آرژانتین مقصد جدید فناوری‌ها
دنیای اقتصاد: آرژانتین با وعده مقررات حداقلی، انرژی فراوان و مشوق‌های مالیاتی به دنبال جذب سرمایه‌گذاری شرکت‌های بزرگ فناوری است؛ اما نگرانی‌های زیست محیطی و مخالفت‌های داخلی می‌تواند این رویا را با مانع روبه‌رو کند.
گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- حسین موسوی: آرژانتین با وعده مقررات حداقلی، انرژی فراوان و مشوق‌های مالیاتی به دنبال جذب سرمایه‌گذاری شرکت‌های بزرگ فناوری است؛ اما نگرانی‌های زیست محیطی و مخالفت‌های داخلی می‌تواند این رویا را با مانع روبه‌رو کند.
در حال حاضر مراکز داده به یکی از مناقشه برانگیزترین موضوعات جهان تبدیل شده‌اند؛ اما رئیس‌جمهوری آرژانتین قصد دارد تا جای ممکن از این مراکز در کشورش میزبانی کند.
در شرایطی که ساکنان و سیاست‌گذاران در ایالات متحده و اروپا به طور فزاینده‌ای در برابر توسعه تاسیسات مورد نیاز هوش مصنوعی مقاومت می‌کنند، خاویر میلی تلاش دارد آرژانتین را به پناهگاهی برای این صنعت تبدیل کند.
او با وعده مداخله حداقلی دولت، به دنبال جذب سرمایه‌گذاری خارجی است؛ سرمایه‌ای که اقتصاد بحران‌زده آرژانتین به شدت به آن نیاز دارد.
میلی، مانند متحد سیاسی خود دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، بارها تصاویر تولیدشده با هوش مصنوعی را در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرده است.
او حتی پیشنهاد داده شرکت‌هایی موسوم به «شرکت‌های غیر انسانی» ایجاد شوند که تمام فعالیت‌هایشان را عامل‌های هوش مصنوعی مدیریت کنند.
میلی ماه گذشته در اتاق بازرگانی آمریکا در واشنگتن گفت: «ما قصد نداریم هوش مصنوعی را تنظیم‌گری کنیم. می‌خواهیم آن را آزاد بگذاریم».
بررسی سوابق ملاقات‌ها که در اختیار آسوشیتد پرس قرار گرفته، از رفت و آمد مستمر چهره‌های صنعت فناوری به دیدار میلی و دستیارانش طی ماه‌های اخیر حکایت دارد.
پیترتیل، سرمایه گذار خطرپذیر، و نمایندگانی از اوپن ای آی، آمازون، گوگل، اوراکل و شرکت‌های فعال در حوزه مراکز داده از جمله این افراد بوده‌اند.
اسناد وزارت خارجه آرژانتین نیز نشان می‌دهد شرکت توسعه‌د هنده مراکز داده کروزو که در ساخت پردیس اصلی اوپن ای آی در تگزاس مشارکت داشته، امسال برای گفت‌وگو با مقام‌های انرژی آرژانتین درباره سرمایه‌گذاری‌هایی با حمایت دولت آمریکا درخواست ملاقات کرده است.
با این حال، امیدهای میلی فقط به سیاست‌های اقتصادی او وابسته نیست؛ جغرافیا نیز نقش مهمی در این برنامه دارد. پاتاگونیا، منطقه‌ای وسیع در جنوب آرژانتین، دشت‌های گسترده‌ای دارد که امکان ساخت مزارع بزرگ سرور را دور از مناطق مسکونی فراهم می‌کند.
آب و هوای سرد منطقه هزینه خنک سازی تجهیزات را کاهش می‌دهد و بادهای قدرتمند آن ظرفیت مناسبی برای تولید برق بادی ایجاد می‌کنند. علاوه بر این، منطقه واکا موئرتا یکی از بزرگ‌ترین ذخایر گاز شیل جهان را در خود جای داده است که می‌تواند سوخت نیروگاه‌ها را تامین کند.
