کره شمالی برای رهبر چین فرش قرمز پهن کرد؛
استقبال گرم «اون» از «شی»
شی جین پینگ، رئیسجمهور چین، روز دوشنبه (۱۸ خرداد) با مراسم باشکوه دولت کرهشمالی، با پرچمها، گلها و جمعیتی که برای استقبال از رهبر کشوری که مدتها یکی از نزدیکترین متحدان کرهشمالی بوده است، وارد پیونگیانگ شد. خبرگزاری «شیهوا» دیروز سهشنبه (۱۹خرداد) گزارش داد که «شی جین پینگ»، دبیرکل کمیته مرکزی حزب کمونیست چین و رئیسجمهور این کشور، و «کیم جونگ اون»، دبیرکل حزب کارگران کره و رئیس امور دولتی جمهوری دموکراتیک خلق کره دیروز سهشنبه توافق کردند که دو کشور باید دوستی سنتی، تاریخی و بزرگ خود را از نسلی به نسل دیگر منتقل کنند.
دو رهبر متعهد شدند که بهطور مشترک از بناهای یادبود شهدای داوطلبان خلق چین نگهداری، برنامههای متمایزی در مورد سنتهای انقلابی و آموزش جوانان اجرا و روحیه بزرگ جنگ برای مقاومت در برابر تجاوز ایالات متحده و کمک به کره را حفظ کنند. «کائولان مگی» هم در گزارش دیروز سهشنبه در الجزیره نوشت، رابطه این دو کشور اغلب با یک عبارت قدیمی چینی توصیف شده است: «روابطی به نزدیکی لبها و دندانها»؛ استعارهای که اولین بار در دهه ۱۹۵۰ توسط صدر «مائو تسهتونگ» برای تعریف روابط نزدیک متحدان تاریخی استفاده شد.
گزارشگر الجزیره گریزی به تاریخ زده و روابط دو کشور را در یک بستر تاریخی بررسی کرده است. «کائولان مگی» مینویسد: ریشههای این رابطه به پیش از تاسیس هر دو کشور برمیگردد، زیرا بسیاری از رهبران اولیه کرهشمالی، از جمله «کیم ایل سونگ»، قبل از تاسیس جمهوری دموکراتیک خلق کره در سال۱۹۴۸ با جنبش کمونیستی چین ارتباط داشتند. یک سال بعد، در ۶ اکتبر۱۹۴۹، کرهشمالی و جمهوری تازه تاسیس خلق چین روابط دیپلماتیک رسمی برقرار کردند. اتحاد بین آنها خیلی زود با جنگ به بوته آزمون گذاشته شد، زمانی که نیروهای کرهشمالی در طول جنگ دو کره عقب رانده شدند. چین وارد این درگیری شد و تعداد زیادی از نیروهای ارتش داوطلب خلق را از طریق رودخانه یالو به کرهشمالی اعزام کرد. مداخله چین به جلوگیری از فروپاشی پیونگ یانگ کمک کرد و به بنبستی که شبه جزیره کره را به دو قسمت تقسیم کرد، دامن زد. هزینه انسانی بسیار زیاد بود، چین تلفاتی بین ۱۸۰ تا ۴۰۰ هزار نفر متحمل شد، درحالیکه کره ویران و تجزیه شد. اما از دیدگاه پکن و پیونگ یانگ، این جنگ پیوندی ایجاد کرد که هنوز هم خاطره جمعی دو ملت را شکل میدهد.
در سال ۱۹۶۱، چین و کرهشمالی پیمان دوستی، همکاری و کمک متقابل را امضا کردند. مهمترین بند آن، هر یک از طرفین را متعهد میکند که در صورت حمله مسلحانه به دیگری، طرف مقابل به کمک آید. یکی از بزرگترین دورههای آشفتگی در روابط طرفین پس از آن رخ داد که چین شروع به باز کردن اقتصاد خود و گسترش روابط با کشورهایی کرد که کرهشمالی با سوءظن به آنها مینگریست. گرمای فعلی بین شی و کیم پس از چندین سال تماس ایجاد شده است. کیم از سال ۲۰۱۸ چندین بار از چین بازدید کرد، درحالیکه شی در ژوئن ۲۰۱۹ به پیونگ یانگ سفر کرد. جدیدترین سفر کیم به چین به دنبال رژه اخیر در پکن بود که رئیسجمهور روسیه هم حضور داشت. درحالیکه سفر شی جین پینگ به طور فزایندهای کم شده است - اکثر رهبران خارجی در سالهای اخیر مجبور به سفر به پکن بودهاند – اما شی زحمت پرواز به پیونگ یانگ را برای این سفر به جان خرید (دنیای اقتصاد در گزارش «بندبازی اون در میان غولها» که سهشنبه ۱۹ خرداد منتشر شد و «شی به دنبال مهار سایه مسکو» که دوشنبه ۱۸ خرداد منتشر شد این سفر را به تفصیل بررسی کرده بود).
تجارت بین دو کشور قوی است. در دو ماه اول سال ۲۰۲۶، تجارت دوجانبه در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۲۲ درصد افزایش یافت که نشاندهنده اهمیت مداوم روابط اقتصادی آنهاست. چین همچنین بخش عمدهای از تجارت رسمی کرهشمالی را تشکیل میدهد. کرهشمالی برای سوخت، غذا، ماشینآلات، وسایل نقلیه، لوازم الکترونیکی و کالاهای مصرفی به چین متکی است. شرکتها و بنادر چینی نیز همچنان دروازههای مهمی برای صادرات کرهشمالی هستند. این کالاها شامل مواد معدنی، غذاهای دریایی، کالاهای آهن و فولاد، قطعات ساعت و کلاه گیس و محصولات موی مصنوعی هستند.
کرهشمالی همچنین علیرغم تحریمهای سازمان ملل، همچنان به دنبال کسب درآمد از نیروی کار خارجی است. با این حال، تحلیلگران میگویند چین ممکن است نگران تعمیق روابط بین کرهشمالی و روسیه باشد و این دلیل دیگری است که شی جین پینگ ممکن است تصمیم گرفته باشد شخصا تصمیم به سفر به پیونگ یانگ گرفته باشد. همزمان با تقویت روابط نظامی و سیاسی کرهشمالی با روسیه، چین میخواهد به پیونگ یانگ و جهان یادآوری کند که پکن همچنان در مرکز آینده کرهشمالی قرار دارد. این رابطه اقتصادی به پکن نفوذ قابلتوجهی میدهد، اگرچه کیم بارها تمایل خود را برای دنبال کردن استراتژی امنیتی خود نشان داده است.
آینده چه خواهد شد؟
رابطه نزدیکتر با پیونگ یانگ میتواند دست شی را در هرگونه تحولات آینده در مورد شبه جزیره کره تقویت کند. دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، بارها علاقه خود را به احیای دیپلماسی با کیم ابراز کرده است، حتی با وجود اینکه تنشها بر سر برنامه هستهای کرهشمالی دوباره بالا گرفته است. پکن میخواهد از درگیری در مرز خود جلوگیری کند، نفوذ خود را در شبه جزیره کره حفظ کند و اطمینان حاصل کند که کرهشمالی بیش از حد در مدار مسکو قرار نگیرد. سفر شی جین پینگ یادآور این نکته است که بهرغم تغییر جریانهای ژئوپلیتیک، رابطه بین چین و کرهشمالی همچنان یکی از مهمترین مشارکتها در شرق آسیا است.
