گذار از جهان آشوبزده با دیپلماسی سنتشکنانه
دنیای اقتصاد: چند روز دیگر، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، شی جین پینگ، رهبر چین و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه نشستی سهجانبه را در حاشیه اجلاس «همکاریهای اقتصادی آسیا - اقیانوسیه» در شنژنِ چین برگزار میکنند.
گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- محمدحسین باقی: چارلز کوپچان، استاد روابط بینالملل در دانشگاه جورجتاون در یادداشتی نوشت: چند روز دیگر، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، شی جین پینگ، رهبر چین و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه نشستی سهجانبه را در حاشیه اجلاس «همکاریهای اقتصادی آسیا - اقیانوسیه» در شنژنِ چین برگزار میکنند. (این دیدار سهجانبه قرار است در تاریخ ۱۸ و ۱۹ نوامبر ۲۰۲۶ برابر با ۲۷ و ۲۸ آبان ۱۴۰۵ برگزار شود).
به گزارش «والاستریت ژورنال»، پوتین ماه گذشته ایده این گفتوگوی سهجانبه را بهعنوان فرصتی برای بحث درباره پایان دادن به جنگ در اوکراین مطرح کرد. هنوز هیچ برنامه قطعی اعلام نشده است، اما حتی چشمانداز این دیدار نیز نگرانیهای گستردهای را برانگیخته است.
«چارلز کوپچان» استاد روابط بینالملل در دانشگاه جورجتاون و عضو ارشد شورای روابط خارجی در مقالهای در «فارن افرز» نوشت: «رادوسلاو سیکورسکی»، وزیر امور خارجه لهستان، درباره تکرار «کنفرانس ۱۹۴۵ یالتا» هشدار داد؛ زمانی که «فرانکلین روزولت» (رئیسجمهور آمریکا) و «وینستون چرچیل» (نخستوزیر بریتانیا) در برابر فشار «جوزف استالین» (رهبر شوروی) برای تسلط اتحاد جماهیر شوروی بر اروپای شرقی تسلیم شدند.
سناتور آمریکایی «کریس کونز» در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «هیچ گفتوگویی درباره آینده اوکراین بدون حضور اوکراین بر سر میز مذاکره امکان پذیر نیست و تا زمانی که ترامپ در هر فرصتی به شی و پوتین سیگنال ضعف و سرسپردگی میدهد، مذاکره واقعی شکل نخواهد گرفت».
این نگرانیها کاملاً موجه است؛ ترامپ سابقهای طولانی در نزدیک شدن به خودکامگان و هم زمان پشتکردن به متحدان دموکرات دارد. اگر او با شی و پوتین بر سر یک میز بنشیند، باید از فروختن شرکای اروپایی و آسیایی که در این نشست حضور ندارند، پرهیز کند.
با توجه به شخصیتهای سرسخت هر سه رهبر و منافع ملی متضادی که ایالات متحده را در برابر آنچه شی شراکت «بدون محدودیت» میان چین و روسیه مینامد قرار میدهد، این نشست ممکن است در نهایت پیشرفت اندکی در مسائل کلان داشته باشد.
با این وجود، ترامپ کار درستی میکند که به نشست با شی و پوتین میپیوندد. تاکنون هیچ رئیسجمهور آمریکایی نشست سهجانبهای با رهبران چین و روسیه برگزار نکرده است و گفتوگوهای پیشنهادی میتواند یخ روابط را بشکند و عادیسازی گفتوگوهای بسیار ضروری را آغاز کند.
اقتدارگرایی قرار نیست از بین برود. بنابراین، حکومتهای خودکامه و دموکراسیها باید بیاموزند که نهتنها در کنار یکدیگر زندگی کنند، بلکه برای مهار رقابتهای ژئوپلیتیک و مقابله با چالشهای جهانی در یک دنیای به هم وابسته با یکدیگر همکاری نمایند.
برای آمریکاییها کنار آمدن با کشورهایی مانند روسیه و چین که نظامهای سیاسی آنها تعهد ایالات متحده به گسترش دموکراسی را تهدید میکند، آسان نخواهد بود. اما ترامپ با تعامل با رهبران قدرتهای خودکامه و پیشرو در جهان، گامی جسورانه در مسیر درست برمیدارد.
