انتشار «استاندارد خدمات کتابخانه عمومی برای سالمندان»

به گزارش پایگاه اطلاع‌‌‌رسانی نهاد کتابخانه‌‌‌های عمومی کشور، از سال ۱۳۹۷ که تدوین استاندارد «خدمات کتابخانه‌‌‌های عمومی برای کودکان و نوجوانان» آغاز شد، ایده تدوین استاندارد خدمات کتابخانه‌‌‌های عمومی برای سالمندان نیز شکل گرفت. در سال ۱۳۹۸ مطالعات اولیه انجام شد، متن‌‌‌ها و مستندات مرور شد و در پاییز همان سال پیش‌‌‌نویس استاندارد بر مبنای رهنمودهای بین‌المللی و اسناد بالادستی تدوین شد. این پیش‌‌‌نویس توسط افراد مختلف بارها بررسی شد و ارتقا یافت. در نهایت پس از اصلاحات چندباره، در آبان ۱۳۹۹ متن برای عرضه به کمیسیون فنی (مرکب از نمایندگان سازمان‌های مسوول و دست‌‌‌اندرکار در موضوع سالمندی) عرضه شد. در نهایت، متن بازبینی‌شده بر مبنای نظرات اعضای کارگروه، طی دو جلسه کمیسیون فنی در آذر ۱۳۹۹ مرور و مصوب شد.

این استاندارد دارای چند ویژگی مهم است. از جمله ویژگی‌‌‌های این استاندارد یکپارچگی با اسناد فرادستی (ملی) و بهره‌‌‌گیری از خرد جمعی است. به منظور حفظ یکپارچگی و تناسب این سند، در راستای قوانین و اسناد فرادستی، مراجع، شناسایی، گردآوری و بررسی شد و در موارد مقتضی مورد ارجاع قرار گرفت.

ویژگی دیگر آن است که در تدوین سند از نقطه نظرات کارشناسی و ارزشمند اشخاص حقیقی و حقوقی صاحب‌نظر و دست‌‌‌اندرکاران بهره‌‌‌ گرفته شده است. طی مکاتبه با سازمان‌های مرتبط، نمایندگان معرفی‌‌‌شده، در قالب کمیسیون فنی استاندارد همکاری داشتند.  مطالعه و بررسی جامع‌‌‌نگرانه به منابع مرتبطی که در حوزه کتابخانه‌‌‌های عمومی در سطح بین‌المللی مورد استفاده قرار می‌گیرد، از جمله ویژگی‌‌‌های دیگر این استاندارد است. این منابع، موجب یکپارچگی و همگام بودن با منابع مهم روزآمد در این حوزه می‌شود. دیگر ویژگی این منبع، هماهنگی با دیگر استانداردهای تدوین‌‌‌شده نهاد کتابخانه‌‌‌های عمومی کشور و همخوان با الگوی خدمت‌‌‌محور است.   با حرکت به‌نسبت سریع کشور به سمت سالمندی جمعیت، توجه به این مهم در دستور کار وزارتخانه‌‌‌ها و دستگاه‌‌‌های قانون‌گذار کشور قرار گرفته است. از جمله در سند چشم‌‌‌انداز ایران ۱۴۰۴، نقشه تحول نظام سلامت در افق ۱۴۰۴، سند دستاوردها، چالش‌‌‌ها و افق پیش‌روی نظام سلامت بر موضوع سالمندی و همکاری همه‌‌‌جانبه دستگاه‌‌‌های اجرایی کشور در این زمینه تاکید شده است. در این اسناد به طور کلی و در سند جامع سالمندی به طور اخص، ماموریت‌‌‌هایی برای یکایک وزارتخانه‌‌‌های کشور در نظر گرفته شده است تا این موضوع به صورت فراگیر در دستور کار سازمان‌ها و نهادهای کشور قرار گیرد. کتابخانه‌‌‌های عمومی به‌‌‌عنوان بخشی از ارکان خدمات عمومی جامعه باید با ارائه خدمات و برنامه‌‌‌های متناسب با سالمندان در حمایت از این قشر سهیم شوند. بر این اساس نهاد کتابخانه‌‌‌های عمومی کشور به عنوان یکی از سازمان‌های ارائه‌‌‌دهنده خدمات اجتماعی - فرهنگی، نگاه ویژه به مبحث سالمندی را به عنوان یکی از خطوط سیاستی در پیش گرفت.