نتانیاهو حمله تمامعیار علیه حزب الله را آغاز کرد؛
پایان آتشبس در لبنان
اسرائیل اواخر روز شنبه اعلام کرد که «با قدرت به اهداف حزبالله حمله خواهد کرد.» این در حالی است که روز پنجشنبه (3اردیبهشتماه) دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا آتشبس شکننده بین لبنان و اسرائیل را سههفته تمدید کرده بود (دنیایاقتصاد در روزهای اخیر گزارشهای مفصلی را به لبنان اختصاص داده بود از جمله «معمای تار عنکبوت در جنوب» در پنجشنبه 3 اردیبهشت ماه؛ «لبنان در برزخ آتشبس یا صلح دائمی؟ در یکشنبه 30 فروردین ماه؛ «بیم و امید در جادههای جنوب» در 29 فروردین ماه و غیره). خبرگزاری دولتی لبنان گزارش داد که روز شنبه چهار نفر در حملات اسرائیل به جنوب لبنان کشته شدند. ارتش اسرائیل اعلام کرد که حزبالله موشکهایی به سمت اسرائیل شلیک کرده است و به دنبال آن، حملات سنگینی را علیه این گروه آغاز کرده است.
به گزارش رویترز، آتشبس توافقشده بین اسرائیل و لبنان اگرچه به کاهش خصومتها منجر شده است، اما اسرائیل و حزبالله، همچنان در جنوب لبنان درگیر هستند؛ جایی که اسرائیل سربازان خود را در «منطقه حائل» خودخوانده نگه داشته است. در بیانیه دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل آمده است که به ارتش دستور داده شده که با قدرت به اهداف حزبالله در لبنان حمله کند. ارتش اسرائیل اواخر روز شنبه (5 اردیبهشت ماه) اعلام کرد که در طول شب به سه نقطه در جنوب لبنان، سکوهای پرتاب موشک متعلق به حزبالله را هدف قرار داده و چندین رزمنده حزبالله را در حملات جداگانه هدف قرار داده است. ارتش اسرائیل همچنین اعلام کرد که به تاسیسات مورد استفاده نیروهای نخبه رضوان حزبالله در جنوب لبنان نیز حمله کرده است. ارتش اسرائیل بار دیگر به ساکنان لبنان هشدار داد که در حین نبرد با حزبالله به منطقه رودخانه لیتانی در جنوب لبنان نزدیک نشوند. یک نماینده مجلس حزبالله روز جمعه، یک روز پس از تمدید سه هفتهای آتشبس با میانجیگری ایالات متحده، گفت که این آتشبس درحالیکه حملات مداوم اسرائیل ادامه دارد، بیمعنی است. آتشبس روز یکشنبه منقضی شد؛ اما ترامپ روز پنجشنبه آن را به مدت 3 هفته تمدید کرد اما اسرائیل اواخر شنبه شب بار دیگر به مواضع حزبالله در جنوب حمله کرد.
«مدل رفح و بیت حانون» برای لبنان
«زینا سیفی»، «آلگرا گودوین» و دیگران هم در گزارشی برای سیانان با استناد به تصاویر ماهوارهای، مقیاس ویرانی اسرائیل در لبنان را نشان دادند. با ورود حزبالله به جنگ با اسرائیل در ۲ مارس، عملیات اسرائیل آغاز و نابودی حزب الله به ماموریتی برای «با خاک یکسان کردن بخشهایی از جنوب لبنان» تبدیل شد. به نوشته این گزارشگران، هم زمان که جنگندههای اسرائیلی حملات هوایی را در سراسر لبنان انجام میدادند، سربازان مناطق بیشتری را در جنوب تصرف کردند. عملیات زمینی به شکلی مشابه آنچه در غزه دیده شد، آغاز شد: بولدوزرها ساختمانها را تخریب کردند؛ تخریبهایی که باعث شد کل روستاها با خاک یکسان شوند. بررسی تصاویر ماهوارهای توسط سیانان، مقیاس تخریب را نشان میدهد: صدها ساختمان یا کاملا با خاک یکسان شده یا غیرقابل سکونت شدهاند. تصاویر ماهوارهای و ویدئوهای پس از اعلام آتشبس ۱۶ آوریل نشان میدهد که تخریبها با سرعت ادامه دارند و بیل مکانیکی و خودروهای زرهی به وضوح قابل مشاهده هستند. این تخریبها با صدور دستور حمله به حزب الله از سوی نتانیاهو در اواخر شنبه 5 اردیبهشت ماه وارد فاز جدیدی شد. گروههای حقوق بشری زنگ خطر را به صدا درآورده و هشدار دادهاند که حمله نظامی اسرائیل، تاکتیکهای مورد استفاده در غزه را منعکس میکند: از حملات سنگین به زیرساختهای حیاتی و مراکز درمانی گرفته تا هدف قرار دادن روزنامهنگاران و جنگ روانی.
