سود حسابداری در مقایسه با سود اقتصادی
احمد امیری / حسابرس
یکی از مهمترین منابع اطلاعاتی برای ارزیابی عملکرد واحد اقتصادی، سود است که شاخص مناسبی برای تصمیمات سرمایهگذاران به حساب میآید. بهرغم کاربردهای وسیعی که برای مفهوم سود ارائه شده اما بر سر تعریف جامعی از آن توافق کامل وجود ندارد. این عدمتوافق هنگامی بیشتر میشود که این مفهوم در دو نظام اقتصاد و حسابداری مورد تحلیل قرار گیرد. البته در مورد دامنه اقتصاد و حسابداری بهعنوان دو حوزه علمی که از فعالیتهای تجاری شرکتها متاثر میشوند و متغیرهای مشابهی را مورد بحث قرار میدهند، توافقی کلی وجود دارد اما درباره نحوه زمانبندی و اندازهگیری سود در این دو نظام اختلاف است.
تفاوت دیدگاه اقتصاددانان و حسابداران در مورد هزینه باعث تفاوت سود حسابداری و سود اقتصادی میشود. حسابداران به منظور محاسبه استهلاک از روشهای خطی مستقیم یا تصاعدی استفاده کرده، درحالیکه اقتصاددانان از روش مبتنی بر بهره استفاده میکنند. بنابراین، از دیدگاه نظری، به نظر میرسد که اگر وادار کردن شرکتها به استفاده از روش مبتنی بر بهره ممکن بود، شیوه محاسبه سود حسابداری با شیوه محاسبه سود اقتصادی مطابقت میکرد. با این وصف، کاربرد هر یک از این دو مفهوم در جای خود سودمند است. سرمایهگذاران با تحلیل مستمر به دنبال برآورد نوسانات قیمت و تصمیمگیری درباره نحوه سرمایهگذاری خود هستند و حسابداران با ارائه اطلاعات مرتبط به بازار این امکان را برای آنها فراهم میکنند تا بتوانند سود اقتصادی را محاسبه کنند. به عبارت دیگر، حسابداران اطلاعات مربوط به جریانهای نقدی را ارائه و محاسبات مربوط به سود اقتصادی را به سرمایهگذاران واگذار میکنند.