بازگشت منتقد سرسخت آپارتاید یهودی به کنست
دنیایاقتصاد: احمد طیبی، رئیس حزب «جنبش عربی برای تغییر» (تعال)، بهعنوان نایبرئیس کنست (پارلمان اسرائیل) انتخاب شد. این انتصاب نقطه عطفی برای این قانونگذار باسابقه محسوب میشود که مدتهاست نمایندگی شهروندان فلسطینی ساکن اسرائیل را بر عهده دارد. «محمد منصور» در گزارشی برای الجزیره نوشت، طیبی این رویداد را پیروزیای در برابر احزاب راست افراطی توصیف کرد؛ احزابی که در سالهای اخیر یا رهبری اسرائیل را بر عهده داشته یا بخشی از کابینه بودهاند. او با اشاره به «فهرست مشترک» (ائتلافی متشکل از احزاب با اکثریت عرب) که موفق به کسب ۱۱کرسی شده است، گفت: «این دستاوردی برحق برای فهرست مشترک است.» طیبی با اشاره به حزب لیکود (به رهبری نتانیاهو) و ایتامار بنگویر، وزیر امنیت داخلی (از جناح راست افراطی)، افزود: «لیکود و بنگویر تلاش کردند مانع انتخاب من شوند؛ اما با وجود تحریکهای بیپروا و نسنجیدهشان، ناکام ماندند.»
در سال۱۹۸۴، طیبی در تونس با یاسر عرفات، رهبر سازمان آزادیبخش فلسطین (ساف) دیدار کرد؛ اقدامی که نقض قوانین اسرائیل محسوب میشد؛ چراکه اسرائیل در آن زمان این سازمان را یک «سازمان تروریستی» میدانست.
اگرچه او پس از بازگشت توسط پلیس اسرائیل مورد بازجویی قرار گرفت، اما هرگز رسما علیه او اعلام جرم نشد. طیبی بعدها، بین سالهای ۱۹۹۳ تا ۱۹۹۹، بهعنوان مشاور سیاسی یاسر عرفات فعالیت کرد. او همچنین در سال ۱۹۹۸، در جریان نشست «وای ریور» در مریلند ایالات متحده، بهعنوان سخنگوی هیات فلسطینی حضور داشت. در آن زمان، نتانیاهو در نخستین دوره تصدی قدرت خود به سر میبرد. در این نشست، اسرائیل پذیرفت که نیروهای خود را از بخشهایی از کرانه باختری اشغالی خارج کند؛ در مقابل، تشکیلات خودگردان فلسطین نیز متعهد شد که سرکوب گروههای مسلح جنبش مقاومت فلسطین را تشدید کند. «یادداشت تفاهم وای ریور» نیز همچون دیگر توافقهای میان اسرائیل و فلسطین، خیلی زود از سوی اسرائیل کنار گذاشته شد.
طیبی در سال۱۹۹۶ حزب «تعال» را تاسیس کرد و در سال۱۹۹۹ برای نخستینبار به عضویت کنست درآمد. او که خود را یک «فلسطینی عرب با تابعیت اسرائیلی» میداند، از راهکار تشکیل دو دولت و حق بازگشت پناهندگان فلسطینی دفاع میکند. او همواره تعریف اسرائیل بهعنوان یک «دولت یهودی» را به چالش میکشد و در عوض، آن را یک «دولت آپارتاید» توصیف کرده است. مواضع صریح و فعالیتهای میدانی او، بارها وی را به هدف اسرائیل و همچنین فعالان خشن جریان راست افراطی تبدیل کرده است.
در جریان انتفاضه دوم در سپتامبر۲۰۰۰، هنگامی که در برابر ورود تحریکآمیز آریل شارون (که سال بعد نخستوزیر شد) به محوطه مسجدالاقصی ایستادگی میکرد، دست راستش شکست. در سال۲۰۰۲، پس از آنکه طیبی در جریان یک تهاجم نظامی وارد اردوگاه پناهندگان جنین شد و با سربازان اسرائیلی روبهرو شد، اسرائیل مصونیت پارلمانی او را لغو کرد. طیبی همچنین بهخاطر اعتراضات پرشور خود در پارلمان شهرت دارد. در سال۲۰۱۶، او در اقدامی خبرساز، در صحن کنست اقدام به پخش «اذان» کرد؛ این کار در اعتراض به لایحه پیشنهادی اسرائیل صورت گرفت که هدف آن ممنوعیت استفاده از بلندگوها در بیتالمقدس و سرزمینهای اشغالی فلسطین بود. به گزارش «د نشنال نیوز»، انتخاب طیبی در چارچوب رأیگیری در «کمیته سازماندهی کنست» با ۱۳رأی موافق در برابر ۹رأی مخالف به تصویب رسید. از آنجا که فهرست ۹ نفره نایبرئیسان بهصورت یکجا به رأی گذاشته شد، حتی با وجود مخالفت نمایندگان حزب لیکود (مانند عوفیر کاتز) و حزب راست افراطی «قدرت یهودیت»، نام طیبی به همراه دو نماینده عرب دیگر و نمایندگانی از لیکود و احزاب حریدی تصویب شد. از نظر آییننامه داخلی پارلمان اسرائیل، طیبی در حال حاضر بهعنوان نایبرئیس موقت کنست است و تا زمان تعیین نایبرئیسان دائم پارلمان اعتبار دارد.
برخلاف تصور برخی که این را نخستین تجربه طیبی میدانند؛ اما او یکی از باسابقهترین چهرهها در این جایگاه است؛ او پیشتر به مدت ۱۶سال متوالی (از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۲۲) نایبرئیس کنست بوده و ریاست بسیاری از جلسات علنی را بر عهده داشته است. «نواف مصالحه» نخستین سیاستمدار عرب و مسلمان بود که در سال۱۹۸۸ به این سمت رسید.


