شرط حجاب نداشتن دختران در مدرسه /محرم‌سازی چه تغییری در مدارس می دهد؟

طرحی با اسامی مختلف که پیشینه آن به حدود دو دهه می‌رسد، اما همچنان ناکام مانده و پس از اجرایی در چند مدرسه خاص بی‌سرانجام رها شده است؛ نام تازه آن را «محرم‌سازی» گذاشته‌اند، اما خلاصه طرح فراهم آوردن زمینه‌ای برای مدارس دخترانه است که در آن دانش‌آموزان بتوانند چند ساعت مدرسه را بدون حجاب رسمی پشت سر بگذارند.

خودرو تحت چه شرایطی به دلیل کشف حجاب توقیف می‌شود؟

چندین مدرسه غیرانتفاعی دخترانه در تهران که معمولا منتسب به افراد صاحب‌نفوذ سیاسی یا مذهبی هستند، در همین حدود ۲۰ سال این طرح را تجربه کردند و با استقبال فراوانی هم روبه‌رو شدند، اما به هر دلیلی این ایده فراگیر نشد و حالا بار دیگر پس از التهابات شش ماه گذشته که به مساله پوشش هم برمی‌گشت بار دیگر سربرآورده و به طرحی جدی تبدیل شده است. درباره جدیت طراحان اگرچه به نظر شکی نیست، اما بخش مهمی از این فرآیند به مراحل بعد و شیوه و بودجه اجرایی آن برمی‌گردد که سرنوشت آن پر از ابهام است، اما طرح تازه دقیقا چیست و اکنون در چه مرحله‌ای قرار دارد؟

«رویکرد سرپرست کنونی آموزش و پرورش حمایت از محرم‌سازی است»

اصطلاح «محرم‌سازی» را نخستین بار «رابعه امامی ‌رضوی»، مشاور امور زنان وزارت وزیر آموزش و پرورش به کار برد که حالا از جزییات این طرح و تلاش برای اجرای آن می‌گوید. او در پاسخ به این پرسش که «محرم‌سازی دقیقا چیست و در این طرح چه تغییری در مدارس رخ خواهد داد؟» می‌گوید: «محرم‌سازی دقیقا به این صورت است که مدارس دخترانه به‌ شکلی ساخته یا بازسازی شود که اشراف همسایگی نداشته باشد و بچه‌ها بتوانند در مدرسه حجاب خود را بردارند. در واقع هدف این است که دختربچه‌ها در مساله حجاب اذیت نشوند و نشاط و شادابی بیشتری داشته  باشند.» 

اما پیش‌تر و در سال‌های گذشته هم چند بار موضوع فراهم‌ کردن شرایط فیزیکی مدارس دخترانه برای پوشش راحت‌تر دانش‌آموزان، از زبان چندین معاون امور زنان ریاست‌جمهوری هم مطرح شده که تازه‌ترین آن توضیحات «معصومه ابتکار»، معاون زنان رییس‌جمهوری در دولت دوازدهم بود که از مخالفت برخی گروه‌ها با اجرای این طرح آن‌ هم با وجود موافقت وزیر وقت آموزش‌وپرورش گفته بود. درباره تاریخچه چنین پیشنهاداتی اما امامی‌رضوی هم می‌گوید: «حقیقت این است بین سال ۸۹ تا ۹۲ که من مدیر امور خانواده در معاونت امور زنان و در دوره خانم مجتهدزاده بودم، این بحث مطرح بود و در همان زمان هم بعضی مدارس خاص یا غیرانتفاعی این کار را انجام داده ‌بودند. سخنم این است که همان زمان هم در معاونت زنان این بحث مطرح بود و ما هم پیگیر اجرایی ‌کردن آن بودیم.» 

تلاش‌ها و پیشنهادهای مطرح‌ شده در اواخر دهه ۸۰ اما به کجا رسید و چرا به سرانجام نرسید؟ او در پاسخ به این پرسش هم می‌گوید: «آن‌ زمان موضوع بیشتر در حد پیشنهاد بود ولی الان وقتی ورود پیدا کردم و در نقش مشاور هستم بار دیگر قرار است این موضوع را پیگیری کنیم. رویکرد دکتر صحرایی (سرپرست کنونی وزارت آموزش و پرورش) هم همین است و ایشان هم با موضوع موافق  هستند.»

اما آیا آمار و اطلاعاتی از مدارسی که اکنون در آنها دانش‌آموزان دختر بتوانند حجاب نداشته باشند، وجود دارد؟ آن‌طور که مشاور امور زنان وزارت وزیر آموزش و پرورش می‌گوید اطلاعات دقیقی در دسترس نیست: «من به شخصه آمار دقیقی از این مدارس ندارم و الان دنبال این هستم که فضا را رصد و اطلاعات را جمع‌آوری و تکمیل کنم. الان خودم هنوز دقیق نمی‌دانم چند مدرسه این کار را انجام دادند و هر موردی که پیدا شود من حضور پیدا می‌کنم و تشویق و حمایت می‌کنم. فعلا ما دنبال این هستیم که شناسایی کنیم، تقدیر کنیم و این بحث را پیش ببریم.»

امامی‌رضوی درباره هدف اصلی این طرح در شرایط کنونی هم می‌گوید: «امور زنان کارش حمایت از دختران دانش‌آموز است و این محرم‌سازی باعث نشاط دانش‌آموزان می‌شود. وقتی بچه‌ها امکان بازی بدون پوشش مقنعه را داشته باشند مسلما نشاط و شادی آنها بالاتر می‌رود و بچه‌ها آزادتر خواهند بود.» در کنار همه این موارد اما آیا ممکن است مخالفان پیشین چنین طرح‌هایی این‌ بار سکوت کنند؟ او در این باره هم می‌گوید: «بعید می‌دانم مخالفت باشد، چون رویکرد سرپرست آموزش و پرورش هم همین است و به هر حال ما تا جایی که بتوانیم این بحث را دنبال و پیگیری می‌کنیم. قطعا مخالفت منطقی نیست، چون وقتی می‌گوییم محرم‌سازی، تلاش بر این است که مسائل شرعی و قانونی حتما لحاظ شود. حجاب شرعی واجب شرعی است، اما کجا؟ در مقابل نامحرم. وقتی فضای مدرسه امن باشد و نامحرمی نباشد پس دلیلی بر مخالفت نیست.» 

مشاور امور زنان وزارت وزیر آموزش و پرورش درباره ریشه مخالفت‌های احتمالی یا عواملی که ممکن است مانع از تحقق این طرح شود، به بحث اقتصادی و مالی اشاره می‌کند و در این باره می‌گوید: «اگر مخالفتی بوده احتمالا به بحث مالی و هزینه برمی‌گردد. درباره تامین اعتبار و میزان من البته هیچ برآوردی ندارم و کار تخصصی سازمان نوسازی است. این کار مربوط به مدارس تهران یا چند شهر خاص نیست و کل کشور را دربرمی‌گیرد و حتما بودجه خاص خود را هم می‌خواهد.»

 

بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.