارد.

رئیس انجمن صنایع بیسکویت، شیرینی و شکلات ایران تصریح کرد: در این صنعت صرفا یک‌سری مواد اولیه مانند روغن مشمول ارز ترجیحی بوده است. قیمت‌گذاری دستوری باعث شده که تولیدکنندگان آرد را گران‌تر از قیمت جهانی خریداری کنند. ابتدای امسال با یک وضعیت خاص و غیرمعمول مواجه بودیم، از یک طرف آرد را ۴۰ درصد بیشتر و از طرف دیگر روغن را پایین‌تر از قیمت جهانی تهیه کردیم. طی چند ماه اخیر بزرگ‌ترین مشکل تولیدکنندگان تامین روغن بوده و قبل از آن هم تامین شکر با مشکل مواجه بوده‌ است. ما به طور کلی موافق همسان‌سازی قیمت‌ها با نرخ جهانی هستیم. در این حالت بازار داخل و کشورهایی که مقصد صادراتی صنعت هستند با قیمت جهانی همراستا می‌شوند و اگر کالا ارزان شد، ارزان و اگر گران شد، گران می‌خرند و دیگر رانتی ایجاد نمی‌شود.

قاضی عسگر همچنین گفت: در حال حاضر صنعت بیسکویت، شیرینی و شکلات با ۲۰ تا ۳۰ درصد ظرفیت کار می‌کند. بحث رفع تعهد ارزی، چالش‌های مربوط به تخصیص ارز و ثبت‌سفارش‌ها، رسوب مواد اولیه در گمرک، بوروکراسی‌های پیچیده و ناترازی انرژی سبب شده تا این صنعت با ظرفیت پایین در حال فعالیت باشد.

تاثیر بر سرمایه در گردش واحدهای تولیدی

محمدتقی قلندرلکی، دبیر انجمن صنایع بیسکویت، شیرینی و شکلات ایران در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد» درخصوص تاثیر حذف ارز ترجیحی بر صنعت شیرینی و شکلات، بیان کرد: در حال حاضر نمی‌توان به طور دقیق مشخص کرد که این تغییرات چه میزان بر قیمت‌ها اثر می‌گذارد. چرا که هنوز ستاد تنظیم بازار قیمت‌های جدید کالاهای یارانه‌ای مانند روغن که با ارز ۲۸۵۰۰ تومان تامین می‌شد را اعلام نکرده است. پس از آنکه دولت با توجه به آزاد شدن نرخ ارز، قیمت‌های جدید را اعلام کند، می‌توان برآورد دقیقی از تاثیر آن بر قیمت تمام‌ شده محصولات از جمله تولیدات صنعت شیرینی و شکلات ارائه داد.

دبیر انجمن صنایع بیسکویت، شیرینی و شکلات ایران گفت: افزایش قیمت مواد اولیه بر سرمایه در گردش واحدهای تولیدی تاثیر می‌گذارد. برای مثال اگر روغن پیش‌تر با قیمت کیلویی ۷۰هزار تومان خریداری می‌شد، اکنون باید با قیمت حدود ۲۰۰ هزار تومان تهیه شود. زمانی که قیمت مواد اولیه به‌طور ناگهانی چند برابر می‌شود، عملا سرمایه در گردش دچار مشکل می‌شود.

کاهش ۵۰ درصدی خرید شیرینی

علی بهره‌مند، رئیس اتحادیه قنادان تهران نیز در گفت‌وگو با خبرنگار «دنیای اقتصاد» با اشاره به این که این صنف از ابتدا یارانه دریافت نکرده است و مواد اولیه را آزاد خریده و کالای نهایی را هم آزاد فروخته است، بیان کرد: طبیعتا افزایش قیمت مواد اولیه به ‌طور مستقیم بر روند تولید و قیمت نهایی شیرینی و شکلات تاثیر می‌گذارد. با حذف ارز ترجیحی و افزایش قیمت روغن، این افزایش به‌طور طبیعی در نرخ نهایی محصولات اثرگذار خواهد بود. با این حال حذف رانت‌های ارزی می‌تواند کمک‌کننده باشد. چرا که ارز با نرخ ۲۸۵۰۰ تومان تخصیص داده می‌شود، اما کالا با چند برابر قیمت به بازار می‌رسد. اگر قیمت‌ها بر اساس ارز آزاد و شفاف تعیین شود، رانت کمتر می‌شود و می‌توان به ثبات قیمت‌ها، تامین پایدار مواد اولیه و کاهش تورم امیدوار بود.

بهره‌مند گفت: در حال حاضر تهیه مواد اولیه دغدغه اصلی همکاران ما است. متاسفانه همچنان با کمبود جدی و حتی می‌توان گفت بحران روغن مواجه هستیم. از نظر تامین کالا کمبود جدی در کشور وجود ندارد، اما عرضه به‌ درستی انجام نمی‌شود. برخی کارخانه‌ها یا شرکت‌های بزرگ، عرضه محصولات خود را کاهش داده‌اند که همین موضوع باعث افزایش قیمت‌ها می‌شود. در نتیجه مواد اولیه به‌طور مستقیم به دست تولیدکننده نمی‌رسد و وجود واسطه‌ها سبب افزایش قیمت شده و تهیه مواد اولیه را برای تولیدکننده سخت‌تر می‌کند.

وی افزود: نیروی انسانی نیز به یکی از دغدغه‌های جدی صنف ما تبدیل شده است. متاسفانه بسیاری از جوانان امروز تمایلی به ورود به مشاغل سختی مانند قنادی ندارند. کار قنادی از بیرون شاید جذاب به نظر برسد، اما در عمل کار بسیار سختی است. این شغل نیاز به تخصص دارد و ساعات کاری طولانی آن باعث شده است که با کمبود نیروی ماهر مواجه شویم.

رئیس اتحادیه قنادان تهران در مورد وضعیت تقاضا نیز گفت: گرانی‌ها و کوچک‌تر شدن سفره‌های مردم بر میزان مصرف شیرینی تاثیر گذاشته است. محصولات صنف ما جزو کالاهای اساسی محسوب نمی‌شوند و بیشتر در دسته کالاهای لوکس قرار می‌گیرند، به همین دلیل کاهش قدرت خرید مردم تاثیر زیادی بر میزان فروش گذاشته و تولید و خرید کاهش یافته است. نسبت به سال‌های گذشته حدود ۵۰ درصد کاهش تقاضا را تجربه کرده‌ایم.