تست دیپلماسی در کرملین
دنیای‌اقتصاد: استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دولت دونالد ترامپ، صبح دیروز چهارشنبه در سن‌پترزبورگ با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، دیدار و گفت‌وگو کرد. هدف اصلی این مذاکرات سه‌ساعته، پیشبرد طرح‌های پیشنهادی برای پایان دادن به جنگ اوکراین و هموار کردن مسیر دستیابی به مذاکراتی فراگیرتر بود. یک مقام آمریکایی به سی‌ان‌ان گفت ویتکاف برای «محک زدن» این موضوع به روسیه رفته که آیا یک طرح صلح جدید می‌تواند مبنای مذاکرات صلح قرار گیرد. این دیدار بلافاصله پس از سفر ویتکاف به نروژ و نشست سه‌شنبه او با ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین صورت گرفت.
به گزارش سی‌ان‌ان، فرستاده آمریکا در ابتدای این نشست با اشاره به اینکه بررسی نتایج «سازنده» نشست اسلو در دستور کار است، از وجود میزانی پویایی در روند دیپلماتیک سخن گفت و ابراز امیدواری کرد که این دیدار گامی رو به جلو در مسیر صلح باشد. او از رئیس‌جمهور روسیه با اصرار خواست از سرگیری مذاکرات سه‌جانبه میان مسکو، واشنگتن و کی‌یف را برای بحث درباره موضوعات فنی بررسی کند. با وجود لحن خوش‌بینانه نمایندگان واشنگتن، هنوز نشانه‌ای از عقب‌نشینی روسیه از مواضع حداکثری خود دیده نمی‌شود. مسکو پیش‌تر خواستار واگذاری کامل منطقه دونباس (که اکنون بیشتر آن در اشغال روسیه است)، کاهش چشم‌گیر ارتش اوکراین و تعهد کی‌یف به اینکه هرگز به ناتو نپیوندد شده بود؛ شروطی که معادل پیروزی تقریبا کامل است.
در جریان این مذاکرات، پوتین تمایل خود را برای احیای همکاری‌های اقتصادی با ایالات متحده و همچنین بررسی امکان برگزاری نشستی مشترک با چین درباره موضوع اوکراین ابراز کرد. این رویکرد پس از اقدامات اخیر دولت ترامپ در زمینه تعلیق برخی تحریم‌های روسیه و توافق بر سر صادرات گازوئیل مطرح می‌شود. یکی از نتایج کلیدی دیدار آن بود که ویتکاف اعلام کرد روسیه استیون هابارد، تبعه ۷۴ساله آمریکایی، را که بیش از چهار سال در روسیه زندانی بود، آزاد کرده است.
در این دیدار طیف گسترده‌ای از موضوعات از جمله صادرات احتمالی کود شیمیایی روسیه به آمریکا و آزادی هابارد بررسی شد. نشست سپس پشت درهای بسته ادامه یافت. جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، که در این روند نقش دارد، به‌دلیل ابتلا به آنفلوآنزا به شکل مجازی در جلسه حضور داشت.
یک مقام آمریکایی پیش‌تر به سی‌ان‌ان گفته بود که در مذاکرات نروژ «پیشرفت معناداری» حاصل شده است؛ اوکراین ایده‌ها و پیشنهادهای تازه‌ای ارائه کرده که به‌تفصیل بررسی شده و دو طرف اکنون درباره مراحل بعدی «هم‌سویی قوی» دارند. به گفته او، این گفت‌وگوها عناصر کلیدی یک چارچوب صلح جامع را دربرمی‌گرفت: تضمین‌های امنیتی بلندمدت برای اوکراین، طرح رونق اقتصادی پس از جنگ و معماری امنیتی گسترده‌تر اروپا برای ایجاد ثبات پایدار. با این حال، اوکراین و متحدانش بار دیگر بر خطوط قرمز کی‌یف برای هرگونه مذاکرات صلح تاکید کردند: تضمین‌های امنیتی آینده برای جلوگیری از حمله دوباره روسیه و رد هرگونه درخواست برای واگذاری سرزمین.
زلنسکی سه‌شنبه گفته بود اوکراین ایده‌های روشنی برای رسیدن به صلح دارد، در این مسیر با شرکای اروپایی‌اش متحد است و می‌خواهد آمریکایی‌ها این ایده‌ها را به روس‌ها برسانند. او چهارشنبه ضمن تاکید بر اینکه چیزهای زیادی به این بستگی دارد که آمریکا امروز از روسیه حرفی تازه درباره صلح، نه ادامه جنگ، بشنود، از طرح مذاکرات سه‌جانبه با حضور ترامپ، پوتین و خودش حمایت کرد؛ اما گفت این روند «با حضور اروپایی‌ها بهتر» خواهد بود. کرملین پیش‌تر ایده مذاکرات سه‌جانبه را رد کرده بود؛ تنها استثنا، دعوت قبلی از زلنسکی برای سفر به مسکو بود که طرف‌های دیگر آن را غیرعملی می‌دانند. زلنسکی در گفت‌وگو با فاکس‌نیوز، ضمن اعلام آمادگی برای مذاکره در هر قالب و درباره هر موضوعی، با ابراز بی‌میلی نسبت به احتمال گفت‌وگوهای سه‌جانبه میان واشنگتن، مسکو و پکن تاکید کرد که هیچ تصمیمی نباید بدون حضور خود اوکراین اتخاذ شود.
در سوی دیگر، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، سه‌شنبه لحنی کمتر خوش‌بینانه داشت و تاکید کرد مسکو خواهد دید ویتکاف چه چیزی با خود آورده، اما امتیازی سیاسی نخواهد داد. به گفته او (به نقل از رسانه دولتی روسیه، تاس)، واشنگتن در بهترین حالت یک رقیب باقی می‌ماند و مسکو انتظار معجزه ندارد.
