المپیک پاریس؛ امنیت و سیاست
محمود فاضلی/تحلیلگر امور بینالملل
بازیهای المپیک۲۰۲۴ در پاریس که در فاصله زمانی ۵ تا ۲۱مرداد ۱۴۰۳ برگزار میشود، یکی از امنیتیترین مسابقات المپیک است و تامین امنیت این بازیها بهعنوان یک «چالش بزرگ» برای مقامات فرانسه است. مرخصی نیروهای امنیتی در این دوره کاهش یافته یا محدود شده است تا تمام توان سازمانی نهادهای ذیربط در خدمت این رویداد مهم در فرانسه باشد. برای اجرای بهتر این اهداف، از نیروهای خارجی نیز استفاده میشود. در طول برگزاری بازیهای المپیک پاریس، هر روز بین ۳۵ تا ۴۵هزار پلیس و ۱۸هزار نیروی نظامی، تامین امنیت المپیک را برعهده دارند.

نظارتهای امنیتی در فرانسه در عمل از آوریل۲۰۲۴ به اجرا درآمدهاند. این نظارتها با توجه به «فهرستهای امنیتی» که حداقل نام ۵۲۰۰نفر در آن ثبت شده و همچنین کنترلهای صورتگرفته در منازل بیش از ۶۰۰ نفر از افرادی که میتوانند عامل ایجاد تهدید بالقوه باشند، ادامه دارند. برای این منظور مناطقی تحت عنوان «مناطق حساس» تعیین شدهاند.
رسانههای فرانسه مدعی هستند ورزشکاران اسرائیل، آمریکا و ایران محافظت شدهترین تیمهای حاضر در بازیهای المپیک۲۰۲۴ پاریس هستند. مراقبتهای اعمالشده روی ورزشکاران و همچنین داورهای اسرائیلی بهصورت ۲۴ساعته است. اظهارنظرهای برخی از نمایندگان مجلس ملی و همچنین ادامه تجمعات انتقادی در پاریس و دیگر شهرهای فرانسه در چند ماه گذشته و فراخوانهای بایکوت اسرائیل بر حساسیتهای برگزارکنندگان المپیک برای جلوگیری از حوادث احتمالی، در تصمیم مقامات فرانسوی بسیار موثر بوده است. طرفداران فلسطین با تجمع در برابر ساختمان کمیته بینالمللی المپیک، صحنههایی از کشتار فلسطینیها توسط نظامیان اسرائیلی را بهنمایش عمومی گذاشتند. منابع دیپلماتیک اطمینان میدهند که ورزشکاران اسرائیلی همانند بقیه ورزشکاران در دهکده المپیک حضور خواهند داشت.
بازیهای المپیک که پرمخاطبترین رویداد ورزشی جهان است هیچگاه از تاثیرات جغرافیای سیاسی کنار نمانده است. المپیک۲٠۲۴ پاریس نیز نمیتواند در برابر جنگ اوکراین، حکومت طالبان در افغانستان یا جنگ اسرائیل و حماس بیتفاوت باشد. به غیر از جنگ اوکراین، جنگ اسرائیل و حماس یکی از مسائل بسیار حساس کنونی است.
بهگفته «میکی زوهار» وزیر فرهنگ و ورزش اسرائیل، هماهنگیهای گستردهای بین کمیته ملی المپیک اسرائیل، فرانسه، کمیته بینالمللی المپیک، پلیس فرانسه، شهرداری پاریس، کمیته فرانسوی برگزاری و واحد عملیاتی ۷۳۰ از «شین بت» (آژانس امنیت اسرائیل) انجام شده و ادامه دارند. بهگفته روزنامه اسرائیلی Ynet و بهنقل از وزیر فرهنگ اسرائیل، بودجه اختصاصیافته برای تامین امنیت ورزشکاران اسرائیلی در بازیهای پاریس یکمیلیون و ۷۰۰هزار یورو خواهد بود. برای ورزشکاران اسرائیلی مقررات سختگیرانهای تدوین شده و آنها حق خروج از دهکده المپیک و تردد در پاریس از طریق مترو یا دیگر وسایل نقلیه عمومی را ندارند. ۸۸ورزشکار اسرائیلی در بازیهای پاریس حضور دارند و تحت حفاظت شبانه روزی سرویسهای امنیتی فرانسه و اسرائیل قرار دارند.