مقامات اسرائیلی برنامههایی را برای یک «منطقه امنیتی» بلندمدت در داخل لبنان ترسیم کردهاند؛ اگرچه اصطلاح ترجیحی آنها «منطقه خط دفاعی مقدم» است. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، میگوید نیروهایش مواضع خود را تا عمق ۱۰ کیلومتری (۶ مایلی) در داخل لبنان گسترش خواهند داد. «اسرائیل کاتز»، وزیر جنگ این رژیم، گفته که ارتش تمام خانههای روستاهای نزدیک مرز را مطابق با آنچه او «مدل رفح و بیت حانون» مینامد، نابود میکند. رفح و بیت حانون به ترتیب شهرهایی در انتهای جنوبی و شمالی غزه هستند که در دو سال و نیم گذشته توسط نیروهای اسرائیلی ویران شدهاند.
کاتز با تاکید گفت که «تخریب خانهها در روستاهای خط دفاعی مقدم لبنان» ادامه خواهد یافت. ارتش اسرائیل میگوید که در پاسخ به عملیات حزب الله، زیرساختهای این گروه را در سراسر لبنان هدف قرار خواهد داد. ارتش این رژیم میگوید، اسرائیل چیزی را که «خط زرد» مینامد در لبنان اعمال خواهد کرد و ساکنان را از بازگشت به مناطق اشغال شده توسط ارتش منع میکند. این تاکتیکی است که مستقیما از اشغال مجدد سرزمین غزه توسط اسرائیل گرفته شده است. در آنجا، این خط به عنوان یک خط زرد موقت روی نقشه شروع شد اما پس از چند هفته، بلوکهای بتنی زرد رنگ شروع به ظاهر شدن روی زمین کردند و به آن حس ماندگاری دادند. مقامات فلسطینی میگویند عبور از این خط همچنان برای ساکنان ممنوع است و صدها نفر از آنها به دلیل نزدیک شدن بیش از حد به ضرب گلوله کشته شدهاند.
خط زرد جدید اسرائیل در جنوب لبنان نیز ۵۵ شهر و روستا را از بقیه کشور جدا میکند. ارتش اسرائیل به ساکنان این مناطق گفته که برنگردند. در چندین مورد به افرادی که به خط زرد نزدیک میشدند شلیک کرده است. سیانان با تحلیل تصاویر ماهوارهای به این تحلیل رسید: در ۱۰ روز اول حمله اسرائیل در ماه مارس، ۵۲۳ ساختمان در ۲۲ منطقه تخریب شد. علاوه بر خانهها، تحلیل سیانان نشان میدهد که نیروهای اسرائیلی مساجد، داروخانهها، کافهها و تعمیرگاههای خودرو را نیز ویران کردهاند. تصاویر ماهوارهای الگویی از بولدوزرها و بیلهای مکانیکی اسرائیلی را نشان میدهد که در مناطق به شدت آسیبدیده کار میکنند و نیروهای زمینی به مناطقی که قبلا از هوا مورد حمله قرار گرفتهاند، وارد میشوند.
