خمس وام‌ها در سبد خانوار
دنیای اقتصاد-گروه بانک و بیمه : بر اساس تازه‌‌‌ترین گزارش بانک مرکزی، میزان تسهیلات اعطایی در ۱۱ماهه سال ۱۴۰۲ با رشد ۲۸ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته، به ۴هزار و ۷۹۴هزار میلیارد تومان رسید. از این میزان تسهیلات پرداختی، مبلغ ۳هزار و ۸۸۵هزار میلیارد تومان آن به صاحبان کسب و کار (حقوقی و غیرحقوقی) تعلق داشته که سهمی ۸۱ درصدی را از تسهیلات پرداختی طی سال به خود اختصاص داده است. ۱۹درصد باقی مانده معادل ۹۰۹هزار میلیارد تومان هم به خانوار اختصاص داشته است.
البته نکته حائز اهمیت این است که تسهیلات اعطایی در قالب کارتهای اعتباری که معمولا تسهیلات خرد کمتر از ۳۰۰میلیون تومان را تشکیل می‌‌‌دهد بیشتر به خانوارها اختصاص دارد و با احتساب مبالغ مربوط به این بخش در قالب تسهیلات اعطایی به خانوار، سهم مصرف‌کننده نهایی از تسهیلات بانکی به ۲۰.۵درصد می‌‌‌رسد. سهم تسهیلات پرداختی در قالب سرمایه در گردش در کلیه بخش‌‌‌های اقتصادی طی ۱۱ ماهه سال ۱۴۰۲ مبلغ ۲هزار و ۹۳۰هزار میلیارد تومان بوده که معادل ۷۵.۴درصد کل تسهیلات پرداختی به صاحبان کسب و کار را به خود اختصاص داده است. همچنین این بخش ۶۱درصد از کل تسهیلات پرداختی بانک‌‌‌ها را هم شامل می‌شود.
در بخش صنعت، پس از تسهیلات مروبوط به سرمایه در گردش، بیشترین تسهیلات پرداختی مربوط به تسهیلات بخش ایجاد و تاسیس صنایع بوده است. میزان مبلغ تسهیلات پرداختی در این بخش مبلغی حدودا ۶۸۴هزار میلیارد تومانی بوده که سهمی ۱۷.۶ درصدی از تسهیلات بخش صنعت و ۱۴.۳ درصدی از کل تسهیلات را به خود اختصاص داده است. در بحث توسعه کسب و کارها هم حدود ۲۰۲هزار میلیارد تومان تسهیلات پرداخت شده که ۵.۲ درصد از سهم تسهیلات به کسب و کارها را به خود اختصاص داده و ۴.۲ درصد از کل تسهیلات را به خود اختصاص می‌‌‌دهد. در بحث کسب و کارها، بیشترین میزان تسهیلات را با مبلغ یک‌‌‌هزار و ۵۷۶ میلیارد تومان یا به عبارتی ۴۱درصد از کل تسهیلات را بخش خدمات به خود اختصاص داده است. پس از بخش خدمات، بخش صنعت و معدن با ۳۶.۶درصد در جایگاه بعدی قرار دارد. این بخش حدود یک‌‌‌هزار و ۴۲۱ میلیارد تومان از تسهیلات را دریافت کرده است.
پس از بخش صنعت و معدن، بخش بازرگانی با اختصاص ۱۰.۱درصد از تسهیلات قرار دارد. در بخش خانوار، سهم تسهیلات پرداختی در قالب خرید کالای شخصی توسط مصرف‌کننده نهایی (خانوار) مبلغ ۳۸۶هزار میلیارد تومان معادل ۴۱.۱ درصد از کل تسهیلات پرداختی به مصرف‌کنندگان نهایی است. پس از این هدف، اعطای تسهیلات با هدف قرض‌‌‌‌‌‌‌‌‌الحسنه ضروری ۲۲.۴ درصد از تسهیلات بخش خانوار را به خود اختصاص داده است. این سهم معادل ۲۰۳هزار میلیارد تومان است. اعطای تسهیلات به هدف وام ازدواج هم حدود ۱۴.۵درصد از تسهیلات یا ۱۳۱ هزار میلیارد تومان را به خود اختصاص داده و از این نظر در جایگاه سوم بیشترین تسهیلات دریافتی بخش خانوار را به خود اختصاص داده است. از کل تسهیلات پرداختی در دوره یاد شده، مبلغ یک‌‌‌هزار و ۱۵۷هزار میلیاردتومان معادل ۲۴.۱ درصد از کل تسهیلات به صورت تسهیلات خرد اعطا شده است.
همچنین مبلغ ۹۳.۶ هزار میلیارد تومان هم در قالب کارتهای اعتباری انجام پذیرفته است که با احتساب این مبلغ، کل تسهیلات پرداختی خرد (کمتر از ۳۰۰ میلیون تومان) به مبلغ یک‌‌‌هزار و ۲۵۰ هزار میلیارد تومان معادل ۲۵.۶درصد کل تسهیلات پرداختی را شامل می‌شود. با توجه به اینکه تسهیلات پرداختی در قالب کارتهای اعتباری نیز در بخش خانوار پرداخت شده است، سهم بخش خانوار به این ترتیب افزایش ۱.۵درصدی خواهد داشت و به ۲۰.۵درصد می‌‌‌رسد. هدف از ارائه وام در قالب کارتهای اعتباری خرید کالا و نه به صورت نقد، کنترل جریان نقدینگی از خانوار به بنگاه‌‌‌‌‌‌‌‌‌هاست که می‌تواند از انجام عملیات سوداگرانه در بازارهایی همچون طلا و ارز پیشگیری کند.