مارتا زوتکوفسکا، مدیر توسعه بین‌المللی شرکت لهستانی گرین کپیتال، می‌گوید در مناطق پر جمعیت آمریکا و اروپا رقابت بر سر دسترسی به شبکه برق و نحوه تخصیص انرژی به شدت افزایش یافته است.
شرکت او قصد دارد مرکزی به ارزش سه میلیارد دلار در پاتاگونیا احداث کند و ظرفیت پردازشی آن را برای انجام محاسبات هوش مصنوعی به شرکت‌های بزرگ فناوری اجاره دهد؛ هر چند هنوز مشتری مشخصی برای این پروژه پیدا نکرده است.
او می‌گوید این شرکت پس از بررسی مناطق مختلف جهان، آرژانتین و به‌ویژه پاتاگونیا را از نظر تمام معیارهای مورد نظر، بهترین گزینه تشخیص داده است.
وعده‌های بزرگ پاتاگونیا برای هوش مصنوعی
برای صنعت انرژی آرژانتین نیز مراکز داده بازاری تازه و جذاب به شمار می‌روند. این صنعت در پی افزایش قیمت نفت در نتیجه جنگ ایران رونق گرفته است. پامپا انرژی، یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های برق و انرژی آرژانتین، اعلام کرده قصد دارد حجم عظیمی از برق تولیدشده با گاز را به یک مرکز داده در نزدیکی واکا موئرتا اختصاص دهد و اکنون به دنبال توسعه‌دهندگان این پروژه است.
روبن اتچبری، یکی از مقام‌های ارشد استان نئوکن در منطقه پاتاگونیا می‌گوید قرار گرفتن در انتهای جهان زمانی یک نقطه‌ضعف محسوب می‌شد، اما اکنون با افزایش هزینه‌ها و کمبود انرژی، سرمایه‌گذاران به این منطقه توجه نشان می‌دهند.
میلی برای متقاعد کردن شرکت‌هایی که نسبت به بی‌ثباتی اقتصادی دیرینه آرژانتین تردید دارند، طرحی تشویقی را دنبال می‌کند. بر اساس این پیشنهاد، نرخ مالیات بر درآمد شرکت‌ها برای پروژه‌هایی با ارزش حداقل یک میلیارد دلار در حوزه هوش مصنوعی و صنایع نوظهور، از ۲۵ درصد به ۱۵ درصد کاهش می‌یابد.
این طرح همچنان در انتظار تصویب مجلس سنای آرژانتین است. با این حال، هنوز مشخص نیست مردم آرژانتین چه سهمی از منافع این سرمایه‌گذاری‌ها خواهند داشت.
مراکز داده معمولا نیروی انسانی نسبتا کمی استخدام می‌کنند. از سوی دیگر، مشوق‌های پیشنهادی میلی شرکت‌ها را ملزم نمی‌کند بخشی از ظرفیت پردازشی خود را به مصرف‌کنندگان داخلی اختصاص دهند یا اطلاعات مربوط به میزان مصرف برق و آب را منتشر کنند.
آلان روچا وارسانی، پژوهشگر یک گروه محیط‌زیستی آرژانتینی به نام اوبسرا توریو پترولرو سور، معتقد است این مراکز برای تقویت حاکمیت فناوری آرژانتین طراحی نشده‌اند.
به گفته او، ظرفیت محاسباتی این تاسیسات در نهایت به هر نقطه‌ای از جهان که اوپن‌ای‌آی یا شرکت‌های دیگر نیازداشته باشند، صادر خواهد شد.
نقشه‌هایی که هنوز به بولدوزر نرسیده‌اند
با وجود تبلیغات گسترده میلی، آرژانتین همچنان از برخی کشورهای منطقه در رقابت برای تبدیل شدن به قطب مراکز داده عقب‌تر است. کشورهای همسایه نیز با تأکید بر زمین ارزان، انرژی تجدیدپذیر و توسعه ارتباطات فیبر نوری، در تلاش‌اند توجه غول‌های فناوری آمریکا را جلب کنند.
