تصویر تورم صنعت در پاییز
دنیای اقتصاد : تورم صنعت در پاییز روند صعودی را در پیش گرفته است. اطلاعات مرکز آمار ایران در گزارش تورم بخش صنعت، نشان می‌دهد، در مهرماه ۱۴۰۳، شاخص قیمت تولیدکننده بخش صنعت ۱۲۹۳.۳ بوده که نسبت به ماه قبل (تورم ماهانه) ۲.۷درصد و نسبت به ماه مشابه سال قبل (تورم نقطه به نقطه) ۲۲.۳درصد بیشتر است. همچنین این شاخص در ۱۲ماه منتهی به مهرماه ۱۴۰۳ نسبت به دوره مشابه سال قبل (تورم سالانه) ۲۳.۸درصد افزایش داشته است.
تورم نقطه به نقطه پیشران صنعت در حالی در اولین ماه پاییز روندی افزایشی را ثبت کرده است که در حال حاضر، افزایش قیمت فزاینده تامین نهاده‌‌‌های تولید، بخش صنعت را با چالش‌‌‌های متعددی مواجه کرده و رشد هدف‌گذاری‌شده برای این بخش در برنامه هفتم توسعه را تهدید می‌کند. برآوردها نشان می‌دهد بخش صنعت در سال ١٤٠٣ با رشد صفر درصدی روبه‌‌‌رو باشد. بررسی‌‌‌ها همچنین حاکی از این است که بسیاری از بنگاه‌‌‌های اقتصادی به دلیل مشکلات تامین مواد اولیه، هزینه‌‌‌های تولید و... با کمتر نیمی از ظرفیت مشغول به کار هستند. در همین راستا گزارش پایش وضعیت محیط کسب‌وکار کشور در بهار امسال نیز حاکی از این است که مشابه با وضعیت فصل زمستان سال گذشته، اوضاع بهبود نیافته است. میانگین ظرفیت فعالیت واقعی بنگاه‌‌‌های اقتصادی شرکت‌کننده در فصل بهار، معادل ۴۱درصد بوده که این ظرفیت نسبت به فصل زمستان کاهش داشته است. فعالان اقتصادی بلااستفاده بودن حدود ۶۰درصد ظرفیت بنگاه‌‌‌های اقتصادی را در شرایطی که وعده رشد ۸درصدی در برنامه هفتم داده شده است، نگران‌کننده می‌‌‌دانند. نبود اعتماد نسبت به چشم‌‌‌انداز اقتصاد، پیش‌بینی و برنامه‌‌‌ریزی را برای کسب‌وکارها حتی در افق کوتاه‌‌‌مدت دشوار کرده و علاوه بر آن به دنبال افزایش ناگهانی نرخ ارز، عرضه نهاده‌‌‌های تولید کاهش یافته و تورم قیمت نهاده‌‌‌ها و هزینه تامین مواد اولیه موردنیاز به‌‌‌شدت افزایش یافته؛ به‌‌‌طوری‌‌‌که قیمت نهاده‌‌‌ها یکی از مقادیر زیاد خود را به ثبت رسانده است.
افزایش تورم ماهانه
در مهرماه ۱۴۰۳، میزان تغییرات شاخص قیمت تولیدکننده بخش صنعت نسبت به ماه قبل (تورم ماهانه) ۲.۷درصد است که در مقایسه با همین اطلاع در ماه قبل (۱.۴درصد)، ۱.۳واحد‌درصد افزایش داشته است. به عبارتی، میانگین قیمت دریافتی توسط تولیدکنندگان محصولات صنعتی به ازای تولید کالاهای خود در داخل کشور، در مهرماه ۱۴۰۳ نسبت به ماه قبل، ۲.۷درصد افزایش دارد. در این ماه بیشترین تورم ماهانه با ۷.۲درصد مربوط به گروه «ساخت سایر تجهیزات حمل‌ونقل» و کمترین تورم ماهانه با ۰.۵درصد افزایش مربوط به گروه «ساخت محصولات رایانه‌‌‌ای، الکترونیکی و نوری» است. همچنین در این ماه شاخص گروه «ساخت فرآورده‌‌‌های توتون و تنباکو» بدون تغییر مانده است.
