سه‌گانه فشار بر اقتصاد

نجفی عرب، رئیس اتاق بازرگانی تهران، ضمن انتقاد از انتشار گزینشی و محرمانه‌ ماندن آمار اقتصادی کشور، برخی آمارهای پنج ماهه نخست امسال را برای نخستین بار در این جلسه اعلام کرد: ارزش صادرات غیرنفتی کشور ۲۵.۸ درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش یافته و به ۱۵‌میلیارد و ۸۸۰‌میلیون دلار رسیده است. ارزش واردات در همین بازه با کاهش ۲۵.۱۹ درصد نسبت به سال پیش روبه‌رو بوده و به ۱۷‌میلیارد و ۸۰۰‌میلیون دلار رسیده است. او افزود: مبادلات تجاری کشور در ۵ماه نخست با بیش از ۲۵ درصد کاهش ۳۳‌میلیارد و ۶۵۰‌میلیون دلار را ثبت کرده است.

نجفی‌عرب درباره اجزای تجارت خارجی گفت: در این مدت، ۲۷ هزار ۲۳۵ دستگاه خودرو به ارزش ۷۴۳‌میلیون دلار وارد کشور شده است. ارزش کل مبادلات تجاری کشور در پنج ماهه نخست سال به حدود ۳۳‌میلیارد و ۶۵۰‌میلیون دلار رسیده است. همچنین واردات کولبری نیز در آمار گمرکی ثبت شده که حدود ۳۹۶‌میلیون دلار اعلام شده است. رئیس اتاق تهران گفت: در مجموع، سه هشدار اصلی برای اقتصاد ملی قابل طرح است. نخست، تورم بسیار بالای تولیدکننده در بخش صنعت و کاهش اشتغال صنعتی، زنگ خطری برای تولید ملی است. افزایش قیمت انرژی و مواد اولیه، در کنار سرکوب قیمت‌های نهایی، حاشیه سود بنگاه‌ها را کاهش داده و ادامه این روند می‌تواند زمینه‌ساز صنعت‌زدایی شود. دوم، تورم بالای خوراکی‌ها و افت قدرت خرید خانوار صرفا یک مساله معیشتی نیست؛ بلکه به معنای کوچک‌شدن بازار داخلی برای محصولات بنگاه‌هاست. تضعیف قدرت خرید خانوار، چرخه رکود را در سمت تقاضا نیز ایجاد می‌کند و با کاهش تقاضای موثر، تاب‌آوری اقتصادی و اجتماعی را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. سوم، وضعیت بازار کار و سرمایه انسانی است. خروج جویندگان کار از بازار و سهم بالای فارغ‌التحصیلان دانشگاهی از جمعیت بیکار، نشانه هدررفت بخشی از سرمایه انسانی کشور است؛ درحالی‌که توسعه صنعتی و تجاری بدون استفاده موثر از این سرمایه انسانی امکان‌پذیر نیست.

وی افزود: این آمار ممکن است در نگاه نخست ناامیدکننده به نظر برسد، اما در واقع هشداری است برای اینکه با جدیت بیشتری نسبت به فضای کسب‌وکار و وضعیت بخش خصوصی توجه شود. بخش خصوصی تاکنون در بسیاری از حوزه‌ها پای کار ایستاده و نقش خود را ایفا کرده است و لازم است بیش از گذشته برای بهبود شرایط و معکوس‌کردن این روند تلاش شود.

در ادامه فریال مستوفی، عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی تهران، گفت: اجلاس بریکس ۲۰۲۶ در هند با چهار شعار «تاب‌آوری، نوآوری، نوع‌آوری و همکاری» برگزار شد و هیات ایرانی در کارگروه‌ها و پنل‌های تخصصی این اجلاس حضور فعال داشت. کارگروه‌های تخصصی شورای تجاری بریکس فعالیت خود را پیگیری کردند و پنل‌ها و نشست‌های تخصصی نیز در دستور کار قرار گرفت. امسال همچنین «بریکس انرژی فوروم» در هند برگزار شد. با اضافه شدن چهار کارگروه جدید، تعداد کارگروه‌های شورای تجاری بریکس به ۹ مورد رسید.