شوک ماچادو به کاراکاس

ماچادو سال گذشته برای دریافت جایزه صلح نوبل خود در اسلو، ونزوئلا را ترک کرد و پس از چند ماه اقامت در واشنگتن، از ماه ژوئن در پاناماسیتی مستقر شده بود. بازگشت ماچادو به ونزوئلا، بزرگ‌ترین آزمون برای سیاست دولت ترامپ در قبال ونزوئلا و روابطی است که واشنگتن با دولت کاراکاس به رهبری «دلسی رودریگز»، معاون سابق رئیس‌جمهور، شکل داده است. دولت آمریکا بارها اعلام کرده که پس از دستگیری مادورو، رئیس‌جمهور سوسیالیست ونزوئلا، توسط نیروهای آمریکایی در ۳ ژانویه، خواهان یک دوره انتقال سیاسی است؛ اگرچه از ارائه یک جدول زمانی مشخص برای برگزاری انتخابات خودداری کرده است. با این حال، واشنگتن روابط محکمی با رودریگز برقرار کرده است؛ کسی که بخش منابع طبیعی کشور را به روی سرمایه‌گذاری ایالات متحده گشوده و توافق جنجالی واگذاری ۳۵درصد از سهام شرکتی که بخش عمده‌ای از ذخایر نفتی ونزوئلا را در کنترل دارد به پنتاگون، تایید کرده است. احتمال دارد ماچادو از حضور خود در کشور برای فشار جهت برگزاری انتخابات جدید استفاده کند؛ موضوعی که روند مذاکرات تحت رهبری آمریکا برای انتقال به دموکراسی را پیچیده می‌کند. اگر او توسط مقامات ونزوئلایی بازداشت یا تحت فشار قرار گیرد، دولت آمریکا در داخل با فشار سیاسی شدیدی برای مداخله به نفع او مواجه خواهد شد.

چند ساعت پس از دستگیری مادورو، دونالد ترامپ از رودریگز حمایت کرد تا ثروت عظیم نفتی و معدنی ونزوئلا را به روی سرمایه‌گذاری خارجی باز کند. او در کنفرانس مطبوعاتی ۳ژانویه گفت که ماچادو «هیچ حمایتی» در داخل کشور ندارد. ماچادو در جریان نخستین دیدارشان در ماه ژانویه، مدال جایزه نوبل خود را که ترامپ مدت‌ها در آرزوی آن بود، به او اهدا کرد. به نظر می‌رسید رئیس‌جمهور آمریکا از بازگشت ماچادو به ونزوئلا در روز یکشنبه غافلگیر شده است؛ چراکه به خبرنگاران گفت «از این موضوع خبر نداشته است.» ترامپ گفت: «او مدال نوبلش را به من داد، پس چطور می‌توانم چیز دیگری بگویم؟ امیدوارم سالم باشد، او زن بسیار محترمی است، اما ما در ونزوئلا واقعا خوب عمل می‌کنیم.» به گفته تیم ماچادو، او دست‌کم هفت تلاش ناموفق برای بازگشت به ونزوئلا داشته است؛ از جمله سه تلاش که ماه گذشته و در جریان دیدار ۲۲سپتامبر ترامپ و رودریگز در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک، ظرف ۲۴ساعت خنثی شد. ماچادو در اوایل این ماه به فایننشال تایمز گفته بود که این دولت رودریگز است که مانع بازگشت او می‌شود، نه واشنگتن.

ماچادو گفت: «بدیهی است که رژیم نمی‌خواهد من بازگردم. ایالات متحده درک می‌کند که حضور من در ونزوئلا سیگنال قوی از کارآمدی طرح انتقال قدرت خواهد بود.» ماچادو همچنان محبوب‌ترین سیاستمدار کشور باقی مانده است. نظرسنجی ماه سپتامبر توسط گروه بومی «مگه‌آنالیسیس» نشان داد که او در یک انتخابات ۶۱.۲درصد از آرا را در برابر ۳.۱درصد رودریگز به‌دست خواهد آورد. «دیوید اسمولانسکی»، از چهره‌های اپوزیسیون ونزوئلا و مشاور سیاست خارجی ماچادو گفت که بازگشت او «گامی بزرگ به سوی انتقال دموکراتیک و برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری آزاد، عادلانه و قابل راستی‌آزمایی در آینده نزدیک» است. بازگشت ماچادو در میان مذاکرات میان دولت و جناح دیگری از اپوزیسیون صورت می‌گیرد که دور سوم آن هفته گذشته با توافقی برای لغو ممنوعیت‌های سیاسی، از جمله ممنوعیت تصدی مسوولیت‌های دولتی برای ماچادو، به پایان رسید. ماچادو پیش از خروج از ونزوئلا، از اوت ۲۰۲۴ (زمانی که مادورو در پی انتخابات مورد مناقشه دست به سرکوب مخالفان زد) در اختفا زندگی می‌کرد.