چگونه اقتصاد تایوان در بازار آمریکا از چین سبقت گرفت

گروه آنلاین ر‌وزنامه دنیای اقتصاد- کسری غفوری؛ تایوان با حجم ۸۸۴ میلیارد دلار تنها در جایگاه بیست‌ویکم جهان قرار دارد اما این جزیره بیست‌وسه میلیون نفری که دریانوردان پرتغالی آن را جزیره زیبا می‌نامیدند اکنون به یک غول اقتصادی بی‌رقیب تبدیل شده است. تولید ناخالص داخلی تایوان در سال ۲۰۲۵ رشد خیره‌کننده هشت و هشت دهم درصدی را تجربه کرد و اقتصاددانانی که در نظرسنجی بلومبرگ شرکت کرده اند پیش‌بینی می‌کنند این رقم در سال جاری میلادی به ۹ و نیم درصد برسد. این جهش چشمگیر در مقایسه با رشد ناچیز در سال‌های قبل نشان می‌دهد اقتصاد تایوان اکنون با سرعتی بیش از سه برابر میانگین جهانی در حال گسترش است و همین امر بازار سهام این جزیره را به پنجمین بازار بزرگ جهان تبدیل کرده است.

موتور محرک این صعود تاریخی صادرات گسترده نیمه‌هادی‌ها و قطعات الکترونیکی به ایالات متحده است که اکنون مرکز انقلاب هوش مصنوعی به شمار می‌رود. برای نخستین بار از سال ۱۹۹۲میلادی صادرات کالا و خدمات تایوان به آمریکا از چین پیشی گرفته است. داده‌های بلومبرگ نشان می‌دهد تا ماه مه سال جاری صادرات تایوان به آمریکا به بیش از ۱۱۶ میلیارد دلار رسیده در حالی که این رقم برای اقتصاد به مراتب بزرگ‌تر چین حدود ۱۰۴ میلیارد دلار بوده است. با این حساب تایوان اکنون پس از مکزیک و کانادا سومین تامین‌کننده بزرگ بازار آمریکا محسوب می‌شود. در کنار این رکوردشکنی صادراتی تایوان باثبات‌ترین واحد پولی در کنار سنگاپور پایین‌ترین نرخ تورم از سال ۲۰۰۸ رشد واقعی دستمزدها و بازدهی اوراق قرضه‌ای که با سوئیس بر سر پایین‌ترین نرخ جهان رقابت می‌کند را به نام خود ثبت کرده است.

با وجود این دستاوردهای بی‌نظیر انزوای دیپلماتیک تایوان باعث شده تا تصویر واقعی اقتصاد آن در رسانه‌ها کمتر بازتاب یابد. حتی دونالد ترامپ اخیرا ضرورت دفاع از این جزیره را زیر سوال برده است. با این حال تایوان نبض حیاتی‌ترین کالای قرن بیست‌ویکم یعنی تراشه‌های سیلیکونی را در دست دارد. این جزیره تامین‌کننده اصلی تراشه‌های پیشرفته ده و چهارده نانومتری است که مغز متفکر گوشی‌های هوشمند خودروهای خودران و سیستم‌های هوش مصنوعی را تشکیل می‌دهند. حتی صنایع نظامی و تولیدی چین نیز به شدت به مدیریت تایوانی‌ها در صنعت نیمه‌هادی وابسته هستند.

بیش از نیمی از صادرات تایوان را ماشین‌آلات الکتریکی و تجهیزات رایانه‌ای تشکیل می‌دهد و سهم شرکت‌های فناوری از ارزش بازار سهام این جزیره به هفتادوهشت درصد رسیده است. همزمان وابستگی غول‌های فناوری آمریکایی به تایوان نیز روزبه‌روز بیشتر می‌شود. بررسی زنجیره تامین نشان می‌دهد شرکت انویدیا حدود ۶۳ درصد از هزینه‌های تولید خود را به شرکت‌های تایوانی می‌پردازد و این رقم برای شرکت‌هایی نظیر ای‌ام‌دی و کوالکام حدود یک‌سوم است. شرکت صنایع نیمه‌هادی تایوان به عنوان بزرگ‌ترین برنده این تجارت درآمد بی‌سابقه ۹۱ میلیارد دلاری از بازار آمریکا کسب کرده که ۷۴ درصد کل فروش این شرکت را تشکیل می‌دهد

اگر دریانوردان پرتغالی در قرن شانزدهم می‌توانستند آینده شگفت‌انگیز این جزیره را پیش‌بینی کنند شاید به جای کلمه زیبا نام رفاه و شکوفایی را برای آن انتخاب می‌کردند.