برکناری وزیر دفاع اوکراین موجب اعتراضات خیابانی شد؛
پسلرزههای عزل معمار جنگ پهپادی
«کاساندرا وینوگراد» و «اندرو کرامر» در گزارشی برای نیویورکتایمز نوشتند، فدوروف که ۶ماه پیش منصوب شد، جوانترین وزیر دفاع اوکراین بود. انتصاب فدوروف مهر تایید زلنسکی بر دیدگاه مبتنی بر فناوری این وزیر جوان تلقی میشد. گزارشگران نیویورکتایمز بر این باورند که اوکراین در هفتههای اخیر شاهد موجی از خوشبینی بوده است؛ خوشبینیای که فدوروف به ایجاد آن کمک کرده بود. دوران تصدی او با حملات موفق پهپادی دوربرد همراه بود که پالایشگاهها و سایر زیرساختها را در روسیه و همچنین در شبه جزیره کریمه هدف قرار داده بودند. فدوروف روابط خود را با مدیران «سیلیکون ولی» که به تحول جنگ در میدانهای نبرد اوکراین علاقهمند بودند، حفظ کرده بود. او بارها با «الکس کارپ»، مدیر اجرایی شرکت داده و تجزیه و تحلیل پالانتیر، ملاقات کرد و امسال بهخاطر متقاعد کردن «ایلان ماسک» برای قطع دسترسی روسیه به سرویس اینترنت ماهوارهای استارلینک و کور کردن پهپادهای روسی برای مدتی، مورد تقدیر قرار گرفت.
اما فدوروف در دوران تصدی خود با ژنرالهای نظامی باتجربه که جنبههایی از دیدگاه «جنگ روباتیک» او را خیالی میدانستند و از نیاز مداوم به استقرار پیادهنظام دفاع میکردند، درگیر شد. فدوروف همچنین پیمانکاران دفاعی مستقر را با برنامههایی که کسبوکارهایشان را تهدید میکرد، خشمگین کرد، مانند برنامهای که به سربازان اجازه میداد سلاحهای خود را از وبسایت « Brave۱ Market»، ملقب به «آمازون سلاحها»، خریداری کنند. فدوروف پیش از این وزارتخانهای را رهبری میکرد که بر ابتکارات دولت الکترونیک متمرکز بود و سالها نزدیکترین مشاور زلنسکی در زمینه فناوری بود.
فدوروف حتی پیش از آنکه هدایت وزارت دفاع را بر عهده بگیرد، از حامیان نوآوریهای نظامی بود. او با اختصاص دادن امتیاز برای انهدام تانکها، هویتزرها یا پیادهنظام دشمن، جنگ را برای تیمهای پهپادی به شکل بازی درآورد؛ برنامهای که با استقبال زیادی در ارتش روبهرو شد. فدوروف مدتها برجستهترین طرفدار جنگ با پهپادها و رباتها در اوکراین بود و برکناری او پرسشهایی را در مورد آینده استراتژی «نوآوری محور» اوکراین برای مقابله با ارتش بسیار بزرگتر روسیه مطرح میکند. پارلمان که باید هر وزیر دفاع جدیدی را تایید کند، رأیگیری در مورد جایگزینی فدوروف را در روز پنجشنبه به تعویق انداخت. به نظر میرسد که ژنرال یوهن خمارا، رئیس سازمان اطلاعات داخلی اوکراین، یکی از چهرههایی است که نامش به عنوان سرپرست وزارت دفاع مطرح است.
