وداع با دشمن البشیر

حسن الترابی، سیاستمدار سودانی و رئیس «حزب کنگره مردمی» این کشور در سن ۸۴ سالگی در بیمارستانی در خارطوم درگذشت. او در حال کار در دفتر کارش بود که بیهوش شد و به بیمارستان انتقال یافت. به گزارش الجزیره، تلویزیون دولتی « ام دورمان» اعلام کرد که رئیس «حزب کنگره مردمی» روز شنبه در بیمارستان بین‌المللی «Royal Care» در سودان درگذشت. علت مرگ هنوز مشخص نشده؛ اما اعضای حزب می‌گویند او دچار سکته مغزی شده است. «احمد سعید» روزنامه‌نگار می‌گوید: روز شنبه عمر البشیر دو بار در بیمارستان حضور یافت و یکی از اعضای حزب الترابی اعلام کرد: البشیر اعلام کرده در مراسم دفن او شرکت می‌کند.

وی در سال ۱۹۳۲ در کسلا به دنیا آمد و در دانشگاه خارطوم در رشته حقوق تحصیل کرد. بعد در دانشگاه آکسفورد در سال ۱۹۵۷ لیسانس گرفت و در سال ۱۹۶۴ نیز مدرک دکترای خود را از دانشگاه سوربن فرانسه اخذ کرد. به گزارش الجزیره، او سپس در سال ۱۹۶۴ به ریاست دانشکده حقوق دانشگاه خارطوم رسید. الترابی زبان‌های فرانسوی، انگلیسی و آلمانی را به خوبی صحبت می‌کرد. او به‌عنوان رهبر جنبش اسلامی سودان، کرسی‌هایی در پارلمان به دست آورد. الترابی در کودتای ۱۹۸۹ که باعث حضور البشیر در قدرت شد، نقشی کلیدی ایفا کرد. از او با عنوان پدر معنوی رژیم البشیر یاد می‌شد. اما روابط این دو یار قدیمی ۱۰ سال بعد از هم گسست آنجا که البشیر اقدام به زندانی کردن رفیق خود کرد. در این زمان، الترابی به یکی از منتقدان سرسخت بشیر تبدیل شد؛ همان بشیری که بعدها نامش در فهرست افراد تحت تعقیب بین‌المللی قرار گرفت و باعث دو پاره شدن سودان شد. البشیردر نهایت دست یاری به عربستان داد و در جنگ یمن جانب عربستان را گرفت. اختلاف دو یار غار به جایی رسید که در نهایت الترابی اقدام به تاسیس «حزب کنگره مردمی» کرد. الترابی تنها سیاستمدار سودانی بود که از صدور حکم تعقیب و دستگیری البشیر از سوی دادگاه کیفری بین‌المللی (ICC) به دلیل جرائم جنگی، جنایت علیه بشریت و نسل‌کشی در دارفور حمایت کرد. از سال ۱۹۹۹ مسیر این دو یار قدیمی در عمل از هم گسست و الترابی چند بار دیگر از سوی البشیر طعم زندان را چشید از جمله در ژانویه ۲۰۰۹، دو روز پس از آنکه الترابی از رهبر سودان خواست تا خود را تسلیم دادگاه کیفری بین‌المللی کند. الترابی در دوره‌ای به عضویت اخوان‌المسلمین درآمد؛ اما در سال ۱۹۶۹ از آن جدا شد. این فعال فقید سیاسی دوست اسامه بن لادن بود و سابقه میزبانی از رهبر القاعده را در کارنامه خود دارد. در ژانویه ۲۰۱۴ الترابی و بشیر پذیرفتند که وارد گفت‌وگوی ملی شوند که ماه گذشته به نتیجه رسید؛ اما عمر الترابی کفاف نداد تا ثمره این گفت‌وگو را ببیند و بچیند. الترابی در اواخر عمر خود شاهد بود که البشیر دست یاری به سوی عربستان دراز کرد و در این راستا با اعزام نیرو به ائتلاف عربی علیه یمن، به نبرد مسلحانه با این کشور کوچک و فقیر عربی برخاست.