میلی معتقد است موضع آزادانه او در قبال هوش مصنوعی، در شرایطی که اتحادیه اروپا و شمار فزاینده‌ای از ایالت‌های آمریکا قوانین تازه‌ای برای این فناوری تصویب کرده‌اند، به آرژانتین مزیت رقابتی می‌دهد.
اما منتقدان هشدار می‌دهند استقرار هوش مصنوعی بدون چارچوب‌های حفاظتی می‌تواند خطراتی مانند نظارت گسترده بر شهروندان و حملات سایبری را به همراه داشته باشد.
نیکلاس وولوویک، استاد علوم کامپیوتر دانشگاه ملی کوردوبا، هشدار می‌دهد که نبود مقررات می‌تواند آرژانتین را به آزمایشگاهی برای فناوری‌های پرخطر تبدیل کند؛ درست مانند زمانی که شرکت‌ها برای آزمایش داروهای غیر متعارف به کشورهای در حال توسعه می‌روند، زیرا امکان انجام چنین آزمایش‌هایی را در کشورهای توسعه‌یافته ندارند.
احتمالا پاپ لئو چهاردهم نیز در سفر آینده خود به آرژانتین درباره چنین نگرانی‌هایی صحبت خواهد کرد.
او پیش‌تر نسبت به تهدیدهای هوش مصنوعی برای بشریت هشدار داده است. حتی برخی مقام‌های دولت میلی نیز اذعان دارند که مخالفت رئیس‌جمهوری با تنظیم‌گری، تدوین یک چارچوب حقوقی روشن را دشوار کرده است.
یکی از مقام‌های ارشد دولت که اجازه اظهارنظر رسمی نداشته، می‌گوید شرکت‌ها منتظرند آرژانتین قوانین مربوط به آموزش هوش مصنوعی با استفاده از آثار دارای حق نشر و انتقال اطلاعات شخصی به خارج از کشور را مشخص کند.
برخی سرمایه‌گذاران نیز تا سال آینده و برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری آرژانتین دست نگه داشته‌اند. نگرانی آن‌ها این است که در صورت شکست میلی، دولت بعدی اصلاحات بازار آزاد او را کنار بگذارد.
آندرس آربلتچه، دبیر هماهنگی کابینه استان چوبوت، می‌گوید یکی از چالش‌های اصلی این است که سرمایه‌گذاران خارجی اطمینان پیدا کنند آرژانتین تحت مدیریت احزاب سیاسی مختلف نیز همچنان مقصدی مناسب برای سرمایه‌گذاری خواهد بود.
مزارع گوسفند در همسایگی مزارع سرور
در مناطق دورافتاده استان چوبوت، زندگی روستاییان و دامداران سال‌ها حول محور نگهداری گله‌ها و پشم‌چینی می‌چرخیده است. اما صنعت پشم پس از دهه‌ها خشکسالی، چرای بیش از حد دام و افزایش هزینه‌های تولید با افول روبه‌رو شده است.
اکنون برخی دامداران به گزینه‌ای متفاوت برای کسب درآمد فکر می‌کنند: سوله‌هایی که به جای پشم و گوسفند، میزبان ردیف‌های سرورهای چشمک‌زن خواهند بود.
فرانسیسکو سائنس، مهندس کشاورزی و چهارمین نسل از یک خانواده دامدار، می‌گوید دامداران به‌دنبال راه‌های تازه‌ای برای افزایش درآمد خود هستند.
خانواده او یکی از ۱۴ مالک زمینی هستند که در مجموع ۱۳۰ هزار هکتار زمین، معادل حدود ۳۲۱ هزار جریب، را برای احداث مرکز داده پیشنهادی گرین کپیتال اجاره داده‌اند.
دامداران انتظار دارند پس از احداث این مجموعه عظیم نیز بتوانند در کنار آن به پرورش گوسفند ادامه دهند.
