خاورمیانه در حال پوست اندازی نظامی – امنیتی است؛
خیز آنکارا- قاهره برای بازتعریف نظم منطقهای
«بارین کایا اوغلو» در گزارش دیروز یکشنبه در المانیتور نوشت، روابط آنکارا و قاهره در سالهای اخیر، بهویژه پس از آنکه آنکارا در سال۲۰۲۱ با هدف کاهش انزوا و جذب سرمایهگذاری خارجی در بحبوحه فشارهای اقتصادی در داخل، بازنگری گستردهتری در سیاست خارجی خود آغاز کرد، سرعت گرفته است. روابط بین این دو کشور پس از برکناری دولت محمد مرسی در مصر در سال۲۰۱۳ به شدت رو به وخامت گذاشت. روابط در سطح سفیر در ژوئیه۲۰۲۳ از سر گرفته شد و پس از جنگ غزه، این روند همچنان در حال افزایش است. هماهنگی نظامی با گسترش روابط صنعتی دفاعی همراه بوده است. در اوایل سال جاری، شرکت صنایع مکانیکی و شیمیایی متعلق به ارتش ترکیه، طبق گزارشها، یک بسته ۳۵۰میلیون دلاری با مصر امضا کرد که شامل فروش سامانه دفاع هوایی برد کوتاه «تولگا» ساخت ترکیه و برنامههایی برای ساخت خطوط تولید مهمات در مصر بود.
همچنین، بنا به گزارشها، مصر خرید جت جنگنده نسل پنجم «کان» ترکیه را که اولین پرواز خود را در سال ۲۰۲۴ انجام داد و انتظار نمیرود تا سال۲۰۳۰ وارد خدمت شود، در نظر گرفته است. یک مقام سابق صنعت دفاع ترکیه گفت که علاقه روزافزون مصر نشاندهنده تلاش گستردهتر برای استقلال استراتژیک بیشتر در تدارکات دفاعی خود است.
سیستمهای ترکیه یک راهحل مفید ارائه میدهند: آنها نسبتا مقرون به صرفه هستند، به طور فزایندهای در نبرد آزمایش شدهاند و اغلب به ترتیبات تولید مشترک یا انتقال فناوری وابسته هستند. برای ترکیه، مصر هم یک بازار بزرگ نظامی عربی و هم بستری برای گسترش صادرات دفاعی به آفریقا و خاورمیانه بزرگ تر است؛ زیرا آنکارا به دنبال افزایش صادرات اسلحه خود در بازارهای منطقهای است. این دو همچنین در حوزههای سیاست خارجی همپوشانی دارند. مرز بهطور فزاینده بیثبات مصر با سودان، قاهره را بر آن داشته تا نظارت در امتداد مرز جنوبی خود افزایش دهد . این امر پهپادهای نظارتی با برد طولانی را برای مصر مفید میکند.
در سال ۲۰۲۴، ترکیه موافقت کرد که پهپادهایی را در اختیار مصر قرار دهد. «کان دوچی اوغلو»، از اندیشکده «اورسام» مستقر در آنکارا، به المانیتور گفت: «دو کشور در حال تبدیل شدن به بازیگران مهم منطقهای در مدیریت بحران از لیبی تا غزه و از شرق مدیترانه تا دریای سرخ هستند.» غزه، چرخش عملگرایانه در روابط ترکیه و مصر را تقویت کرده است. لیبی که زمانی عرصه اصلی رقابت ترکیه و مصر بود، به نمونهای آزمایشی برای روابط رو به رشد تبدیل شده است.
تغییر پویاییهای منطقهای، بهویژه جنگ غزه و جنگ مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران، ترکیه و مصر را به سمت گسترش هماهنگی با سایر پایتختهای منطقهای در زمینه مدیریت بحران و خطرات امنیتی سوق داده است.
