فضای سیاسی اسرائیل از «مشت و باتوم» به سمت «چاقو و اسلحه» در حرکت است
تلآویو روی باروت خشونت سیاسی
نظرسنجی یک موسسه تحقیقاتی (INSS) نشان میدهد که ۳۹درصد از یهودیان، «درگیریهای شدید میانگروهی» را بزرگترین خطرات پیش روی اسرائیل میدانند. «یووال ایلون»، پژوهشگر این مرکز، هشدار میدهد که فضای سیاسی امروز حتی از زمان ترور اسحاق رابین در سال۱۹۹۵ مسمومتر شده و سیر تحول خشونت از «مشت و باتوم» به سمت «چاقو و اسلحه» در حال حرکت است. منتقدان و احزاب اپوزیسیون، بنیامین نتانیاهو و ائتلاف راستگرای افراطی او را مسوول اصلی این وضعیت میدانند. حضور چهرههای جنجالی مانند ایتامار بنگویر (وزیر امنیت داخلی با سابقه محکومیت در نژادپرستی) و حمایت از اعتراضات خشن حریدیها علیه سربازی، از دلایل اصلی تشدید شکافها عنوان میشود. «یوسی کلینهالوی»، تحلیلگر اسرائیلی، نتانیاهو را متهم میکند که «تبدیل شکافهای اجتماعی به استراتژی سیاسی» را به ابزار بقای خود بدل کرده است.
در مقابل، حامیان نتانیاهو هم اپوزیسیون و معترضان را به ایجاد آشوبهای خیابانی، تضعیف ارتش و حتی طراحی نقشه ترور نتانیاهو متهم کرده و معتقدند جناح چپ با ابزار دادگاه و رسانه به دنبال سلب قدرت از کابینه است. رهبران اپوزیسیون (مانند گادی آیزنکوت، نفتالی بنت و یایر لاپید) وعده دادهاند که در صورت پیروزی، با اصلاحات ساختاری شامل تعیین محدودیت دوره نخستوزیری، تدوین قانون اساسی و پایان دادن به خویشاوندسالاری، «قواعد بازی» را تغییر دهند. با این حال، «گیدئون راهات»، استاد علوم سیاسی، هشدار میدهد که احزاب کنونی بر پایه «شخصیتمحوری» (موافق یا مخالف نتانیاهو) شکل گرفتهاند.
حتی در صورت پیروزی اپوزیسیون، عبور از بحران آسان نخواهد بود. تصویب قانون لغو معافیت سربازی برای حریدیها (یهودیان ارتدوکس) قطعا به درگیریهای خیابانی گسترده و طولانیمدت دامن خواهد زد. از سوی دیگر، ناامیدی میان یهودیان باعث شده تا بر اساس نظرسنجیها، ۱۷درصد از عامه یهودیان (از جمله ۴۱ درصد از طیف چپ) اعلام کنند که در صورت پیروزی طرف مقابل، مهاجرت از اسرائیل را در نظر خواهند گرفت. اسرائیل در نقطهای بحرانی قرار دارد؛ جایی که رقبای سیاسی دیگر نه به عنوان رقیب ایدئولوژیک، بلکه بهعنوان «دشمن» دیده میشوند. تحلیلگران هشدار میدهند اگر اسرائیل از ترور رابین درس نگیرد، فروپاشی داخلی دور از ذهن نخواهد بود.