در فضای عمومی جاری که صداهای حمایتی از فلسطین قوی است و سعی دارد این حمایت را در زمان برگزاری بازیهای المپیک بهنمایش بگذارد، امانوئل مکرون، رویهای بر خلاف فراخوانهای جاری در فرانسه، اتخاذ کرده است. وی در اینباره گفت: «من همواره این را گفتهام. این کمیته بینالمللی المپیک است که تصمیم خواهد گرفت و ما با این بازیها برخورد سیاسی نداریم. ما با قاطعانهترین شکل همه آنهایی را که به هر شکلی برای ورزشکاران ریسک به وجود بیاورند، محکوم خواهیم کرد.»
بهدنبال حملات رژیم اسرائیل به نوار غزه و بهشهادت رسیدن بیش از ۳۹هزار نفر، «جبرئیل رجوب» رئیس کمیته المپیک فلسطین در نامهای به توماس باخ رئیس کمیته بینالمللی المپیک خواستار حذف اسرائیل از بازیهای المپیک پاریس شد. در نامه کمیته المپیک فلسطین تاکید شده که ورزشکاران فلسطینی، بهویژه آنهایی که در غزه هستند از عبور و مرور امن محروم هستند و بهدلیل درگیریهای مداوم آسیب زیادی دیدهاند. تقریبا ۳۰۰ورزشکار فلسطینی به شهادت رسیدهاند و تخریب اماکن ورزشی وضعیت اسفناکی را برای ورزشکاران ایجاد کرده است.

رئیس کمیته المپیک فلسطین امیدوار است که المپیک پاریس فرصتی برای جلبتوجه عمومی به جنگ غزه و اشغال کرانه باختری توسط اسرائیل باشد. از دیدگاه او پاریس، یک فرصت تاریخی است تا از آنجا به دنیا اعلام کنیم: «دیگر بس است.»
با وجود اینکه تلاش بر این است که ورزش و سیاست با هم مخلوط نشوند، ولی در هر تجمعی، بهخصوص در دوران جنگ، صداهای صلحطلبی شنیده میشود. اخیرا دیوار آتشبس در دهکده المپیک افتتاح شد و ورزشکاران دهکده المپیک پاریس گرد هم آمدند تا نام خود را روی این دیوار بنویسند و با این کار، خواستار صلح جهانی شوند. در عرصه داخلی فرانسه نیز تدابیر شدید امنیتی پیشبینی شده است. وزارت کشور فرانسه گزارش داد که تعداد خشونتها و توهینها به نیروهای امنیتی در اطراف سایتهای المپیک در منطقه ایل-دو-فرانس در یک هفته اخیر بهمیزان ۲۰درصد افزایش یافته است.
در افتتاحیه مراسم المپیک که روی رود «سن» و در نزدیکی برج ایفل و بین سه پل واقع در روی رود یاد شده برگزار شد ۳۰۰۰هنرمند، بین ۶ تا ۷هزار ورزشکار در رشتههای مختلف حضور داشتند. تعداد تماشاچیان حاضر در دو طرف محل برگزاری مراسم نیز بالغ بر ۳۲۵هزار نفر تخمین زده شد. پیشبینی میشود بیش از یکمیلیارد نفر نیز در سراسر دنیا این افتتاحیه را از تلویزیون و اینترنت دنبال کرده باشند.
بیش از ۱۰میلیون بلیت برای این رویداد المپیک و پارا المپیک بهطور قطعی فروخته شده است که انتظار میرود در روزهای آینده افزایش داشته باشد که در نوع خود یک رکورد محسوب میشود. رکورد قبلی فروش بلیتهای المپیک به بازیهای «آتلانتا» در سال۱۹۸۶ برمیگردد. مراسم افتتاحیه این بازیها بین ۳۵۰ تا ۵۰۰میلیون یورو هزینه داشته است. بهدلیل تدابیر امنیتی شدید به اجرا گذاشتهشده در سطح شهر پاریس و بهخصوص مناطق اطراف ورزشگاههای محل مسابقات، ترددها فقط براساس «کدهای» ثبتشده روی سایت وزارت کشور فرانسه امکانپذیر است.