داستان مشابهی در جاهای دیگر نیز وجود دارد. در خیام، حدود ۵ کیلومتری شمال مرز، پس از خاکبرداری اسرائیلیها، نوارهایی از رنگ سبز به قهوهای تبدیل شدهاند. تصاویر ماهوارهای از ۲۲ آوریل، بولدوزرها و حفارها را در حال کار در این منطقه نشان میدهد. علی العبانی، بیست ساله، فقط خیام را میشناسد و برای تجربه جنگهای قبلی لبنان با اسرائیل بسیار جوان است. او به سیانان گفت: «این اولین جنگی است که تجربه کردهام و نمیتوانم توصیف کنم که چقدر وحشتناک است.» او میگوید هر وقت یک پهپاد یا جنگنده اسرائیلی از بالای سرش پرواز میکند، بدنش دچار شوک میشود و اغلب به سمت آغوش مادرش میدود. اوایل این ماه خانهاش با خاک یکسان شد. او گفت: «مادرم تمام شب را گریه کرد. من هم شروع به گریه کردم... تمام خاطراتم در آن خانه است، در هر گوشهاش.» «جرمی بینی»، متخصص خاورمیانه در شرکت جینز، یک شرکت اطلاعات دفاعی مستقر در لندن، به سیانان گفت که ارتش اسرائیل احتمالا حضور خود را گسترش میدهد تا «دید بهتری نسبت به مواضع موجود اسرائیل در مرز، بر خاک لبنان داشته باشد.» او گفت که این با برنامههای اسرائیل برای اشغال منطقه امنیتی جدید برای درازمدت مطابقت دارد، اما هشدار داد که ساخت مواضع بیشتر در داخل لبنان میتواند سربازان اسرائیلی را «در موقعیتهایی جهت حملات اجتنابناپذیر حزب الله قرار دهد.»
حمله اسرائیل، لبنان را به لبه پرتگاه میبرد
«ماها یحیی»، مدیر مرکز خاورمیانه کارنگی، هم در مقالهای در «فارن افرز» نوشت، اسرائیل از حملات حزبالله برای توجیه حملهای بسیار بزرگتر - و بالقوه ویرانگر - به لبنان استفاده میکند. اسرائیل صدها حمله هوایی ویرانگر در سراسر لبنان انجام داده است. این جنگ اخیر در حالی آغاز شد که لبنان با مجموعهای از بحرانهای سیاسی، انسانی و اقتصادی روبهرو است. اسرائیل به دنبال اشغال جنوب لبنان است. برخی از مقامات لبنانی خواستار انتقال مرز بین دو طرف تقریبا ده مایل به داخل خاک لبنان هستند. این شوک، شکافهای اجتماعی و سیاسی را تشدید و لبنان را تضعیف میکند و شاید فروپاشی دولت را به همراه داشته باشند. همه این اتفاقات در کشوری رخ میدهد که برای غلبه بر یک فروپاشی مالی و اقتصادی که از سال ۲۰۱۹ آغاز شد، تلاش میکند. در آن زمان، یک بحران بانکی منجر به سقوط ۹۰ درصدی ارزش پول ملی و عدم پرداخت بدهیهای دولتی شد. یک سال بعد، انفجاری ویرانگر در بندر بیروت رخ داد. طبق برآوردهای بانک جهانی، این انفجار بیش از ۸میلیارد دلار خسارت به بار آورد. در فوریه ۲۰۲۵، دولت جدیدی روی کار آمد و امیدهای محتاطانهای را برانگیخت که رهبران آن بتوانند مسیری را به جلو ترسیم کنند.
این دولت شکننده اکنون در جنگی ویرانگر گرفتار شده است. لبنان با بحران انسانی با ابعادی به سرعت در حال رشد روبهرو است. از کل جمعیت ۵.۶میلیونی لبنان، بیش از یکمیلیون نفر آواره شدهاند که اکثریت قریب به اتفاق آنها شیعه هستند. تخریب گسترده و عمدی به این معنی است که بسیاری قادر به بازگشت به خانههای خود نخواهند بود. در این دوره، اسرائیل بیش از ۲۵ روستا و شهر در امتداد مرز را ویران کرد. قطببندی سیاسی نیز در حال تعمیق است. رئیسجمهور لبنان با مذاکرات مستقیم با اسرائیل تابوی چند دههای را شکسته است. دستور کار اسرائیل در لبنان همچنان مبهم است. این رژیم میگوید که میخواهد حزبالله را نابود کند و یک منطقه به اصطلاح حائل در امتداد مرز بر فراز ویرانههای روستاهای لبنان ایجاد کند. اما شکل عملیات فعلی اسرائیل نشان میدهد که هدف این رژیم دامن زدن به هرج و مرج داخلی و تجزیه و تسهیل اشغال غیرقانونی سرزمینهای لبنان است.
