چگونه میتوان دل رئیسجمهور آمریکا را بهدست آورد؟
دیپلماسی هدیه
«پل برومل»، دیپلمات بریتانیایی و کمیسر عالی فعلی بریتانیا در موریس، در گزارشی برای «فارن پالیسی» نوشت، با این حال، همانطور که در کتابم با عنوان «هدایای دیپلماتیک: تاریخچهای در پنجاه هدیه»، توضیح دادهام، چنین هدایایی از دوران باستان یکی از ویژگیهای تبادل دیپلماتیک بودهاند. «نامههای عمارنه» که در قرن چهاردهم پیش از میلاد بر روی لوحهای گلی نوشته شده و در ویرانههای شهر باستانی «آختاتون» مصر کشف شدهاند، پر از روایتهایی از هدایای باشکوهی هستند که توسط یک پادشاه بزرگ به پادشاه دیگر اهدا شده است.
تبادل هدایا در جلسات رهبران امروزی نیز وجود دارد؛ هرچند این هدایا کمی سادهتر از محمولههای طلا و بردههای ثبت شده در نامههای عمارنه باشند. کتاب «رسالهای بر دان»، اثری از «مارسل ماوس»، جامعهشناس فرانسوی، در سال۱۹۲۵، نشان میدهد که چرا هدایا چنین ویژگی پایداری از دیپلماسی هستند. به گفته ماوس، آنها یک عملکرد اجتماعی دارند. خرید ساده یک کالا هیچ پیوند پایداری بین خریدار و فروشنده ایجاد نمیکند؛ اما یک هدیه یک رابطه مداوم برقرار میکند. دیپلماسی بر چنین روابطی متکی است و هدایا به تسهیل آنها کمک میکند. برای ایجاد پیوندی از این نوع، سه تعهد باید رعایت شود: تعهد به هدیه دادن، تعهد به دریافت آنها و تعهد به بازپرداخت هدایای دریافتی. هدایای دیپلماتیک باید خاص باشند. آنها باید شگفتی ایجاد کنند؛ از این رو استفاده از حیوانات عجیب و غریب به عنوان هدایای دیپلماتیک، از فیلی که در سال۸۰۲ توسط خلیفه عباسی به شارلمانی هدیه داده شد تا شیوه معاصر چینی دیپلماسی پاندا. هدیه بیش از آنکه به سود گیرنده باشد، به نفع دهنده است.
وقتی صحبت از انتخاب هدیه برای رئیسجمهور ایالات متحده میشود، اهداکنندگان به دنبال ایجاد تاثیر خوب با توجه به روابط تجاری و امنیتی سازنده هستند. وقتی آن رئیسجمهور دونالد ترامپ باشد که انتظار احترام دارد و برای برداشتهای شخصی اهمیت زیادی قائل است، اهمیت انتخاب هدیه مناسب بسیار بیشتر به نظر میرسد. انتخاب هدیه برای رهبر یک کشور دیگر ممکن است یکی از چندین رویکرد را در پیش بگیرد. هدیه ممکن است به عنوان نوعی قدرت نرم عمل کند و فرهنگ و سنتهای کشور هدیه دهنده را برجسته کند. بهعنوان مثال، جعبههای سیگار از هدایای مورد علاقه رهبران کوبا هستند. هدایایی که ترامپ در دوره دوم ریاستجمهوری خود دریافت کرده است، بارها منعکس کننده تفکری بوده که در انتخاب یک هدیه شخصی مناسب به کار میرود.
اشتیاق معروف رئیسجمهور به گلف الهام بخش بوده است. در ماه مه ۲۰۲۵، سیریل رامافوسا، رئیسجمهور آفریقای جنوبی، نه تنها با کتابی درباره زمینهای گلف آفریقای جنوبی، بلکه با همراهی دو گلف باز مشهور آفریقای جنوبی، «ارنی الس» و «رتیف گوسن»، وارد کاخ سفید شد. در طول سفر ترامپ به شرق آسیا در ماه اکتبر، نخستوزیر ژاپن، سانای تاکایچی، به طرز تکان دهندهای یک «پاتر» [چوب گلف] متعلق به شینزو آبه (نخستوزیر فقید این کشور در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ که ترامپ با او رابطه گرمی داشت) به رئیسجمهور آمریکا هدیه داد. چنین هدایایی همچنین برای تاکید بر روایتی گستردهتر استفاده شدهاند. این استراتژی - یعنی پیوند زدن یک هدیه شخصی به ترامپ با بیانی گستردهتر درباره استحکام روابط دوجانبه - در هدایایی به اوج خود میرسد که بر درهمتنیدگی تاریخچه خانوادگی ترامپ با کشور میزبان تاکید دارند.
