اهمیت انتقال تجربه در حرفه حسابرسی
این پدیده را نباید صرفا به انگیزههای فردی نسبت داد. واقعیت آن است که اقتصاد ایران، رفتار اقتصادی متفاوتی را بر فعالان حرفه تحمیل کرده است. تورم مزمن، کاهش قدرت خرید، نبود صندوق بازنشستگی تکمیلی اختصاصی برای حسابداران رسمی، فقدان تعاونیهای کارآمد برای اعضا، محدود بودن ابزارهای سرمایهگذاری مطمئن و برنامهریزی مالی ناکافی در سالهای جوانی، موجب شده است که ادامه فعالیت برای بسیاری از اعضای حرفه، ضرورتی اقتصادی باشد. باید توجه داشت که مساله فقط اقتصاد نیست، حکمرانی حرفهای نیز اهمیت دارد.
در کنار عوامل یادشده، نباید از نقش نهادهای حرفهای نیز غافل شد. انتظار میرود متولیان حرفه، علاوه بر نظارت بر کیفیت حرفه، برای آینده شغلی اعضا نیز متناسب با عوامل اقتصادی و حکمرانی خوب حرفه اقدامات لازم از جمله ایجاد طراحی صندوقهای تکمیلی بازنشستگی، ایجاد تعاونیهای کارآمد، ارائه آموزشهای مدیریت مالی شخصی، تشویق به جانشینپروری و تدوین دستورالعملهایی برای انتقال تدریجی مسوولیتها را در دستور کار خود قرار دهند. از سوی دیگر، باید به یک واقعیت مهم نیز توجه داشت.
تعداد حسابداران رسمی شاغل در هر کشور باید متناسب با اندازه اقتصاد، تعداد بنگاههای اقتصادی، حجم بازار سرمایه و نیازهای نظارتی آن کشور باشد؛ چیزی که هم اکنون در ایران ناتراز است. بدیهی است اگر ظرفیت ورود نیروهای جدید محدود شود و بخش قابلتوجهی از فعالان باسابقه نیز بدون برنامه مشخص سالها در جایگاههای اجرایی باقی بمانند، تعادل عرضه و تقاضای خدمات حرفهای بر هم میخورد. نتیجه این روند، کاهش انگیزه ورود نسل جدید، محدود شدن فرصتهای ارتقا و در بلندمدت، آسیب به پویایی حرفه خواهد بود. نباید از نظر دور انگاشت که هیچگاه تعیین یک سن اجباری برای خروج از حرفه راهحل مناسبی نیست؛ چراکه حسابرسی بیش از آنکه به سن وابسته باشد، به توانایی، سلامت، دانش روز و کیفیت عملکرد وابسته است.
آنچه اهمیت دارد، ایجاد سازوکاری است که افراد بتوانند با حفظ شأن حرفهای، بهتدریج از فعالیت اجرایی فاصله گرفته و در نقشهای متناسب با تجربه خود به حرفه خدمت کنند. جامعه حسابداران رسمی ایران نیز که سالهاست عضو فدراسیون بینالمللی حسابداران (IFAC) است، میتواند از ظرفیت مناسبی برای الگوبرداری از تجربههای موفق جهان در این زمینه بهرهبرداری کند. شاید زمان آن رسیده باشد که متولیان این حرفه، در کنار موضوعاتی مانند استانداردهای حسابرسی و کنترل کیفیت، «سیاست مدیریت گذارحرفهای» را نیز به عنوان یکی از ارکان توسعه پایدار حرفه در دستور کار قرار دهند.
* حسابدار رسمی
