اجرای طرح آمارگیری هزینه و درآمد خانوارهای شهری و روستایی سال ١٤٠١
مرکز آمار ایران : اجرای طرح آمارگیری هزینه و درآمد خانوارهای شهری و روستایی از اردیبهشت ماه ١٤٠١ لغایت فروردین ماه ١٤٠٢ ادامه خواهد داشت و نتایج آن در شهریور سال ١٤٠٢ منتشر خواهد شد. این طرح در مناطق شهری و روستایی ٣١ استان با تعداد ٤٠هزار و ٩٦٨ خانوار نمونه اجرا می‌شود. در این طرح علاوه بر پرسش ریز اقلام هزینه و درآمد خانوار، خصوصیات اجتماعی اعضای خانوار، وضع شغلی و مشخصات محل سکونت خانوار نیز پرسش می‌شود. این طرح از اردیبهشت ماه ١٤٠١ لغایت فروردین ماه ١٤٠٢ ادامه خواهد داشت و نتایج آن در شهریور سال ١٤٠٢ منتشر خواهد شد. سمینار آموزشی - توجیهی برخط طرح آمارگیری هزینه و درآمد خانوارهای شهری و روستایی سال ١٤٠١ از تاریخ ٢٧ لغایت ٢٨ فروردین ماه به صورت بر خط در مرکز آمار برگزار می‌شود. گفتنی است طرح هزینه و درآمد خانوار قدیمی‌‌‌ترین طرح نمونه‌گیری مرکز آمار ایران است که از سال ١٣٤٢ تاکنون اجرا شده است. آخرین نتایج این طرح مربوط به سال ١٣٩٩ است. نگاهی به اهم نتایج طرح درسال ١٣٩٩ در مناطق شهری و روستایی نشان می‌دهد که:
-متوسط کل هزینه خالص سالانه یک خانوار شهری ٦٢١٣٩٢ هزار ریال بوده است که نسبت به رقم مشابه در سال قبل ٣١درصد افزایش نشان می‌دهد. از هزینه کل سالانه خانوار شهری ١٦١٠٩٤هزار ریال با سهم ٢٦درصد مربوط به هزینههای خوراکی و دخانی و ٤٦٠٢٩٨هزار ریال با سهم ٧٤درصد مربوط به هزینههای غیرخوراکی بوده است. در بین هزینههای خوراکی و دخانی، بیشترین سهم مربوط به هزینه آرد، رشته، غلات، نان و فرآورده‌های آن و گوشت هر کدام با سهم ٢١درصد و در بین هزینههای غیرخوراکی بیشترین سهم با ٥٠درصد مربوط به هزینه مسکن، سوخت و روشنایی بوده است.
- متوسط درآمد اظهار شده سالانه یک خانوار شهری ٧٤٦٧٦٤هزار ریال بوده است که نسبت به سال قبل، ٣٨درصد افزایش داشته است. بر این اساس در سال ١٣٩٩ رشد متوسط درآمد سالانه خانوارهای شهری بیشتر از رشد متوسط هزینه کل سالانه آنان است. منابع تامین درآمد خانوارهای شهری نشان می‌دهد که ۴/ ۳۱ درصد درآمد از مشاغل مزد و حقوق بگیری، ۷/ ۱۵درصد از مشاغل آزاد کشاورزی و غیرکشاورزی و ۹/ ۵۲درصد از محل درآمدهای متفرقه خانوار تامین شده است.
- مقایسه‌درصد خانوارهای شهری استفاده‌کننده از لوازم عمده زندگی در سال ١٣٩٨ نسبت به سال ١٣٩٩ نشان می‌دهد که خانوارهای استفاده‌کننده یخچال فریزر از ۲/ ۷۰ به ۹/ ۷۱، جاروبرقی از ۷/ ۹۱ به ۵/ ۹۱، ماشین لباسشویی از ۱/ ۸۷ به ۳/ ۸۷، اجاق گاز از ۱/ ۹۹ به ۹/ ۹۸ و مایکروویو و فرهای هالوژن دار از ۳/ ۱۲ به ۴/ ۱۲درصد تغییر یافته است. همچنین‌درصد خانوارهای شهری استفاده‌کننده اتومبیل شخصی و ماشین ظرفشویی هرکدام به ترتیب با ۱/ ۵۳ و ۶/ ۷درصد نسبت به سال قبل بدون تغییر بوده است.