اگر ترامپ با شی و پوتین دیدار کند، باید انتظارات را پایین نگه دارد و بر دستیابی به پیشرفتهای معنادار(هرچند محدود) در تعداد اندکی از مسائل کلیدی تمرکز کند؛ مسائلی که میتواند از دل یک گفتوگوی سهجانبه بیرون بیاید: کانونهای بحران در شبهجزیره کره، اوکراین و ایران و همچنین کنترل تسلیحات و ثبات راهبردی.
اما حتی اگر این اجلاس هیچ نتیجه ملموسی به همراه نداشته باشد، باز هم ارزشمند خواهد بود. ترامپ، شی و پوتین در حال هموار کردن مسیر برای جانشینان خود هستند تا همکاری قدرتهای بزرگ را فراتر از مرزهای ایدئولوژیک پیش ببرند و جهانی چندپاره را باثبات سازند.
من پیشتر، از جمله در مقالهای در سال ۲۰۲۱ در نشریه فارن افرز به همراه ریچارد هاس، استدلال کردهام که یک «کنسرت جهانی» (گروهی استراتژیک و غیررسمی از قدرتهای بزرگ با الگوبرداری از کنسرت اروپای قرن نوزدهم) بهترین امید را برای مهار رقابتهای ژئوپلیتیک و امکانپذیر ساختن اقدام جمعی در یک دنیای چندقطبی ارائه میدهد [مقاله «کنسرت قدرتها» از سوی این نویسنده در ۲۸ شهریورماه۱۴۰۵ به همین قلم در هفتهنامه «تجارت فردا» منتشر شد].
علاوه بر ایالات متحده، چین و روسیه، یک «کنسرت جدید» شامل هند، ژاپن، اتحادیه اروپا و نمایندگانی از آفریقا، آمریکای لاتین، خاورمیانه و جنوب شرق آسیا خواهد بود. کنسرتها نمایندگی همگانی را فدای کارآمدی میکنند و تنها به دولتهای تأثیرگذار ژئوپلیتیک که حضورشان ضروری است، کرسی میدهد.
آن ها اختلافات ایدئولوژیک را کنار میگذارند و دموکراسیها و حکومتهای خودکامه را گرد هم میآورند تا بر همکاری بینالمللی تمرکز کنند. از آنجا که کنسرتها از رویههای الزام آور و قابلاجرا به نفع اجماعسازی غیررسمی پرهیز میکنند، میتوانند زمانی که نهادهای رسمی مانند شورای امنیت سازمان ملل فلج شدهاند و زمانی که ایالات متحده در تعهد خود به چندجانبهگرایی مبتنی بر قواعد تزلزل نشان میدهد، موفق شوند.
اما هنوز زمان برای شکلگیری یک «کنسرت جهانی» فرانرسیدهاست. کنسرتها تنها زمانی به طور مؤثر عمل میکنند که اعضای آنها به وضع موجود سرزمینی متعهد باشند، تمایل به اعمال خویشتنداری استراتژیک و پیگیری منافع متقابل داشته باشند و آماده حل و فصل دیپلماتیک اختلافات باشند.
تهاجم پوتین به اوکراین در سال ۲۰۲۲ و تصمیم شی برای حمایت از روسیه، فعلاً امیدها را برای اینکه قدرتهای بزرگ خویشتن داری و حل مسالمتآمیز اختلافات را عادیسازی کنند، نقش بر آب کرده است. در همین حال، رویکرد «اول آمریکا»ی ترامپ از اقدام مشترک و سود متقابل به نفع یکجانبهگرایی دوری میکند.
بااینحال، هرچند ترامپ، شی و پوتین رهبرانِ نامناسب در زمانی نامناسب برای ایجاد یک گروه استراتژیک از قدرتهای بزرگ هستند که سایر بازیگران عمده در نهایت به آن بپیوندند، اما دیپلماسی سنتشکنانه ترامپ رویهای مفید ایجاد میکند. نشست سال گذشته ترامپ با پوتین در آلاسکا و دو نشست امسال او با شی، بیتردید تشریفات زیاد و محتوای اندکی داشتند.
اما ترامپ با برداشتن گام جنجالی پیگیری گفتوگوهای مشترک با این دو رهبر، «پنجره اورتون» دیپلماتیک را گشادتر میکند و آنچه را که از نظر سیاسی برای رؤسای جمهور آینده آمریکا میسر است، گسترش میدهد [Overton Window: پنجره اورتون یک مدل و مفهوم سیاسی است که توصیف میکند کدام ایدهها، نظرات و سیاستها در یک جامعه در هر مقطع زمانی «قابلقبول» و «مشروع» به شمار میروند و کدام یک از دایره پذیرش عموم خارج هستند].
