یخهای رابطه ونزوئلا و اسرائیل به تدریج در حال آب شدن است
دیپلماسی محتاطانه کاراکاس
«رینا باسیست» و «آدام لوسنت» در گزارش دیروز شنبه در المانیتور نوشتند، دو طرف جامعه یهودیان ونزوئلا را «پل تاریخی مهمی از دوستی» توصیف کرده و افزودند که «به همکاریهای فنی دوجانبه خود که ناشی از واکنش اضطراری و تلاشهای بازسازی پس از زلزله دوقلو» در ماه ژوئن است، ادامه خواهند داد. ونزوئلا اندکی پس از شکلگیری دولت یهود در سال۱۹۴۸، اسرائیل را به رسمیت شناخت. روابط دوجانبه در دهههای بعد عمیقتر شد و در سفر سال۱۹۹۵ شیمون پرز، وزیر امور خارجه وقت اسرائیل، به کاراکاس به اوج خود رسید. روابط دوجانبه پس از روی کار آمدن چاوز در سال۱۹۹۹ تغییر کرد. چاوز با رد آنچه امپریالیسم آمریکا مینامید، از اسرائیل فاصله گرفت و در عین حال روابط خود را با محور مقاومت تقویت کرد. چاوز به شدت از عملیات اسرائیل در کرانه باختری، غزه و لبنان انتقاد و گاهی اقدامات نظامی اسرائیل را با اقدامات آلمان نازی مقایسه میکرد. او در سال۲۰۰۹ اندکی پس از شروع عملیات اسرائیل علیه حماس در غزه، روابط خود را با این رژیم قطع کرد.
طبق دادههای ارائهشده در سال ۲۰۱۰ توسط فدراسیون جوامع یهودی در ونزوئلا، تعداد یهودیان در این کشور در طول ۱۰سال اول قدرت چاوز به نصف کاهش یافت؛ یعنی از ۱۸هزار نفر در سال۲۰۰۰ به ۹هزار نفر در یک دهه بعد. پس از مرگ چاوز در سال۲۰۱۳، روابط دو طرف اندکی تغییر کرد. نیکولاس مادورو، رئیسجمهور جدید، در سال۲۰۱۷ گفت که میخواهد روابط دیپلماتیک را از سر بگیرد، هرچند این اتفاق نیفتاد. با این حال، دستگیری مادورو در ژانویه توسط ایالات متحده، راه را برای تغییر در روابط اسرائیل و ونزوئلا هموار کرد. «بنی میلر»، استاد روابط بینالملل در دانشگاه حیفا، به المانیتور گفت: «ونزوئلا مطمئنا در مورد روابط خارجیاش دیگر یک کشور مستقل نیست.» او استدلال کرد که دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت ونزوئلا، باید از واشنگتن، از جمله در مورد اسرائیل، پیروی کند.
وزارت امور خارجه اسرائیل و فرماندهی جبهه داخلی ارتش، پس از زلزلههای ویرانگر ۲۴ ژوئن، کمکهای بشردوستانه و فنی را به ونزوئلا اعزام کردند تا در عملیات جستوجو و نجات و ارزیابیهای مهندسی کمک کنند. رودریگز رسما از این هیات در کاراکاس استقبال و آشکارا از کمکهای اسرائیل قدردانی کرد. یکی از منابع دیپلماتیک که نخواست نامش فاش شود، به المانیتور گفت: «زلزله تعاملات غیرسیاسی بین دو طرف ایجاد کرد.» به گفته منابع دیپلماتیک، اسرائیل به جای پیگیری عادیسازی کامل روابط، رویکردی تدریجی را برگزیده است. در حال حاضر، تمرکز بر ادامه کمک به قربانیان زلزله، احیای خدمات کنسولی که مدتها قطع شده و حفظ روابط با جامعه یهودیان ونزوئلا است.
منابع افزودند که اسرائیل روابط کامل کنسولی خود را از سر نخواهد گرفت و در کاراکاس کنسولگری افتتاح نمیکند، اما سازوکاری را برای ارائه خدمات کنسولی موردی (مقطعی) ایجاد خواهد کرد؛ احتمالا به این صورت که یک تیم کنسولی هر سه ماه یکبار از یکی از سفارتخانههای نزدیک اسرائیل، از ونزوئلا بازدید میکند. «کنت رامیرز»، رئیس اندیشکده مستقل شورای روابط خارجی ونزوئلا، گفت که تصمیم ونزوئلا برای پیشبرد روابط با اسرائیل، پاسخی عملی به زلزله ویرانگری بود که بیش از ۶۳۰۰ نفر را کشت. رامیرز، که استاد دانشگاه مرکزی ونزوئلا نیز هست، به المانیتور گفت: «ونزوئلا برای رسیدگی به این وضعیت اضطراری در کوتاهمدت، باید درهای کشور را به روی بازیگران زیادی باز میکرد.» رامیرز افزود ونزوئلا پس از «قیمومیت» ایالات متحده، در حال سازماندهی مجدد سیاست خارجی خود است، اما آگاه است که پیشرفت در روابط محدودیتهایی دارد.
رامیرز گفت که اگرچه ونزوئلا روابط خود را با ایران قطع نکرده است، اما در پاسخ به نفوذ دولت ترامپ، در حال «فاصله گرفتن» از جمهوری اسلامی و نزدیکتر شدن به اسرائیل است. او گفت: «رودریگز میداند که نتانیاهو رابطه مهمی با ترامپ دارد و این میتواند به رابطه خودش با ترامپ کمک کند.» میلر گفت که تغییر سیاست ونزوئلا همچنین نشاندهنده یک روند منطقهای گستردهتر است؛ بهطوریکه چندین دولت آمریکای لاتین درحالیکه دولتهای راستگرا روابط خود را با واشنگتن تقویت میکنند، به اسرائیل نزدیکتر میشوند. در ماه ژوئیه، «آبلاردو د لا اسپریلا»، رئیسجمهور تازه منتخب کلمبیا، از احیای روابط کشورش با اسرائیل و قصد خود برای افتتاح سفارت در اورشلیم خبر داد. در ۱۰ آگوست، بوگوتا حاکمیت اسرائیل بر ارتفاعات جولان اشغالی را به رسمیت شناخت.