با این حال، ساخت این مرکز داده احتمالا تا حدود سال ۲۰۲۸ آغاز نخواهد شد.
بر اساس محاسبات آسوشیتدپرس، اگر این مجموعه پس از تکمیل به طور شبانه‌روزی و با حداکثر ظرفیت پیش‌بینی شده فعالیت کند، مصرف سالانه برق آن حدود ۲.۷ برابر کل مصرف برق شهر بوئنوس‌آیرس در سال ۲۰۲۵ خواهد بود.
گرین کپیتال وعده داده است تمام برق موردنیاز خود را از طریق توربین‌های بادی، مزارع خورشیدی و نیروگاه‌های گازی تامین کند تا فشار بیشتری بر شبکه برق شلوغ و محدود آرژانتین وارد نشود.
مقام‌های استانی امیدوارند این پروژه میلیاردها دلار سرمایه‌گذاری، مشاغل تخصصی و بازاری تازه برای فروش برق مازاد تولیدشده از انرژی باد ایجاد کند.
آربلتچه می‌گوید از نگاه آن‌ها این پروژه فقط منفعت دارد و قرار نیست چیزی از دست بدهند. اما برخی ساکنان شهر تروئل، واقع در نزدیکی محل پیشنهادی احداث مرکز داده، معتقدند اطلاعات کافی برای ارزیابی این وعده‌ها در اختیار ندارند.
مطالعات زیست محیطی همچنان ادامه دارد، مجوزهای لازم صادر نشده و شرکت هنوز مشخص نکرده است این مجموعه چه میزان آب مصرف خواهد کرد یا چه سهمی از برق مورد نیاز آن از سوخت گاز تأمین می‌شود.
کریستینا گیبون، ۴۶ ساله و از ساکنان منطقه، می‌گوید اطلاعات بسیار اندکی درباره این پروژه وجود دارد. او نگران است که مراکز داده منابع طبیعی منطقه را تهدید کنند و می‌پرسد آیا نسل‌های آینده نیز به آب کافی دسترسی خواهند داشت یا خیر.
مقاومت در برابر غول‌های فناوری
نگرانی‌هایی مانند نگرانی گیبون به شکل‌گیری موج گسترده‌تری از مخالفت‌ها با تلاش میلی برای جذب شرکت‌های بزرگ فناوری دامن زده است. گروهی کوچک از ساکنان تروئل در فضای مجازی و میدان اصلی شهر، با شعار «تروئل بدون مراکز داده» فعالیت اعتراضی خود را آغاز کرده‌اند.
در کنگره آرژانتین نیز مخالفان میلی در جلسه‌ای درباره منافع پیتر تیل، میلیاردر آمریکایی، در این کشور، رئیس‌جمهوری را به واگذاری منابع ملی متهم کردند.
نمایندگانمخالف همچنین دولت را وادار کرده‌اند بخش‌هایی از لایحه تسهیل محدودیت‌های مالکیت زمین توسط خارجی‌ها را حذف کند و طرح میلی برای واگذاری کنترل شرکت‌ها به عامل‌های هوش مصنوعی نیز با مانع روبه‌رو شده است.
با این حال، سائنس، دامدار آرژانتینی، این مخالفت‌ها را واکنشی آشنا در کشورش می‌داند. او می‌گوید هرگاه یک شرکت خارجی قصد سرمایه‌گذاری بزرگ در آرژانتین را دارد، گروهی از مردم بلافاصله با آن مخالفت می‌کنند و معتقدند خارجی‌ها برای تصاحب منابع کشور آمده‌اند.
او تاکید می‌کند که لزوما شرکت‌های بزرگ را بهترین گزینه نمی‌داند، اما وقتی وضعیت آرژانتین را با کشورهای دارای اقتصاد باثبات مقایسه می‌کند، به این نتیجه می‌رسد که کشورش به سرمایه‌گذاری خارجی نیاز دارد.