جلوگیری از درگیری قدرتهای بزرگ و مهار جهانی که به طور فزایندهای دچار آشفتگی است، ایالات متحده را ملزم میکند که روابط سازندهای با هر دو کشور چین و روسیه برقرار کند. ترامپ به خاطر آغاز گفتوگوی سهجانبهای که جانشینانش میتوانند آن را به پیش ببرند، شایسته اعتبار و تحسین است.
جنگ و صلح
اگر ترامپ، شی و پوتین در شنژن دیدار کنند، باید بر کاهش تنشها در کانونهای کلیدی بحران ژئوپلیتیک تمرکز کنند. شبهجزیره کره بهترین فرصت را برای همکاری این سه رهبر فراهم میکند. در مجمع عمومی سازمان ملل در ماه سپتامبر، «لی جائه میونگ»، رئیسجمهور کره جنوبی، طرحی بلندپروازانه برای عادیسازی روابط با پیونگیانگ ارائه کرد؛ از جمله پیشنهادی برای جایگزینی آتشبس سال ۱۹۵۳ شبهجزیره با یک «رژیم صلح» که «احترام به نظامهای سیاسی یکدیگر و بهرسمیتشناختن تفاوتهایمان» را تبلیغ میکند.
به عنوان بخشی از آن طرح، «لی» از یک رویکرد مرحلهای برای خلع سلاح هستهای کره شمالی حمایت کرده که با توقف اولیه توسعه تسلیحات آغاز میشود و با کاهش تدریجی زرادخانه سلاحهای هستهای و موشکهای بالستیک پیونگیانگ تا خلع سلاح کامل شبهجزیره ادامه مییابد.
پیشنهاد جسورانه لی میتواند منافع ایالات متحده، چین و روسیه را همسو کند. ترامپ بهصراحت اعلام کرده که میخواهد تنشها در شبهجزیره کره را کاهش دهد و هماکنون نیز به دنبال دیداری با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی است. پکن و مسکو برای نفوذ بر کیم با یکدیگر رقابت میکنند، اما هر دو خواهان رابطهای باثبات میان دو کره هستند.
بنابراین، ممکن است مایل به همکاری در راستای پیشنهادهایی برای توقف تولید سلاحهای هستهای و تشویق گفتوگوها میان سئول و پیونگیانگ باشند. ترامپ، شی و پوتین باید تلاش کنند با طرحی برای پیشبرد دستور کار صلح لی از این نشست خارج شوند. حمایت مشترک از توقف توسعه تسلیحات هستهای کره شمالی نقطه شروع خوبی است.
چشمانداز پیشرفت بهسوی پایاندادن به جنگ در اوکراین بسیار تیرهتر است، اما غیرممکن نیست. ترامپ باید برای تضعیف توانایی روسیه در تداوم جنگ تلاش کند، اما او مدتهاست که در برابر تشدید تحریمها علیه مسکو مقاومت کرده است.
او از سرمایهگذاریهای تجاری بالقوه با روسیه سخن میگوید و در هفتههای اخیر حتی توافقی با پوتین برای ورود بیشتر گازوئیل روسیه به بازارهای جهانی منعقد کرد و دور جدید تحریمهای کنگره علیه مسکو را لغو نمود. ترامپ آشکارا به تلاش بیشتر برای پایین آوردن قیمت سوخت اهمیت میدهد تا مهار توانایی روسیه در تأمین مالی جنگ علیه اوکراین. این اجلاس به ترامپ فرصتی میدهد تا مسیر خود را تغییر دهد و سعی کند شی را برای مهار پوتین متقاعد سازد.
ترامپ وعده داده که به جنگ در اوکراین پایان دهد و رهبر چین میتواند به او در دستیابی به این هدف کمک کند. شی اهرم فشار بزرگی بر پوتین دارد: چین از کرملین حمایت دیپلماتیک میکند، بزرگترین خریدار نفت و گاز روسیه است و تأمینکننده اصلی اقلام دومنظوره مانند نیمههادیها و ابزارهای فنی است که برای تولید تسلیحات روسیه حیاتی هستند.