افزایش تورم نقطه به نقطه
در مهرماه ۱۴۰۳، میزان تغییرات شاخص قیمت تولیدکننده بخش صنعت نسبت به ماه مشابه سال قبل (تورم نقطه به نقطه) ۲۲.۳درصد است که در مقایسه با همین اطلاع در ماه قبل (۲۱.۸درصد)، ۰.۵واحد‌درصد افزایش داشته است. به عبارتی، میانگین قیمت دریافتی توسط تولیدکنندگان محصولات صنعتی به ازای تولید کالاهای خود در داخل کشور، در مهرماه ۱۴۰۳ نسبت به ماه مشابه سال قبل، ۲۲.۳درصد افزایش دارد. در این ماه بیشترین تورم نقطه به نقطه با ۳۵.۴درصد مربوط به گروه «ساخت تجهیزات برقی» و کمترین تورم نقطه به نقطه با ۱۳.۵درصد مربوط به گروه «ساخت منسوجات» است. در مهرماه ۱۴۰۳، میزان تغییرات شاخص قیمت تولیدکننده بخش صنعت در ۱۲ماه منتهی به این ماه نسبت به دوره مشابه در سال قبل، ۲۳.۸درصد است که در مقایسه با همین اطلاع در ماه قبل (۲۴.۷درصد)، ۰.۹واحد‌درصد کاهش داشته است. به عبارتی، میانگین قیمت دریافتی توسط تولیدکنندگان محصولات صنعتی به ازای تولید کالاهای خود در داخل کشور، در ۱۲ماه منتهی به مهرماه ۱۴۰۳ نسبت به دوره مشابه سال قبل، ۲۳.۸درصد افزایش دارد. در این ماه بیشترین تورم سالانه با ۴۰.۳درصد مربوط به گروه «ساخت ماشین‌‌‌آلات و تجهیزات طبقه‌‌‌بندی‌نشده درجای دیگر» و کمترین تورم سالانه با ۱۳.۵درصد مربوط به گروه «ساخت کاغذ و محصولات کاغذی» است.
تهدید رشد بخش صنعت
براساس اعلام بانک‌مرکزی، بخش صنعت در فصل بهار سال ١٤٠٣ رشد ۳.۱درصدی را ثبت کرده و نتایج محاسبات مرکز پژوهش‌‌‌های مجلس نشان می‌دهد در فصل تابستان بخش صنعت رشد منفی ۱.۵درصدی داشته است. طبق نتایج گزارش پایش بخش حقیقی اقتصاد ایران در شهریورماه سال ١٤٠٣، در بخش صنعت و معدن «رشد شاخص تولید و فروش صنایع بورسی در شش‌ماه نخست سال ١٤٠٣ به ترتیب منفی ۲.۲درصد و منفی ۰.۹درصد بوده است. در شش‌ماه نخست سال ١٤٠٣، شاخص تولید و فروش رشته‌‌‌فعالیت خودرو و قطعات نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش ۱۲.۳ و ۱۲.۲درصدی داشته است. همچنین، شاخص تولید و فروش رشته‌‌‌فعالیت فلزات پایه نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش ۱.۷ و ۴.۳درصدی داشته است. همچنین نتایج شاخص مدیران خرید شامخ اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران نشان می‌دهد شاخص مدیران خرید بخش صنعت از خردادماه وارد روند کاهشی شده و کمتر از ٥٠ بوده است. مهم‌ترین دلیل این کاهش، تداوم قطعی‌‌‌های برق طی تابستان امسال که در شهریورماه نیز همچنان ادامه داشته و به تعطیلی بسیاری از خطوط تولید کارخانه‌‌‌ها شده، عنوان شده است. بر همین اساس انتظار می‌رود بخش صنعت در سال ١٤٠٣ با رشد صفر درصدی روبه‌‌‌رو باشد. بررسی روند ستانده و ستانده بالقوه بخش صنعت نشان می‌دهد شکاف تولید (ستانده بالقوه منهای ستانده) این بخش در سال‌های اخیر کاهش یافته است، بنابراین نمی‌‌‌توان انتظار رشد قابل‌توجه در این بخش را طی سال آتی داشت.