ژوئیه گذشته، «جان سوینی»، وزیر اول اسکاتلند، سندی از سرشماری سال ۱۹۲۱ در جزیره لوئیس را به ترامپ هدیه داد که حاوی جزئیاتی درباره مادر او در سن ۹ سالگی بود؛ او همچنین سند ازدواج اجداد مادری ترامپ در سال ۱۸۵۳ را به وی تقدیم کرد. به همین ترتیب، فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در نخستین دیدارش از کاخ سفید، نسخهای از گواهی ولادت پدربزرگ آلمانیتبار ترامپ را به او هدیه داد. هدایای دیپلماتیک «شخصیسازیشده» ممکن است به سمت رویکرد «معاملهگرایانه» تغییر جهت دهند. «خاویر میلی»، رئیسجمهور آرژانتین، در طول سفرش به واشنگتن در ماه اکتبر، نامه نامزدی با قاب طلایی برای جایزه صلح نوبل را به ترامپ داد؛ جایزهای که ترامپ اشتیاق سیری ناپذیری به آن دارد. در ماه ژانویه، «ماریا کورینا ماچادو»، رهبر مخالفان ونزوئلا و برنده جایزه صلح نوبل، یک قدم فراتر رفت و جایزه خود را که در یک قاب طلایی قرار داشت، به ترامپ داد.
برای جلوگیری از بحث کنگره در مورد این موضوع هر بار که به یک مقام آمریکایی هدیهای پیشنهاد میشود، بند مربوط به مواجب امروزه از طریق «قانون هدایا و تزئینات خارجی ۱۹۶۶» و اصلاحات بعدی آن عمل میکند که بر اساس آن، رئیسجمهور و سایر مقامات آمریکایی مجاز به نگه داشتن هدایایی با ارزش کمتر از «حداقل ارزش» هستند. آنها میتوانند هدایای گرانتر را در صورتی که امتناع از دریافت آنها باعث رنجش یا شرمساری شود یا به روابط خارجی ایالات متحده آسیب برساند، بپذیرند. اما این هدایا را نمیتوان شخصا نگه داشت و در عوض به اداره ملی بایگانی و اسناد سپرده میشوند. هدایایی که به یک رئیسجمهور داده میشود، اغلب در مجموعههای کتابخانه ریاست جمهوری و موزهها نگهداری میشوند. مانند همه قوانین کلی، استثنائاتی نیز وجود دارد. برخی کشورها، به ویژه در خاورمیانه، هنوز استراتژی هدیه دادن را اتخاذ میکنند که با هدایای مجلل و گرانقیمت مشخص میشود. تاکنون، تعجبآورترین هدیه دیپلماتیک دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ، هواپیمای جت بوئینگ ۷۴۷-۸ است که توسط خانواده سلطنتی قطر برای استفاده به عنوان هواپیمای «ایر فورس وان» اهدا شده است.
ماه گذشته در جریان یک ضیافت شام دولتی در کاخ سفید، پادشاه چارلز سوم یک زنگوله مورد استفاده در زیردریایی HMS Trump مربوط به دوران جنگ جهانی دوم را به ترامپ هدیه داد. به عنوان هدایای دیپلماتیک، این هدیه بسیار باشکوه بود. از آنجا که این هدیه زنگولهای بود، به پادشاه بریتانیا سرنخی برای جمله برندهاش داد: «اگر زمانی نیاز به تماس با ما داشتی، خب، این دکمه را فشار بده.» به نظر میرسد اکثر هدایای تقدیم شده به ترامپ، صرفا نقشی شبیه به «آکسسوار صحنه» (لوازم دکوری تئاتر) را بازی کردهاند؛ یعنی یخشکنهایی در جلساتی که احتمالا به دلایلی موجب نگرانیِ اهداکننده بودهاند، اما به محض شروعِ مذاکرات جدی و رسمی میان دو کشور، به کناری گذاشته شده و به سرعت فراموش شدهاند.
