20260523_EUP001 copy

در اوایل ماه مه، درحالی‌که 4 هزار نیروی تیپ زرهی آمریکا در تگزاس آماده اعزام به لهستان برای کمک به دفاع از ناتو در برابر تهدید روسیه بودند، این ماموریت به شکلی غیرمنتظره لغو شد. این دومین بار در همان ماه بود که دونالد ترامپ، با ابراز خشم از عدم حمایت اروپا از جنگ او در خاورمیانه، از کاهش حضور نظامی آمریکا در اروپا (از جمله خروج 5 هزار نیرو از آلمان) خبر می‌داد.  به گزارش اکونومیست، اقدامات ترامپ در دوره دوم ریاست‌جمهوری‌اش، تعهد او به ماده ۵ ناتو (پیمان دفاع متقابل) را زیر سوال برده است. کاهش ناگهانی نیروها، پیش‌فرض اروپایی‌ها مبنی بر داشتن فرصت کافی جهت تقویت قوای نظامی و جایگزینی امکانات اطلاعاتی و نظارتی آمریکا را برهم زده است. تهدید ترامپ در ماه ژانویه مبنی بر تصرف گرینلند از دانمارک، این نگرانی را در میان اعضای ناتو ایجاد کرد که آمریکا نه‌تنها ممکن است در جنگ احتمالی با روسیه شرکت نکند، بلکه حتی مانع واکنش سایر اعضا شود. بر همین اساس، برخی ارتش‌های اروپایی در حال تدوین طرح‌های مخفیانه‌ای برای نبرد بدون کمک آمریکا و خارج از زیرساخت‌های فرماندهی ناتو هستند.

یک مقام دفاعی سوئدی می‌گوید: «بحران گرینلند زنگ خطری بود که نشان داد به یک پلن B (طرح جایگزین) نیاز داریم.»  به دلیل ترس از تسریع خروج آمریکا، مارک روته، دبیرکل ناتو، بحث آشکار درباره این موضوع را ممنوع کرده است. با این حال، فوریت تهدید باعث شده تا کشورهای اروپایی به سناریوی «از کار افتادن» ناتو فکر کنند. موفقیت ناتو همواره به رهبری یکپارچه آمریکا وابسته بوده و به گفته کارشناسان، بدون این رهبری، اکوسیستم بازدارندگی اروپا دچار ازهم‌گسیختگی خواهد شد. یک «پلن B» صرفا به معنای خرید سلاح نیست، بلکه نیازمند ساختار فرماندهی جدیدی است. هسته اصلی این ساختار احتمالا ائتلافی از کشورهای حوزه بالتیک، نوردیک و لهستان خواهد بود.

کشورهای بزرگی مانند بریتانیا، فرانسه و آلمان نیز نیروهای پیشرو در بالتیک دارند و به سرعت وارد هرگونه درگیری خواهند شد. یکی از ساختارهای جایگزین مطرح، «نیروی اعزامی مشترک» (JEF) به رهبری بریتانیا متشکل از ده کشور است. برخلاف ناتو که نیازمند اجماع همگانی برای فعال‌سازی ماده ۵ است، این ائتلاف می‌تواند بدون نیاز به اتفاق آرا واکنش نشان دهد. این نیرو شبکه‌های ارتباطی و اطلاعاتی مستقل و چتر بازدارندگی هسته‌ای بریتانیا را در اختیار دارد. با این حال، JEF فاقد قدرت‌های بزرگی چون فرانسه، آلمان و لهستان است و ارتش بریتانیا نیز به دلیل کمبود بودجه از آمادگی کامل برخوردار نیست. ورود آلمان به این گروه می‌تواند این نواقص را جبران کند. در نهایت، اروپا ناگزیر است چارچوب دفاعی مشترکی برای جایگزینی آمریکا بیابد؛ چرا که بازدارندگیِ متکی بر متحدی که ممکن است هرگز در میدان حاضر نشود، اساسا بازدارندگی نیست.