شی تاکنون با جنگ پوتین علیه اوکراین همراهی کرده است؛ احتمالاً به این دلیل که این درگیری توجه و منابع آمریکا را از آسیا منحرف میکند، ناتو را دچار تفرقه میسازد و به شی و پوتین اجازه میدهد خود را بهعنوان رهبران مقاومت جهانی در برابر هژمونی غرب معرفی کنند. اما هنگامی که شی و ترامپ در ماه مه امسال دیدار کردند، هر دو توافق کردند که «رابطهای سازنده دارای ثبات راهبردی» میان چین و ایالات متحده را دنبال کنند؛ هدفی که شی میتواند با فشار آوردن بر پوتین برای کاهش تنش، آن را پیش ببرد.
از آنجا که روسهای بیشتری اثرات جنگ را احساس میکنند، کرملین ممکن است بیشازپیش در برابر چنین فشاری پذیرش داشته باشد. حملات پهپادی اوکراین تلفات سنگینی به بخش نفت و شبکههای لجستیکی روسیه وارد میکند که به معنای مواجهه شهروندان روس با کمبود فزاینده بنزین و کالاهای اساسی است.
در همین حال، ماهانه حدود ۳۵ هزار سرباز روس در شرق اوکراین جان خود را از دست میدهند یا بهشدت مجروح میشوندکه پوتین را مجبور میکند به اقدام نامحبوب افزایش بسیج نظامی فکر کند. درحالیکه هیچ پیروزی در میدان نبرد در چشمانداز نیست، پوتین دلایلی برای پذیرش یک راه خروج دیپلماتیک دارد.
ترامپ و شی میتوانند پوتین را تحتفشار قرار دهند تا مجموعهای از گامهای محدود اما سرنوشتساز را برای کاهش تنش در درگیری بپذیرد. این گامها میتواند شامل توافقی میان روسیه و اوکراین (با میانجیگری و نظارت واشنگتن و پکن) برای پایاندادن به حملات به تأسیسات و زیرساختهای انرژی، اهداف غیرنظامی و کشتیرانی تجاری باشد.
ترامپ و شی همچنین میتوانند به طور مشترک پوتین را تحتفشار بگذارند تا از اقداماتی که میتواند جنگ را گسترش دهد(مانند نفوذ به حریم هوایی ناتو با پهپادهای روسی، خرابکاری در زیرساختهای اروپایی و تهدید به استفاده از سلاحهای هستهای) خودداری کند.
این فشار، همراه با جذابیت بهبود روابط دیپلماتیک و تجاری با ایالات متحده، ممکن است پوتین را متقاعد کند که دستکم در برخی از این موارد کوتاه بیاید.
گفت و گوی صریح
ترامپ همچنین میتواند از یک اجلاس سهجانبه برای درخواست کمک جهت بیرونکشیدن ایالات متحده از جنگ با ایران استفاده کند؛ باتلاقی که هرجومرج منطقهای و جهش قیمت نفت را به همراه داشته است. درحالیکه تهران به طرح مطالبات حداکثری ادامه میدهد و جنگ، کشتیرانی از طریق تنگههای هرمز و بابالمندب را مختل کرده است، ترامپ به یک راه خروج نیاز دارد. نه شی و نه پوتین تاکنون تمایلی به کمک نشان ندادهاند.
چین همچنان در حال خرید نفت ایران است و اطلاعات نظامی و اقلام دومنظورهای را در اختیار تهران قرار میدهد که از پهپادها و موشکهای ایرانی سر در میآورند، و روسیه نیز دادههای هدفگیری ماهوارهای، مهمات، فناوری پیشرفته پهپادی و پشتیبانی لجستیکی ارائه میدهد.
پکن و مسکو از دیدن اینکه ایالات متحده در حال دستوپنجه نرمکردن در درگیریای است که شکافها در میان رأیدهندگان آمریکایی را تشدید و ناتو را دچار ترکخوردگی کرده است، خرسندند.
روسیه بهعنوان یک صادرکننده عمده انرژی، از جهش قیمت نفت که این درگیری ایجاد کرده سود میبرد. بنابراین، فشار به پوتین برای توقف حمایت از ایران احتمالاً تلاشی بیهوده است. اما چین بزرگترین واردکننده نفت جهان است و پکن در کاهش قیمت انرژی از طریق باثباتسازی صادرات از خاورمیانه نفعی حیاتی دارد.