ولودیمیر فسنکو، رئیس مرکز مطالعات سیاسی پنتا، یک اندیشکده مستقل مستقر در کی یف، گفت: «زلنسکی میخواهد تنها ستاره باشد.» فسنکو گفت، فدوروف همچنین در اپوزیسیون سیاسی حامیانی داشت که زلنسکی احتمالا آن را تهدیدی میدانست. ولودیمیر آریف، عضو پارلمان از حزب مخالف «همبستگی اروپا»، گفت که قصد داشته در صورت نامزدی مجدد فدوروف بهعنوان وزیر دفاع، به او رای دهد. او گفت که فدوروف توسط «افراد فاسدی که میخواهند سود قراردادهای دفاعی را برای خود نگه دارند» کنار گذاشته شده است. «وینوگراد- کرامر» همچنین نوشتند که سرهی کورتسکی، مدیر اجرایی سابق شرکت ملی نفت و گاز اوکراین، نیز بهعنوان نامزد احتمالی نخستوزیری مطرح است. متحدان زلنسکی گفتند که انتخاب یک متخصص انرژی، منعکسکننده چالشهایی است که اوکراین در زمستان پیش رو برای روشن نگه داشتن چراغها و گرم نگه داشتن آپارتمانها با آن مواجه خواهد بود.
به هر روی، تنها در یک هفته و نیم گذشته، گزارش شده است که اوکراین ۱۱۶ کشتی را در دریاهای سیاه و آزوف هدف قرار داده است. گزارشگران نیویورک تایمز بر این باورند که اوکراین بار دیگر در یک بحران سیاسی فرو رفته است که مهمترین شکاف رهبری از زمان اخراج فرمانده قبلی، والری زالوژنی توسط زلنسکی در سال ۲۰۲۴ است. زالوژنی با رئیسجمهور بر سر سیاستهای بسیج نیرو اختلافنظر داشت. این بار، شکاف رهبری، نسلی را در مقابل نسل دیگر قرار میدهد و پرسشهایی را مطرح میکند در مورد اینکه اوکراین، با شهرت خود برای نوآوری نظامی، تا چه حد از راهحلهای پیشرفتهای که فدوروف تجسم آن بوده است، استقبال میکند.
فدروف در اظهارات خود گفت: در ارتش اوکراین، «اگر موفق شوید، به یک ستاره تبدیل میشوید و سپس به بنبست میرسید» زیرا ژنرالهای کوتهبین با حسادت مانع ظهور گروه جدیدی از فرماندهان آزمودهشده در نبرد و استراتژیستهای دیجیتال میشوند. او آشکارا خواستار استعفای فرمانده کل قوا، ژنرال اولکساندر سیرسکی، شد. زلنسکی اختلاف بین ژنرال سیرسکی و فدوروف را دلیل برکناری وزیر دفاع عنوان کرد. زلنسکی در بیانیهای که در تلگرام منتشر شد، گفت که «بسیار دوست دارد شاهد وحدت» بین وزیر دفاع و ژنرال باشد. وی افزود: «اما وضعیت همین است که هست. در چنین شرایطی، من باید یکی از طرفین را انتخاب کنم، زیرا بدون من آنها پشت میز مذاکره نمینشینند.» فدوروف، ژنرال سیرسکی، یک ژنرال سرسخت و قدیمی که بهدلیل تلفات زیاد در میان سربازان پیاده نظام، لقب «قصاب» را به دست آورده بود، به کوتهبینی استراتژیک متهم کرد.
سرهنگ پاولو یلیزاروف، معاون فرمانده نیروی هوایی، در اعتراض به برکناری فدوروف استعفای خود را ارائه داد. او در پستی در شبکههای اجتماعی نوشت: «من معتقدم برکناری فدوروف ضربه بزرگی به دفاع کشور است.» ژنرال میخائیلو دراپاتی، فرمانده نیروهای مشترک، سمتی که مسوول هماهنگی بین شاخههای ارتش و سایر سرویسهای امنیتی است، بیانیهای در حمایت از فدوروف صادر کرد. او نوشت: «سکوت از ارتش محافظت نمیکند، بلکه فقط اجازه میدهد اشتباهات انباشته شوند.» «مکس هاندر» و «دن پلشوک» نیز در گزارشی برای رویترز نوشتند، در کییف، بیش از ۱۰۰۰ معترض در بیرون دفتر زلنسکی تجمع کردند و شعار «شرم!» سر دادند و پلاکاردهایی با عباراتی مانند «برای چه؟» و «روسها جشن میگیرند» حمل میکردند. یک معترض میگفت: «ما طرفدار ارتقا هستیم نه تنزل رتبه». برخی معترضان خواستار برکناری سیرسکی توسط زلنسکی شدند.
