شهر هوشمند برای افزایش رفاه زندگی
حسن شعبانی : اگرچه شهر هوشمند مفهوم جدیدی نیست، اما در سال‌های اخیر ابعاد جدیدی را در استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات برای ایجاد و یکپارچه‌سازی زیرساخت‌ها و خدمات اساسی یک شهر در نظر گرفته است. ابتکار عمل در راستای هوشمند ساختن شهرها، به عنوان الگویی برای کاهش و رفع مشکلات فعلی شهری و بهتر کردن شهرها مطرح است. از این رو برخی، شهر هوشمند را به عنوان نماد سرزنده و پایدار می‌بینند. یک حقیقت مشترک که زیربنای بیشتر تلاش‌ها در راستای هوشمند سازی شهرها است این بوده که این شهرها به دنبال پاسخ به تقاضای رو به رشد داشتن شهرهایی سرزنده‌تر بوده‌اند.
به گفته بنیان‌گذار مرکز تحقیقات شهر هوشمند ایران، یک شهر هوشمند برای افزایش رفاه زندگی شهروندان، افزایش سطح دسترس‌پذیری شهر برای شهروندان و گردشگران، تسهیل جابه‌جایی‌ها، کاهش ترافیک، بهبود سیستم حمل و نقل، افزودن کارآیی، صرفه‌جویی در مصرف انرژی، بهبود کیفیت آب و هوا، بهبود کیفیت مسائل محیط‌زیست، شناسایی مشکلات و رفع سریع آنها، امکان احیای سریع در برابر بلایای طبیعی، جمع‌آوری اطلاعات برای تصمیم‌گیری بهترو به اشتراک‌گذاری داده‌ها برای فعال کردن همکاری در بین موجودیت‌ها و دامنه‌ها، اطلاعات را به زیرساخت‌های کالبدی خود تزریق می‌کند. با این حال، تزریق اطلاعات به هریک از زیر مجموعه‌های سیستم یک شهر، به صورت یک به یک (برای مثال زیرسیستم‌های حمل و نقل، انرژی، آموزش، مراقبت‌های بهداشتی و سلامتی، ساختمان‌ها، زیرساخت‌های فیزیکی، غذا، آب، ایمنی عمومی و غیره) برای تبدیل شدن به یک شهر هوشمند کافی نیست.
امین قریبی با بیان اینکه مفهوم شهر هوشمند به عنوان راهی برای رسیدن به شهرهایی کارآتر و پایدارتر مطرح می‌شود، افزود: شهری که به جوامع اجازه می‌دهد مشکلات اجتماعی و اقتصادی سال‌های اخیر خود را حل کنند یا لااقل به سوی حل آنها گام‌های مطمئنتری بردارند.
وی ادامه داد: این پیشرفت وسیع در فناوری اطلاعات و ارتباطات، ابزاری را برای اتخاذ رویکردهایی جامع در قبال معضلات شهری به وجود آورده است. ابزاری که می‌تواند برای بالابردن کارآیی سیستم شهری استفاده شود و به لطف آن، مردم فرصتی را به دست آورند تا چیزهای جدیدی را خلق کنند، بسازند، امتحان کنند و تجربه کنند تا کیفیت زندگی خود را بهینه سازند.
قریبی با اشاره به اینکه در چنین شهری، توسعه و رشد و مدیریت آن باید بر اساس یک برنامه هوشمند باشد و نقش شهروندی نیز نباید فراموش شود، گفت: در واقع، با بازیابی احساس شهروندی، هدف شهرهای هوشمند را این‌گونه بهتر می‌توان درک کرد که شهر هوشمند، یک مد یا گونه تازه از زندگی را ارائه می‌کند.
وی اضافه کرد: در سال‌های اخیر و بر اساس فعالیت‌هایی که در حوزه شهر هوشمند انجام شده است، مسائل، مشکلات و خلاهای قانونی در این حوزه احساس شد و ما را بر این داشت که با تشکیل سازمانی با ماهیت تحقیقاتی و مطالعاتی، خلاهای قانونی از جمله استانداردها، آیین‌نامه‌ها و اسناد بالادستی این حوزه را مرتفع کنیم و نقشی در افزایش کیفیت زندگی شهروندان داشته باشیم. از این رو و با توجه به بررسی‌های متعدد و نیازسنجی در ابعاد مختلف سازمانی، شهری و کشوری، «مرکز تحقیقات شهر هوشمند ایران» در سال ۱۳۹۸ با همکاری دانشگاه تهران، اعضای هیات علمی این دانشگاه، جمعی از پژوهشگران و متخصصان تاسیس شده است.
به گفته قریبی، این مرکز برای پاسخگویی به بخشی از نیازهای پژوهشی و مطالعاتی کشور در زمینه شهر هوشمند، هوشمندسازی و سایر حوزه‌های مرتبط با مسائل شهری تاسیس شد؛ همچنین با توجه به تجربه چندین ساله اعضای این مرکز تحقیقات در سایر حوزه‌ها، همچون اجرای پروژه‌های هوشمندسازی نرم‌افزاری و سخت‌افزاری نیز ارائه خدمت می‌کند.
قریبی در پایان خاطر نشان کرد: برای پیشبرد هرچه بهتر فعالیت‌های این مرکز، همکاری با ارگان‌ها و سازمان‌های ملی و محلی از جمله مجلس شورای اسلامی، شورای عالی استان‌ها، شوراهای شهر، وزارت راه و شهرسازی، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت امور اقتصادی و دارایی، وزارت آموزش و پرورش، شهرداری‌ها، سازمان نظام صنفی رایانه‌ای، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، صندوق نوآوری و شکوفایی و سایر ارگان‌های مرتبط در دستور کار قرار گرفته و از متخصصان این حوزه برای عضویت در این مرکز دعوت می‌کنیم.