اگرچه ذخایر بزرگ نفت چین تاکنون اقتصاد این کشور را در برابر افزایش قیمت نفت مصون نگه داشته است، اما آن ذخایر بهشدت کاهش یافتهاند. واردات نفت خام چین دوباره شروع به افزایش کرده و در صورت طولانیشدن درگیری، اقتصاد این کشور را در معرض قیمتهای بالای انرژی قرار میدهد و چین بهعنوان بزرگترین صادرکننده کالا در جهان، از اثر کاهنده قیمتهای بالای انرژی بر رشد جهانی آسیب میبیند. بنابراین، شی ممکن است برای کمک به ترامپ در پایاندادنبه جنگ متقاعد شود.
ترامپ باید از شی بخواهد که جریان اقلام دومنظوره چینی به ایران را متوقف یا دستکم «کُند» نماید. محاصره دریایی و تحریمهای مالی و تجاری واشنگتن علیه تهران هماکنون ضربه سنگینی به اقتصاد و زنجیرههای تأمین نظامی ایران وارد کرده است. پکن با قطع ارسال فناوریهای چینی به ایران میتواند این انزوای اقتصادی را عمیقتر و به متقاعدکردن تهران برای مذاکره بر سر پایان درگیری کمک کند.
شی همچنین میتواند ایران را تحتفشار قرار دهد تا از برخی مطالبات خود برای پایاندادن به جنگ (از جمله خروج نیروهای آمریکایی از خلیجفارس، آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران و لغو تحریمهای اقتصادی) دست بردارد. واشنگتن ممکن است کاملاً مایل به ارائه گشایش اقتصادی باشد، اما تنها بهعنوان بخشی از مذاکرات پساجنگبرای توافقی که برنامه هستهای ایران را مهار کند. شی میتواند با ترغیب ایران به پذیرش شرایط معتبر برای پایاندادن به درگیری فوری، راه را برای آن گفتوگوها هموار سازد.
یک «استارت» جدید
فراتر از تلاش برای حلوفصل درگیریهای کنونی، ترامپ باید با پیگیری مذاکرات کنترل تسلیحات با پوتین و شی، ثبات استراتژیک آینده را ترویج کند. تمامی توافقهای کنترل تسلیحات مذاکرهشده میان واشنگتن و مسکو منقضی شدهاند؛ آخرین پیمان هستهای آنها، «استارت جدید»، در ماه فوریه به پایان رسید.
در حال حاضر هیچ محدودیتی برای زرادخانههای استراتژیک آمریکا و روسیه وجود ندارد و هیچ بازرسی منظم، تبادل داده یا اطلاعرسانی درباره رزمایشهای هستهای انجام نمیشود. این وضعیتِ بیقاعده و افسارگسیخته در حوزه هستهای، بهویژه با توجه به تهدیدهای اتمی روسیه در بحبوحه جنگ اوکراین و همچنین تمایل کرملین به انجام اقدامات تحریکآمیز (نظیر فرستادن پهپادهای حامل مواد منفجره به حریم هوایی ناتو) بسیار خطرناک است.
در ماه اکتبر، ترامپ بهدرستیپیشنهاد داد که اجلاس سهجانبه شامل بحث درباره کنترل تسلیحات هستهای باشد. چین مدتهاست در برابر پیوستن به گفتوگوهای کنترل تسلیحات مقاومت کرده و استدلال میکند که وقتی زرادخانهاش بسیار کوچکتر از ایالات متحده و روسیه است، نباید مجبور به محدودکردنبرنامه هستهای خود شود.
اما پکن بهسرعت در حال گسترش و نوسازی زرادخانه هستهای خود است. پنتاگون پیشبینی میکند که چین تا سال ۲۰۳۰ بیش از هزار کلاهک عملیاتی در اختیار خواهد داشت که این کشور را تقریباً در همان سطح ایالات متحده و روسیه قرار میدهد که هر کدام انباری حدود ۱۸۰۰ کلاهک عملیاتی دارند. با توجه به مسیر نامشخص روابط آمریکا و چین، بیثباتی در شبهجزیره کره و روابط پرتنش چین با تایوان که خطر درگیری در شرق آسیا را افزایش میدهد، پکن باید بخشی از گفتوگوهای سطح بالای کنترل تسلیحات هستهای باشد.
