زلزله سیاسی در بالکان
دنیایاقتصاد: انتخابات زودهنگام پارلمانی صربستان دیروز یکشنبه ۲۵اکتبر (۳ آبان) صحنه رویارویی الکساندر ووچیچ با جنبش دانشجویی این کشور بود. ووچیچ که بیش از یک دهه قدرت را در قبضه خود داشته، این بار در مقابل جنبشی قرار گرفت که از دل خشم عمومی نسبت به فساد متولد شده است. نتایج اولیه انتخابات صبح امروز دوشنبه در دسترس است؛ اما نتیجه نهایی شمارش آرا هرچه باشد، این انتخابات الگویی را که ووچیچ سالها با تکیه بر آن در قدرت مانده، در برابر آزمونی جدی قرار داده است.
به گزارش الجزیره، فرمان برگزاری این انتخابات زودهنگام در ماه گذشته میلادی یعنی سپتامبر و پس از نزدیک به ۲سال اعتراضات مستمر به رهبری دانشجویان صادر شد. جرقه اولیه این جنبش در سال۲۰۲۴ و پس از فروریختن سایبان ایستگاه راهآهن در شهر نوویساد زده شد که به مرگ ۱۶نفر انجامید. شکست احتمالی ووچیچ در این کارزار، چرخشی عمیق در فضای سیاسی این کشور ۶میلیون نفری منطقه بالکان رقم خواهد زد و یادآور شکست ویکتور اوربان، نخستوزیر پیشین مجارستان در انتخابات ماه آوریل خواهد بود.
با این حال، ووچیچ که در ماه سپتامبر از مقام ریاستجمهوری استعفا داد تا بار دیگر برای کرسی نخستوزیری خیز بردارد، بهعنوان نامزدی قدرتمند و مستقر پا به میدان رقابت گذاشت. در عرصه سیاست خارجی، ووچیچ روابط نزدیکی با چین بهعنوان یک سرمایهگذار بزرگ و روسیه بهعنوان متحد سنتی و تامینکننده اصلی گاز صربستان برقرار کرده و همزمان درهای پیوستن به اتحادیه اروپا را نیز باز نگه داشته است. البته روابط بلگراد با بروکسل در سالهای اخیر با تنش و فرسایش همراه بوده است.در سوی دیگر میدان، فهرست انتخاباتی دانشجویان به رهبری ایلیا سردانوویچ، پزشک متخصص قلب، با معرفی ۲۵۰ نامزد عمدتا ناشناخته وارد رقابت شد. محور اصلی تبلیغات این جریان بر ریشهکنی فساد مالی، احیای حاکمیت قانون و بهبود نظام آموزشی متمرکز بود. نظرسنجیهای پیش از انتخابات نیز از رقابتی بسیار نزدیک حکایت داشتند. درحالیکه نظرسنجی موسسه ایپسوس در روز پنجشنبه ۲۲ اکتبر (۳۰ مهر) سهم حزب حاکم را ۴۷درصد و سهم دانشجویان را ۴۰درصد برآورد کرده بود، برخی دیگر از نظرسنجیها از پیشتازی فهرست دانشجویان خبر میدادند.