- در سال ١٣٩٩، عمده‌ترین نوع سوخت مصرفی ۵/ ۹۴درصد از خانوارهای شهری برای گرما، گاز طبیعی (شبکه عمومی) بوده‌است.
- متوسط کل هزینه خالص سالانه یک خانوار روستایی ٣٤٠٦٧٩هزار ریال بوده است که نسبت به سال قبل ۵/ ۳۰درصد افزایش نشان می‌دهد. از هزینه کل سالانه خانوار روستایی ١٣٦٤٤٢هزار ریال با سهم ٤٠درصد مربوط به هزینههای خوراکی و دخانی و ٢٠٤٢٣٧هزار ریال با سهم ٦٠درصد مربوط به هزینههای غیرخوراکی بوده است. در بین هزینههای خوراکی و دخانی، بیشترین سهم مربوط به هزینه آرد، رشته، غلات، نان و فرآوردهای آن با ۲۵درصد و در بین هزینههای غیرخوراکی، بیشترین سهم با ۳۲درصد مربوط به مسکن، سوخت و روشنایی بوده است.
- متوسط درآمد اظهار شده سالانه یک خانوار روستایی ٤٢٠٤٧٠هزار ریال بوده است که نسبت به سال قبل ۶/ ۴۱درصد افزایش داشته است. منابع تامین درآمد خانوارهای روستایی نشان می‌دهد که ۷/ ۳۲ درصد از مشاغل مزد و حقوق‌بگیری، ۷/ ۲۹درصد از مشاغل آزاد کشاورزی و غیرکشاورزی و ۵/ ۳۷درصد از محل درآمدهای متفرقه خانوار تامین شده است.
- مقایسه‌درصد خانوارهای روستایی استفاده‌کننده از لوازم عمده زندگی در سال ١٣٩٨ نسبت به سال ١٣٩٩ نشان می‌دهد که خانوارهای استفاده‌کننده اتومیبل شخصی از ۷/ ۳۲ به ۱/ ۳۴، یخچال فریزر از ۴/ ۵۰ به ۷/ ۵۲، اجاق گاز از ۴/ ۹۸ به ۳/ ۹۸، جاروبرقی از ۹/ ۶۵ به ۵/ ۶۷، ماشین لباسشویی از ۵/ ۵۶ به ۱/ ۵۸، ماشین ظرفشویی از ۵/ ۰ به ۴/ ۰ و مایکروویو و فرهای هالوژن دار از ۳/ ۲ به ۶/ ۱درصد تغییر یافته است.
- در سال ١٣٩٩ عمده‌ترین نوع سوخت مصرفی ۲/ ۷۵درصد از خانوارهای روستایی برای گرما، گاز طبیعی (شبکه عمومی) و ۳/ ۱۳درصد نفت سفید بوده است.
متوسط هزینه‌‌‌ها و درآمد خانوار بر حسب استان
بررسی متوسط هزینه کل سالانه یک خانوار شهری نشان می‌دهد که استان تهران با ٩٥٧٠١٦هزار ریال بیشترین و استان خراسان شمالی با ٣٥١٩٤٣هزار ریال کمترین هزینه را در سال ١٣٩٩ داشته‌‌‌اند. همچنین استان تهران با ١٠٩٨١١٨هزار ریال بیشترین و استان سیستان و بلوچستان با ٤٧٨٨٣١هزار ریال، کمترین متوسط درآمد سالانه یک خانوار شهری را در سال ١٣٩٩ به خود اختصاص داد‌ه‌اند. بررسی متوسط هزینه کل سالانه یک خانوار روستایی نشان می‌دهد که استان البرز با ٥٦٦٤٢٧هزار ریال بیشترین و استان سیستان و بلوچستان با ١٨٠٣٩٥هزار ریال کمترین هزینه را در سال ١٣٩٩ داشته‌‌‌اند. همچنین استان البرز با ٦٧٦٨٩٧هزار ریال بیشترین و استان سیستان و بلوچستان با ١٨١٠٩١ هزار ریال، کمترین متوسط درآمد سالانه یک خانوار روستایی را در سال ١٣٩٩ به خود اختصاص داده است. خاطرنشان می‌‌‌‌‌کند که نشریه این طرح در درگاه ملی آمار به نشانی www. amar. org. ir قابل دسترسی است.