به شکلی واقعبینانه، ترامپ کار چندانی بیش از آغاز این گفتوگو و دعوت از شی و پوتین برای ادامه آن در مذاکرات سهجانبه آینده به رهبری تیمهایی از دیپلماتها و کارشناسان کنترل تسلیحات نمیتواند انجام دهد. در گفتوگوهای آینده، سه کشور باید نهتنها درباره سقف ذخایر سلاحهای هستهای، بلکه درباره ارتباطات ارتش با ارتش، پروتکلهای مدیریت بحران، اطلاعرسانی رزمایشهای نظامی، مقابله با اشاعه و سایر اقداماتی که میتواند به ثبات راهبردی کمک کند، بحث کنند.
حفظ خطوط قرمز
ترامپ میتواند مجموعهای از موضوعات دیگر از جمله تجارت، امنیت انرژی و مقررات هوش مصنوعی را به دستور کار اجلاس اضافه کند، اما باید از گفتوگویی گسترده که به هیچ جا نمیرسد، پرهیز کند. بااینحال، او ممکن است با پیشنهاد یک ابتکار سهجانبه در حوزهای که همکاری در آن نسبتاً سر راست است، به یک پیروزی آسان دست یابد؛ برای مثال، یک مأموریت پزشکی مشترک به جمهوری دموکراتیک کنگو برای کمک به مبارزه با ابولا یا یک عملیات امدادی مشترک برای رساندن کمکهای بشردوستانه به یمن یا غزه. یک تلاش ملموس و آشکار در این راستا نشان خواهد داد که گفتوگوی سهجانبه میتواند به همکاریهای عملی منجر شود.
بااینحال، ترامپ باید مراقب باشد که آنقدر مشتاق کسب یک پیروزی نباشد که به شی و پوتین اجازه دهد از او سوءاستفاده کنند. اجلاس «اَپِک» تنها دو هفته پس از آن برگزار میشود که رأیدهندگان آمریکایی در انتخابات میاندورهای ایالات متحده شکستی تاریخی به ترامپ و حزبش تحمیل کردند.
رئیسجمهور که به «نازکنارنجی بودن»مشهور است، ممکن است وسوسه شود برای کسب یک دستاورد در سیاست خارجی، امتیازاتی به پکن و مسکو بدهد. او باید از توافقهای پشت پرده درباره اوکراین (که سپس تلاش کند آن را به کییف و حامیان اروپاییاش تحمیل کند)، خودداری ورزد.
به همین ترتیب، او باید در موضوع تایوان بر مواضع خود پافشاری کند، حتی زمانی که به دنبال کمک شی در مورد کره شمالی، اوکراین و ایران است. در غیر این صورت، ترامپ نشست سهجانبه را در حالی ترک خواهد کرد که بدترین ترسهای کسانی را که شکلگیری یک «یالتای جدید» را پیشبینی میکردند، تأیید کرده است. تسلیمشدن در برابر شی و پوتین متحدان واشنگتن را بیگانه میسازد، ضعف آمریکا را به نمایش میگذارد و بازدارندگی جهانی را فرسایش میدهد.
ترامپ همچنین باید بهدقت جلوههای بصری و تبلیغاتی یک اجلاس سهجانبه را مدیریت کند. پوتین یک جنایتکار جنگی تحت تعقیب است که همچنان به جنگ تجاوزکارانه علیه اوکراین ادامه میدهد. هنوز بسیار زود است که او را از «محوطه جریمه» خارج کنیم. اگرچه واشنگتن حق دارد که به دنبال رابطهای کاری و خوب با پکن باشد، اما زمان آن رسیده که «دوستی واقعاً بزرگ» ترامپ با شی به ثمر بنشیند.
ترامپ باید با متانت و عملگرایی به مذاکرات نزدیک شود و تلاش کند نشان دهد که واشنگتن، پکن و مسکو میتوانند برای کمک به ترویج صلح و ثبات جهانی با یکدیگر همکاری کنند. نشست هفته جاری به این زودیها عصر جدیدی از همکاری قدرتهای بزرگ را رقم نخواهد زد.
حتی ممکن است دستاوردهای ملموسی نیز نداشته باشد. بااینحال، این دیدار سابقهای ارزشمند ایجاد خواهد کرد. ترامپ صرفاً با نشستن بر سر یک میز با شی و پوتین، گفتوگوی سهجانبهای را آغاز خواهد کرد که جهان بهشدت به آن نیازمند است.