طالبان چگونه بحران پناهجویان را به اهرم فشاری علیه اروپا تبدیل کرد؟
عقب‌نشینی خاموش چشم‌آبی‌ها در برابر حکومت کابل
«الیان پلتیه» و «جیم تنکرسلی» در گزارش دیروز دوشنبه در نیویورک‌تایمز نوشتند، در نشستی که اواخر ژوئن در بروکسل برگزار شد، بیش از ۲۰مقام اروپایی با ۵نماینده طالبان دیدار کردند تا درباره اخراج پناهجویان گفت‌وگو کنند؛ دیداری که تابوی گفت‌وگو با این گروه در خاک اتحادیه اروپا را شکست. افغانستان سال‌هاست یکی از منابع اصلی مهاجرت غیرقانونی به اروپا بوده است. دولت‌های اروپایی طرف گفت‌وگو با طالبان اصرار دارند که این مذاکرات صرفا «فنی» و محدود به موضوع اخراج‌هاست. با این حال، بسیاری از گروه‌های حقوق بشری می‌گویند کارزار اخراج پناهجویان، خطراتی را که افغان‌ها در کشور خود با آن مواجه می‌شوند، نادیده می‌گیرد.
به رسمیت شناختن کامل دیپلماتیک طالبان همچنان یک تابوست؛ روسیه تنها کشوری در جهان است که حکومت این گروه را به طور رسمی به رسمیت شناخته است. اما طالبان تعامل مداوم در موضوع اخراج پناهجویان را راهی برای پذیرش حاکمیت خود (پنج‌سال پس از بازگشت به قدرت) می‌بینند. آلمان به نمایندگان طالبان اجازه داده در نمایندگی‌های دیپلماتیک افغانستان در برلین و بن فعالیت کنند. آلمان که دولتش تحت رهبری یک صدراعظم راست میانه برای عمل به وعده‌های خود مبنی بر اخراج قاطعانه مهاجران دارای سوءپیشینه تلاش می‌کند، پیشتاز جریان اخراج افغان‌ها بوده است. بیش از ۵۰۰هزار افغان در آلمان زندگی می‌کنند که اکثریت قاطع آنها مهاجران قانونی هستند، اما ۲۰درصد از جویندگان پناهندگی در این کشور را افغان‌ها تشکیل می‌دهند.فرانسه نیز در حال بررسی اقدامی مشابه در پاریس است.
طالبان در حال بهره‌برداری از این دست برتر هستند. آنها از دولت‌های اروپایی خواسته‌اند دسترسی گسترده‌تری به سفارتخانه‌ها و کنسولگری‌های افغانستان در سراسر اروپا داشته باشند و کمک‌های مالی برای ادغام مجدد اخراج‌شدگان دریافت کنند. آنها همچنین خواستار کمک‌های اقتصادی گسترده‌تر هستند. به گفته سه دیپلمات، بریتانیا نیز که مقاماتش رفت‌وآمدهای منظمی به کابل دارند، تحولات اتحادیه اروپا را به دقت زیر نظر دارد. طبق گفته طالبان و ۲دیپلمات دیگر، چند کشور اروپایی دیگر نیز در حال بررسی انعقاد توافقات مستقیم با طالبان هستند. ایالات متحده نیز اتباع افغان را به کشورهای ثالث اخراج کرده و برخی افغان‌های بلاتکلیف در پایگاه نظامی سابق آمریکا در قطر را برای بازگشت داوطلبانه تحت فشار گذاشته است، اما تاکنون افغان‌ها را به‌صورت علنی به کشورشان بازنگردانده است.
دیپلمات‌های اروپایی به‌طور منظم با مقامات طالبان در دوحه و استانبول دیدار می‌کنند؛ اما تابوی برگزاری گفت‌وگو با طالبان در خاک اتحادیه اروپا در ۲۳ژوئن شکسته شد. پنج مقام طالبان که از استانبول به بروکسل پرواز کرده بودند، توسط پلیس لباس‌شخصی بلژیک با ون‌های مشکی به هتلی در نزدیکی فرودگاه بین‌المللی هدایت شدند؛ جایی که بیش از ۲۰مقام اروپایی منتظر آنان بودند. افشای خبر این سفر موجی از اعتراضات را میان گروه‌های حقوق بشری و سیاستمداران اروپایی برانگیخت؛ به‌طوری‌که محل برگزاری نشست تا چند ساعت پیش از آغاز، مخفی نگه داشته شد.
