دستبند در انتظار «بانگاباندو»
دنیایاقتصاد: در پی تلاش حامیان «شیخ حسینه»، رهبر پیشین و تبعیدی بنگلادش، برای تحمیل یک «تعطیلی سراسری» با هدف درخواست بازگشت او، بار دیگر این کشور دستخوش ناآرامیهای گستردهای شده است. شیخ حسینه که به مدت ۱۵سال بر بنگلادش حکومت کرد، قصد خود را برای بازگشت به کشور از هند اعلام کرده است؛ کشوری که او از زمان قیام دانشجویی سال۲۰۲۴ که به حکومت اقتدارگرایانهاش پایان داد، در آن اقامت داشته است.
«آندرس شیپانی» و «رضوان احمد» در گزارشی برای فایننشالتایمز نوشتند، او سال گذشته در ارتباط با سرکوبی که به گفته سازمان ملل به کشته شدن دستکم ۱۴۰۰ نفر انجامید، بهصورت غیابی به اعدام محکوم شد. وی این مسوولیت را رد کرده و محکومیت خود را «مغرضانه و با انگیزههای سیاسی» خوانده و محکوم کرده است. دولت بنگلادش از صدور گذرنامه برای شیخ حسینه خودداری کرده است. «همایون کبیر»، وزیر مشاور در امور خارجه بنگلادش، گفت که رهبر پیشین تنها «با دستبند» یا تحت «تدابیر شدید نظارتی» پس از استرداد برای مواجهه با حکمش بازخواهد گشت. وی افزود: «تروریستها گذرنامه دریافت نمیکنند.»
به گفته دیپلماتهای ارشد بنگلادشی، پناه گرفتن شیخ حسینه در هند همچنان بهعنوان نقطه اصطکاک میان دهلینو و داکا باقی مانده است. داکا بارها خواستار استرداد او شده است. وزارت خارجه هند اعلام کرد که این درخواستها در چارچوب فرآیندهای قانونی تثبیتشده این کشور در حال بررسی است. «طارق رحمان»، نخستوزیر بنگلادش، حزب «عوامی لیگ» متعلق به شیخ حسینه را (که اکنون از فعالیت منع شده) به سازماندهی خشونتها برای بیثبات کردن دولتش از «کشوری در آنسوی مرز» (اشارهای به هند) متهم کرد. خشونتها زمانی آغاز شد که حامیان «عوامی لیگ» تلاش کردند حملونقل عمومی را متوقف و کسبوکارها را به تعطیلی بکشانند؛ امری که مقامات را وادار کرد نیروهای امنیتی را در بخشهایی از این کشور ۱۷۵میلیون نفری مستقر کنند.
«محمد علی عرفات»، یکی از مقامات ارشد «عوامی لیگ»، دست داشتن این حزب در ناآرامیها را تکذیب کرد. او افزود مقامات داکا از اینترپل و هند میخواستند شیخ حسینه را «بازگردانند؛ اما حالا که او میگوید میخواهد بازگردد، آنها میگویند نه، نمیخواهیم او بازگردد.» در «گوپالگنج»، زادگاه شیخ حسینه و پایگاه اصلی «عوامی لیگ»، ایستگاههای پلیس به آتش کشیده شدند و تظاهراتکنندگان بنای یادبودی را که به مناسبت پایان حکومت او ساخته شده بود، پایین کشیدند. «الیاس حق»، رهبر منطقهای «عوامی لیگ»، در تجمعی در گوپالگنج با اشاره به پدر حسینه و قهرمان استقلال بنگلادش، شیخ مجیبالرحمان، گفت: «جنبش ما در خیابانها تا زمانی که بتوانیم نخستوزیر پیشین و دختر «بانگاباندو» (دوست بنگال)، حسینه، را بازگردانیم، ادامه خواهد یافت.»
اقامتگاه اجدادی «محمد یونس»، برنده جایزه صلح نوبل که پس از سقوط شیخ حسینه ریاست دولت موقت را بر عهده داشت، نیز در شهر بندری «چاتوگرام» (چیتاگونگ) به آتش کشیده شد. چندین عضو «عوامی لیگ» نیز بازداشت شدهاند. طارق رحمان همچنین با فشارهای اقتصادی فزایندهای روبهروست؛ زیرا خشونتهای خیابانی با سومین هفته اعتراضات کارگران صنعت پوشاک که خواستار دستمزدهای بالاتر هستند، همزمان شده است. این تظاهرات فعالیت صدها کارخانه را متوقف کرده و تولید در سراسر صنعت صادرات پوشاک بنگلادش را مختل کرده است؛ صنعتی که پس از چین دومین صادرکننده بزرگ جهان است و بیش از ۸۰درصد از کل درآمدهای صادراتی این کشور را تامین میکند.
یکی از رهبران باسابقه اتحادیههای کارگری در «ساوار»، قطب تولید پوشاک در حومه داکا که پس از بازداشت برخی مقامات اتحادیه خواست نامش فاش نشود، گفت سازماندهندگان از کارگران میخواهند به سر کار خود بازگردند؛ اما بهطور فزایندهای کنترل جمعیت را از دست میدهند. این رهبر اتحادیه گفت: «اعتراضات دستمزدی قطعا به درون خشونتهایی کشیده میشود که حامیان عوامی لیگ در آن نقش دارند.» او افزود که دولت مذاکرات بر سر افزایش دستمزدها را «بد مدیریت کرده» و بر سرخوردگی کارگران افزوده است: «از بخشی از این خشم میشد جلوگیری کرد.»


