خشکسالی چگونه شریانهای اقتصادی اروپا را خشک کرد؟
صورتحساب سنگین تغییرات اقلیمی برای قاره سبز
به گفته دانشمندان، اروپا سریعتر از هر قاره دیگری در حال گرم شدن است. کاهش سطح آب رودخانههای مهم تجاری مانند راین و دانوب تردد کشتیها را مختل کرده و همزمان به دلیل گرم شدن بیش از حد آب رودخانهها چندین رآکتور هستهای مجبور به کاهش یا توقف تولید شدهاند. در بخش کشاورزی نیز محصولات آسیب جدی دیدهاند و تلفات انسانی ناشی از گرما تنها در آلمان از مرز ده هزار نفر گذشته است.
تبعات اقتصادی این بحران بسیار فراتر از اختلالات مقطعی است. بر اساس برآوردهای شرکت بیمه آلیانتس، زیانهای ناشی از موج گرما میتواند رشد اقتصادی کشورهای آسیبپذیری مانند اسپانیا، فرانسه و ایتالیا را تا سال۲۰۳۰ بین پنج تا هفتدرصد کاهش دهد. اختلال در کشتیرانی رودخانه راین به تنهایی میتواند تولید ناخالص داخلی آلمان را در سال جاری به گفته موسسه مالی ING حدود ۰.۰۳درصد کاهش دهد. با توجه به پیشبینی رشد تنها یکدرصدی منطقه یورو در سال جاری، حتی چنین کاهشهای کوچکی نیز ضربه اقتصادی سنگینی محسوب میشوند. آنچه سال ۲۰۲۶ را از منظر اقتصادی نگرانکنندهتر میکند وقوع همزمان چندین رویداد حاد است. تحقیقات نشان میدهد که پیامدهای اقتصادی این بلایا نه تنها پس از پایان موج گرما محو نمیشوند، بلکه به دلیل ایجاد یک واکنش زنجیرهای در سالهای بعد تشدید خواهند شد.
به گزارش مدرن دیپلماسی، این شرایط چشمانداز تورم اروپا را نیز تیرهوتار کرده است. افت تولیدات کشاورزی و دشواری در جابهجایی کالا قیمت مواد غذایی و هزینههای ترابری را افزایش داده و دردسر تازهای برای بانک مرکزی اروپا ایجاد کرده است چرا که سیاستهای پولی قادر به حل مستقیم تورم ناشی از شوکهای اقلیمی نیستند. همزمان اقتصاد کشورهای جنوب اروپا که به شدت به گردشگری تابستانی وابستهاند با خطر جدی مواجه است. گرمای طاقتفرسا در حال تغییر نقشه گردشگری است و مسافران را به سمت کشورهای خنکتر در شمال اروپا سوق میدهد که این امر میتواند شکافهای اقتصادی در قاره سبز را عمیقتر کند.
در نهایت این بحران به یک چالش بزرگ مالی و بودجهای برای دولتها تبدیل شده است. از یکسو درآمدهای مالیاتی به دلیل افت تولید کاهش مییابد و از سوی دیگر نیاز به هزینهکرد برای واکنشهای اضطراری و ارتقای زیرساختها به شدت احساس میشود. این در حالی است که دولتهای اروپایی همزمان برای افزایش بودجه دفاعی و تسریع گذار به انرژیهای پاک نیز تحت فشار هستند. این فشار مضاعف به ویژه برای کشورهایی که با بدهی عمومی بالایی دستوپنجه نرم میکنند میتواند به افزایش استقراض و مداخله بیشتر بانک مرکزی اروپا برای جلوگیری از سقوط بازارهای مالی منجر شود. تابستان امسال ثابت کرد که تغییرات اقلیمی یک مساله امنیت اقتصادی است و هرچند سازگاری با این شرایط هزینه زیادی دارد اما تداوم بیتفاوتی و اتکا به واکنشهای مقطعی به مراتب پرهزینهتر خواهد بود.