پاکستان در مرحله سیاست خیابانی
خبرگزاری فرانسه : پس از آنکه دستگیری کوتاهمدت عمرانخان آشفتگیهای عظیمی را در کشور به دنبال داشت، این نخستوزیر سابق پاکستان دیروز یکشنبه خواستار اعتراضات سراسری «آزادی» شد. عمرانخان، نخستوزیر سابق پاکستان و ستاره سابق کریکت که از زمان برکنار شدنش از قدرت در آوریل سال گذشته با پروندههای متعددی مواجه است، روز جمعه بعد از آنکه دیوان عالی پاکستان دستگیری او را «غیرقانونی» خواند، به قید وثیقه موقتا آزاد شد. در پی دستگیری عمرانخان، اعتراضات گستردهای در پاکستان شکل گرفت. حامیان عمرانخان با مسدودسازی جادهها، روشن کردن آتش جلوی ساختمانهای دولتی و خسارت به اموال ارتش که آن را مقصر سقوط خان میدانند، اعتراض خود را نشان دادند. عمرانخان شنبهشب (۲۳اردیبهشتماه) طی یک سخنرانی که از یوتیوب پخش شد، گفت: «آزادی به آسانی حاصل نمیشود. شما باید آن را به چنگ بیاورید. شما باید برای آن فداکاری کنید.»
وی از حامیانش خواست تا دیروز یکشنبه اعتراضاتی را در خیابانها و روستاهایشان برگزار کنند و اعلام کرد که به کارزاری مبنی بر برگزاری انتخابات زودهنگام بازگردند. شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان نیز روز شنبه اعلام کرد، مقامات این کشور آن دسته از افرادی را که در اعتراضات خشونتآمیز مربوط به دستگیری عمران خان شرکت کردند تحت پیگرد قانونی قرار خواهند داد. وی به مقامات لاهور گفت: «مجرمان از جمله طراحان، عاملان و مهاجمان در دادگاههای ضد ترویسم محاکمه میشوند. من از مقامات میخواهم تا برای روند تسریع محاکمات، تعداد دادگاههای ضدتروریسم را افزایش دهند.» بازداشت عمرانخان موجی از اعتراضات را در سراسر پاکستان به راه انداخت و دستکم ۱۱تن کشته و دهها تن دیگر حین درگیری با نیروهای امنیتی زخمی شدند. درمجموع بیش از ۳هزار معترض به دست نیروهای امنیتی بازداشت شدند. عمرانخان در سال۲۰۱۸ به نخستوزیری رسید و در سال۲۰۲۲ با رای عدم اعتماد پارلمان بابت سوءمدیریت اقتصادی برکنار شد. با این حال او معتقد است که با «توطئه بینالمللی» تحت امر آمریکا از قدرت عزل شده است.
به ادعای مقامات دولتی، عمرانخان و همسرش از طریق یک موسسه خیریه، زمینی به ارزش میلیونها دلار بهعنوان رشوه از یک سرمایهدار املاک و مستغلات دریافت کردهاند. عمرانخان و دستیارانش هرگونه تخلف مرتبط با اتهامهای وارده در این پرونده را رد کردهاند. «قادر تراست» یک موسسه رفاهی و خیریه غیردولتی است که سال۲۰۱۸، زمانی که عمران خان هنوز در قدرت بود توسط وی و بشری بیبی، همسر سومش راه اندازی شد. به گفته اعظم نذیر ترار، وزیر دادگستری پاکستان، این زوج (عمران خان و همسرش) تنها معتمدان و امانتداران موسسه محسوب میشوند. این موسسه اداره و تولیت دانشگاهی را در خارج از اسلامآباد برعهده دارد که در آن معنویت و آموزههای اسلامی ترویج میشود. عمرانخان بهصورت آشکار از همسرش بهعنوان یک مرشد معنوی یاد کرده و گفته است که رهنمونهای بشری بیبی به وی در حرکت به سمت یک مسیر معنوی کمک کرده است.
وزیر کشور پاکستان روز سهشنبه در یک کنفرانس مطبوعاتی مدعی شد که عمرانخان با تمهیداتی از طریق موسسه «قادر تراست» اقدام به دریافت زمینهایی با ارزش بالا بهعنوان رشوه از مالک ریاض حسین، تاجر املاک و مستغلات و یکی از ثروتمندترین و پرنفوذترین بازرگانان پاکستان کرده است. به گفته وزیر کشور پاکستان، موسسه «قادر تراست» بر نزدیک به ۶۰جریب زمین به ارزش هفت میلیارد روپیه پاکستان (۷/ ۲۴ میلیون دلار) و یک قطعه زمین بزرگ دیگر در اسلامآباد نزدیک منزل مسکونی عمرانخان تملک دارد.